Języki bantu A – grupa geograficzna języków bantu z wielkiej rodziny języków nigero-kongijskich. Języki bantu A swoim zasięgiem obejmują Kamerun i Gwineę Równikową, a także części Gabonu, Republiki Środkowoafrykańskiej i Kongo.
Klasyfikacja Poniżej przedstawiono klasyfikację języków bantu A według Guthriego zaktualizowaną przez J.F. Maho. Ponadto, Maho do listy Guthriego dodał nowe języki, dialekty oraz języki pidżynowe i kreolskieMaho zastosował następujący zapis kodu: Nowe dialekty języka znajdującego się już na liście Guthriego oznaczono poprzez dodanie do oryginalnego kodu języka Guthriego na końcu kolejnej wielkiej litery alfabetu, np. A15C to nowy dialekt języka o kodzie A15, podczas gdy A15a i A15b to dialekty umieszczone na liście przez Guthriego. Nowe języki oznaczono poprzez dodanie do oryginalnego kodu języka Guthriego na końcu kolejnych cyfr, np. A151 to nowy język, najbliższy językowi o kodzie A15. Kiedy nie można było zidentyfikować pokrewieństwa z językiem z listy Guthriego, nowy język oznaczono poprzez dodanie kolejnej cyfry do kodu grupy geograficznej, np. A101 to nowy język w geograficznej grupie A10. Nowe języki pidżynowe i języki kreolskie zostały oznaczone poprzez dodanie do kodu grupy geograficznej wielkiej litery alfabetu, np. A10A to język pidżynowy lub kreolski powstały na bazie języka w grupie A10.. Klasyfikacja Ethnologue bazuje na klasyfikacji Guthriego, jednak odbiega od niej znacznie, m.in. stosuje inny kod – trzyliterowy oparty na ISO 639 i inaczej grupuje języki.
A10 Języki lundu-balong A101 oroko A11 londo – lunda A111 ngolo A112 bima A113 lotanga – dotanga, batanga A114 koko – lokoko, bakoko A115 londo ba diko A12 lue – lolue, balue, zachodni kundu A121 mbonge A122 kundu – lokundu, bakundu A123 ekombe A13 balong A14 bonkeng A141 bafo – lefo’, „Bafaw” A15 mbo – manenguba A15A dialekt północno-wschodni manenguba, włączając nle mbuu i nlaa mboo A15B dialekt północno-zachodni manenguba, włączając mienge i nswase (Basossi) A15C dialekt środkowy manenguba, włączając akoose (Bakossi), elung, bafun, bakaka (Ehob mkaa’), babong, mwahed i mwaneka A151 nkongho – kinkwa, górny mbo
A20 Języki duala A21 bomboko – mboko, wumboko A22 kpe – mokwe, bakwiri A221 bubia – bobe A23 su – isu, isubu, bimbia A231 kole A24 duala A241 bodiman A25 oli – ewodi, wuri A26 pongo A261 mongo – mungo A27 limba – mulimba, malimba
A20 – nowe języki: A20A jo
A30 Języki bubi-benga A31 bobe – bubi, ediya A32 batanga A32A dialekt banoo w Londgi – nohu, noko A32B dialekt bapoko w Kribi – puku, naka A32c dialekt batanga w Fifindze A33a dialekt yasa A33b dialekt kombe – ngumbi A34 benga
A 40 Języki basaa A41/42 Lombi-Bankon A41 barombi – rombi A42 abo – bankon A43a dialekt basaa – mbene, mvele A43b bakoko – północny kogo A43c bakoko – południowy kogo A44 banen – nen, tunen A441 eling – aling'a A45 nyo'o – nyokon A46 mandi – lemande, numaand A461 bonek – ponek, otomb, tuotomb A462 yambeta
A50 Języki bafia A501 hijuk A51 fa' – fak, lefa, balom A52 kaalong – nbong, dimbong A53 kpa – rikpa’, bafia A54 ngayaba – djanti, tibea
A60 Języki sanaga A601 ki – tuki A601A (dawn. A61) dialekt ngoro – tungoro A601B dialekt cangu – tucangu A601C dialekt kombe – tukombe A601D dialekt tsingo – tsinga, tutsingo A601E dialekt tonjo A601F (dawn. A64) dialekt cenga – bacenga, tocenga A601G dialekt mbele – mbere, tumbele A61 zob. A601 A62 środkowy yambasa A62A dialekt yangben A62B dialekt mmala A62C dialekt elip – libie, nulibie A621 baca – nubaca A622 gunu – nugunu A623 mbule – dumbule A63 mangisa – mengisa A64 zob. A601 A65 bati
A70 Języki ewondo-fang (języki yaunde-fang) A71 eton A72(a) yaunde – ewondo A72b dialekt mvele A72c dialekt bakja – badjia A72d dialekt yangafek A73a dialekt bebele A73b dialekt gbigbil – bebil A74 bullu-bene A74a dialekt bulu A47b dialekt bene A75 fang – pangwe A75A dialekt ntumu A75B dialekt okak A75C dialekt make A75D dialekt atsi A75E dialekt nzaman – zaman A75F dialekt mveny A751 południowo-zachodni fang
A70 – nowe języki: A70A język ewondo populaire – język pidżynowy z A70
A80 Języki maka-njem A801 gyele – bagyeli, bakola A802 ukwedjo – ukhwejo A803 shiwe – oshieba, ossyeba, „Fang Makina” A81 mvumbo – kwasio, ngumba, magbea A82 so A83 makaa – południowy makaa A83A dialekt bebend A83B dialekt mbwaanz A83C dialekt shikunda – sekunda A831 byep – północny makaa A832 bekol – kol, bikele A84 njem – nyem, zimu A841 bajue – badwee A842 język koonzime – nzime A85a dialekt nkonabeeb – konabem A85b dialekt bekwel – bakwele A86a dialekt mezime – medjime A86b dialekt mpompon – mpongmpong, bombo A86c dialekt mpiemo – mbimu A87 bomwali – sanghasangha
A90 Języki kaka A91 kwakum – bakum A92a dialekt pol A92b dialekt pomo A92C dialekt kweso A93 kako – kaka, yaka
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Języki bantu