Siergiej Leonidowicz Tichwinski (ros. Серге́й Леони́дович Ти́хвинский, ur. 1 września 1918 w Piotrogrodzie, zm. 24 lutego 2018) – radziecki i rosyjski historyk, dyplomata, sinolog, funkcjonariusz służb specjalnych.
Życiorys Ukończył Leningradzki Instytut Filologii i Lingwistyki, studiował również na Leningradzkim Uniwersytecie Państwowym, w 1941 ukończył eksternistycznie Moskiewski Instytut Orientalistyki. W latach 1934–1940 członek Komsomołu, od stycznia 1940 kandydat na członka, a od kwietnia 1941 członek WKP(b). W 1939 starszy pełnomocnik operacyjny Wydziału 5 Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego, od 10 maja 1939 do 1940 szef Oddziału 13 Wydziału 5 Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego, porucznik, a od 14 marca 1940 starszy porucznik bezpieczeństwa państwowego. 1939–1940 wicekonsul Generalnego Konsulatu ZSRR w Urumczi w Chinach, 1940-1943 pracownik Ludowego Komisariatu Spraw Zagranicznych ZSRR, równocześnie od marca do sierpnia 1941 szef oddziału Wydziału 5 Zarządu 1 NKGB ZSRR, od 11 sierpnia do 30 listopada 1941 szef Oddziału 2 Wydziału 7 Zarządu 1 NKWD ZSRR, od 30 listopada 1941 do 1 lipca 1942 szef Oddziału 3 Wydziału 4 Zarządu 1 NKWD ZSRR, od 1 lipca 1942 do 14 maja 1943 szef Oddziału 2 Wydziału 4 Zarządu 1 NKWD ZSRR, 11 lutego 1943 awansowany na majora bezpieczeństwa państwowego, od 14 maja do 10 grudnia 1943 szef Oddziału 2 Wydziału 4 Zarządu 1 NKGB ZSRR, 16 sierpnia 1943 awansowany na podpułkownika bezpieczeństwa państwowego.
Od grudnia 1943 do grudnia 1946 II sekretarz Ambasady ZSRR w Chinach (Chongqing), od grudnia 1946 do kwietnia 1948 wicekonsul Generalnego Konsulatu ZSRR w Pekinie, od kwietnia 1948 do 2 sierpnia 1949 konsul generalny ZSRR w Pekinie, od 2 października 1949 do czerwca 1950 doradca Ambasady ZSRR przy Centralnym Rządzie Ludowym Chin, od lipca 1950 do 7 czerwca 1951 szef Wydziału 5 Zarządu 3 Komitetu Informacji przy MSZ ZSRR, potem zastępca szefa Zarządu 3 KI przy MSZ ZSRR. Od 15 stycznia 1952 ponownie w organach bezpieczeństwa, p.o. zastępcy szefa Zarządu 2 Pierwszego Głównego Zarządu MGB ZSRR, od 26 lipca 1952 do 17 marca 1953 zastępca szefa Zarządu 2 Pierwszego Głównego Zarządu MGB ZSRR, następnie ponownie w dyplomacji – od 18 kwietnia do 11 maja 1953 pomocnik sekretarza generalnego ONZ i kierownik departamentu ds. Rady Bezpieczeństwa przy Sekretariacie ONZ. Od 29 maja 1953 w rezerwie Drugiego Głównego Zarządu MWD ZSRR, od 3 czerwca do 9 grudnia 1953 pomocnik szefa tego zarządu, od października 1953 do listopada 1955 doradca Ambasady ZSRR w W. Brytanii, od listopada 1955 do maja 1956 funkcjonariusz Pierwszego Głównego Zarządu KGB ZSRR, od maja 1956 do 1957 szef Misji ZSRR w Japonii i doradca Ambasady ZSRR w Japonii.
Od czerwca 1957 do maja 1960 szef Wydziału Państw Azji Państwowego Komitetu Związków Kulturowych z Zagranicą przy Radzie Ministrów ZSRR, w latach 1958-1960 wykładowca Moskiewskiego Państwowego Instytutu Stosunków Międzynarodowych, 1960 dyrektor Instytutu Sinologii Akademii Nauk ZSRR, w latach 1961-1963 zastępca dyrektora Instytutu Narodów Azji Akademii Nauk ZSRR, w latach 1963-1964 zastępca dyrektora Instytutu Ekonomiki Światowej Systemu Socjalistycznego Akademii Nauk ZSRR, 1964-1980 kierownik Katedry Historii Państw Wschodu Moskiewskiego Państwowego Instytutu Stosunków Międzynarodowych, równocześnie w latach 1965-1975 kierownik Wydziału Azji Planowania Przedsięwzięć Polityki Zagranicznej MSZ ZSRR. od 1966 starszy pracownik naukowy Instytutu Orientalistyki Akademii Nauk ZSRR, w latach 1968-1974 członek Komitetu Wykonawczego UNESCO jako przedstawiciel ZSRR, od 1971 przewodniczący Rosyjskiego Towarzystwa Palestyńskiego przy Akademii Nauk ZSRR, w latach 1974-1982 redaktor naczelny pisma „Nowa i nowsza historia”. w latach 1975-1980 szef Zarządu Historyczno-Dyplomatycznego MSZ ZSRR. Od 1980 przewodniczący Narodowego Komitetu Historyków ZSRR, w latach 1981-1988 akademik-sekretarz Wydziału Historii Akademii Nauk ZSRR, od 1985 przewodniczący Centralnego Zarządu Stowarzyszenia Przyjaźni Radziecko-Chińskiej, członek Komisji Wydawnictwa Dokumentów Dyplomatycznych przy MSZ ZSRR, rektor Akademii Dyplomatycznej, od kwietnia 2003 honorowy przewodniczący Stowarzyszenia Przyjaźni Rosyjsko-Chińskiej.
Od 1945 kandydat nauk historycznych, od 1953 doktor nauk historycznych, od 1958 profesor, od 26 listopada 1968 członek korespondent Akademii Nauk ZSRR – Wydziału Historii. Honorowy członek Academia del Arti Disenio (Florencja, Włochy). Honorowy członek Królewskiej Akademii Literatury (Szwecja). Specjalista w zakresie nowożytnej i najnowszej historii krajów Dalekiego Wschodu, zwłaszcza Chin; najważniejsza jego praca to „Historia nowożytna Chin” (1972, wyd. pol. 1979).
Pochowany na Cmentarzu Trojekurowskim w MoskwieМосковский некрополь. ТИХВИНСКИЙ Сергей Леонидович (1918 – 2018).
Odznaczenia i nagrody Order „Za zasługi dla Ojczyzny” III klasy (17 czerwca 2008) Order Honoru (31 sierpnia 1998) Order Lenina (4 lipca 1984) Order Rewolucji Październikowej (17 września 1975) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (dwukrotnie – 31 grudnia 1966 i 22 października 1971) Order Przyjaźni Narodów (31 sierpnia 1978) Order Czerwonej Gwiazdy (dwukrotnie – 25 czerwca 1954 i 19 sierpnia 1955) Order „Znak Honoru” (dwukrotnie – 20 września 1943 i 12 lipca 1951) Nagroda Państwowa ZSRR (1982) Zasłużony Funkcjonariusz Służby Dyplomatycznej Federacji Rosyjskiej (11 listopada 2000) Odznaka „Zasłużony Funkcjonariusz NKWD” (27 kwietnia 1940) Nagroda „Triumf” (2001) Nagroda Państwowa Federacji Rosyjskiej (1999) i medale.
Przypisy
Bibliografia Przewodnik po historii Partii Komunistycznej i ZSRR (ros.) Nowa encyklopedia powszechna PWN, red. Barbara Petrozolin-Skowrońska, t. 6, Warszawa 1998, s 384. https://archive.is/20150720192308/http://portalwiedzy.onet.pl/12004,,,,tichwinski_siergiej_leonidowicz,haslo.html http://encyklopedia.interia.pl/haslo?hid=108330 http://www.memo.ru/uploads/files/845.pdf (ros.)
Kategoria:Członkowie Akademii Nauk ZSRR Kategoria:Funkcjonariusze NKWD Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej Federacji Rosyjskiej Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej ZSRR Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Honoru (Federacja Rosyjska) Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Przyjaźni Narodów Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Orderem „Znak Honoru” Kategoria:Radzieccy dyplomaci Kategoria:Rosyjscy historycy Kategoria:Urodzeni w 1918 Kategoria:Zmarli w 2018 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Trojekurowskim w Moskwie Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu