thumb thumb|Listki plechy pierwotnej Chrobotek rosochaty, chrobotek liściasty, chrobotek listkowaty (Cladonia foliacea (Huds.) Willd.) – gatunek grzybów należący do rodziny chrobotkowatych (Cladoniaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cladonia, Cladoniaceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował William Hudson, nadając mu nazwę Lichen foliaceus (w tłumaczeniu na język polski: porost liściasty). Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1787 Carl Ludwig Willdenow, przenosząc go do rodzaju Cladonia.
Synonimy nazwy naukowej: Cenomyce alcicornis (Lightf.) Ach. Cladonia alcicornis (Lightf.) Fr. Cladonia endiviifolia var. alcicornis (Lightf.) Mudd, 1861 Cladonia foliacea var. alcicornis (Lightf.) Schaer. 1823 Cladonia convoluta (Lam.) Anders 1906 Lichen foliaceus Huds. Lichen polymorphus With. Scyphophorus alcicornis (Lightf.) Gray 1821. Nazwa polska według Krytycznej listy porostów i grzybów naporostowych Polski. W wyniku badań lichenologów okazało się, że dawniej wyróżniany chrobotek liściasty lu chrobotek listkowaty (Cladonia convoluta) to synonim chrobotka rosochatego.
Charakterystyka Plecha pierwotna listkowata, duża i trwała, złożona z listków o długości do 3 cm. Listki te przylegają do podłoża lub wznoszą się i zazwyczaj tworzą murawki. Są głęboko podzielone na odcinki o szerokości 1–3 mm. Górna powierzchnia gładka, o barwie żółtozielonej lub szarozielonej, dolna żółtawa lub żółta i barwa ta nie zależy od stopnia wilgotności plechy.
Podecja powstają rzadko. Mają wysokość 1 – 1,5 cm, zazwyczaj są pojedyncze, rzadko tylko rozgałęzione. Maja szczyty tępe lub zakończone wąskimi kieliszkami. Apotecja wyrastają na nich bardzo rzadko. Mają brązowe tarczki o średnicy 0,5–2,5 mm. Zarodniki są bezbarwne i mają rozmiar 8-14× 2–4 μm. W jednym worku powstaje po 8 zarodników.
Reakcje barwne: C-, K-, KC + żółty, czerwony Pd +. Gatunki podobne Podobną plechę pierwotną ma chrobotek okółkowy (Cladonia cervicornis). Bardzo łatwo można go odróżnić po kształcie podecjów, jeśli jednak ich brak, odróżnienie go od chrobotka rosochatego tylko na podstawie plechy pierwotnej jest trudne.
Występowanie i siedlisko Najliczniej występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i Afryce Północnej. Na nielicznych stanowiskach notowany jest także w Ameryce Południowej i Australii. W Polsce jest dość szeroko rozprzestrzeniony. Na niżu występuje w rozproszeniu, w górach jest dość częsty. Często występują ciemnobrązowe pyknidia.
Rośnie na glebie, zarówno piaszczystej, jak gliniastej i żwirowatej, rzadziej na próchnicy. Najczęściej występuje w świetlistych lasach sosnowych. Preferuje miejsca suche i słoneczne. Występuje także na skałach i w ich szczelinach, zarówno na wapieniach, jak i skałach kwaśnych.
Znaczenie Chrobotek rosochaty zawiera takie kwasy porostowe, jak: kwas usninowy, atranorin i kwas fumarioprotocetrariowy. Wykazują one duża skuteczność w zwalczaniu wielu bakterii i grzybów.
Przypisy
Kategoria:Chrobotkowate Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Porosty