Trybunał inkwizycji w Cremie – sąd inkwizycyjny z siedzibą w Cremie w Republice Weneckiej, kierowany przez dominikanów. Istniał w latach 1614–1797 i należał do struktur inkwizycji rzymskiej.
Historia Crema w okresie renesansu należała pod względem politycznym do Republiki Weneckiej (od 1449), a pod względem kościelnym do diecezji Piacenzy. Do 1515 podlegała jurysdykcji dominikańskich inkwizytorów Brescii, jednak w maju 1515 została podporządkowana, zgodnie z przynależnością diecezjalną, trybunałowi inkwizycji w Piacenzy.
W 1579 Crema została podniesiona do rangi diecezji i wyodrębniona z diecezji Piacenzy. Mimo to, pozostała początkowo podporządkowana inkwizytorowi Piacenzy, którego w Cremie reprezentował odtąd wikariusz generalny.
W 1614 papież Paweł V zdecydował o utworzeniu w diecezji Cremy samodzielnego trybunału inkwizycyjnego i powierzeniu go dominikanom. Pierwszym inkwizytorem Cremy został Giovanni Maria Florani. Za decyzją tą przypuszczalnie stały względy polityczne – Crema była bowiem częścią Republiki Weneckiej, a Piacenza należała do księstwa Parmy.
Inkwizycja w Cremie działała do 1797, kiedy wojska rewolucyjnej Francji najechały północną Italię, powodując rozpad Republiki Weneckiej. W Cremie została powołana municypalna Republika Cremy, której władze 12 sierpnia 1797 wydały dekretu o zniesieniu. Ostatni inkwizytor Pietro Placido Novelli został aresztowany za wygłaszanie antyrepublikańskich poglądów, ale po krótkim uwięzieniu go zwolniono.
Organizacja Na czele trybunału stał dominikanin z konwentu S. Domenico, należącego do prowincji lombardzkiej zakonu dominikańskiego. Pomagał mu jeden wikariusz generalny. Jego jurysdykcja obejmowała diecezję Cremy. Nominacji inkwizytorskich dokonywała rzymska Kongregacja Świętego Oficjum.
Archiwum Archiwum trybunału w Cremie, podobnie jak większości włoskich trybunałów inkwizycyjnych, zostało w przeważającej mierze zniszczone. Zachowały się jednak dwa tomy dokumentacji procesowej. Pierwszy z nich znajduje się w archiwum diecezjalnym w Cremie i dotyczy działalności wikariatu inkwizycyjnego w Cremie latach 1582–1613. Drugi natomiast przechowywana jest w Biblioteca Valdese w Torre Pellice i obejmuje dokumentację procesową trybunału z lat 1622–1630.
Na podstawie powyższej dokumentacji wiadomo, że w latach 1582-1613 przed wikariuszem inkwizycji w Piacenzy dla diecezji Cremy wszczęte zostały 53 postępowania, w tym 44 procesy formalne. Natomiast w latach 1622–1630 przed inkwizytorem Cremy wszczęto 63 postępowania, w tym 25 procesów formalnych. Nikogo nie skazano przy tym na śmierć.
Ostatni inkwizytor Cremy, Pietro Placido Novelli, w roku 1795 odnotował zaledwie szesnaście denuncjacji.
Inkwizytorzy Cremy (od 1614) Nie jest znana pełna lista inkwizytorów Cremy. W 1729 dominikański historyk Domenico Francesco Muzio sporządził katalogi inkwizytorów dominikańskich wszystkich włoskich trybunałów, w tym trybunału z Cremy, brak jednak podobnego opracowania dla późniejszego okresu. Giovanni Maria Florani OP (1614–1616) Agostino da Reggio OP (1616–1620) Raffaele Grillenzoni da Bologna OP (1620) Giovanni Paolo Fieschi OP (1620–1625) Onorio Parma da Brescia OP (1625–1626) Benedetto de Oriano da Brescia OP (1626–1627) Giacinto Marmotta da Verona OP (1627–1629) Clemente Ricetti da Iseo OP (1629–1632) Francesco Cuccini OP (1633–1634) Pietro Martire Bonacci de Raggiato(1634–1639) Vincenzo Maria Cimarelli OP (1639–1649) Serafino Bonarelli da Mantova OP (1649–1655) Ludovico Pezzani OP (1656–1661) Giovanni Battista Righi OP (1661–1665) Tommaso Mazza OP (1665–1667) Pietro Maria Armani da Fano OP (1667–1674) Antonio Cecotti da Cotignola OP (1675?–1677) Giovanni Carlo Falconi da Fermo OP (1677–1678) Ludovico Agostino Castelli da Milano OP (1679–1682) Giovanni Francesco Orselli da Forlì OP (1682–1686) Giovanni Battista Pichi da Ancona OP (1686–1694) Giovanni Angelo Benvenuti da Bergamo OP (1694–1702) Giovanni Paolo Mazzoleni da Bergamo OP (1702–1706) Giovanni Battista Giampi da Fabriano OP (1706–1710) Andrea Reali da Forlì OP (1710–1712) Giovanni Domenico Crescioni da Cingoli OP (1712–1718)Veronese, s. 165. Raimondo Sampaolo da Roma OP (1718–1723) Giacinto Antonio Biondi da Lugo (1723–1739)Girolamo Bonoli, Storia di Lugo ed Annessi, Faenza 1732, s. 543. Pier Tommaso Campana OP (1739–1750)Stefano Barelli, Gli opuscoli in prosa della Biblioteca Salita dei Frati di Lugano: 1538-1850: inventario e studio critico, Edizioni Casagrande, 1998, s. 76; DBI:CAMPANA, Pier Tommaso Serafino Maccarinelli da Brescia OP (1750–1757); http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb11060393_00007.html Gian Battista Wahemans OP (1759?–1761)Nie wiadomo, czy był bezpośrednim następcą Maccarinelliego, który w 1758 był już inkwizytorem w Weronie. Filippo Rosa Lanzi OP (1761–1763) Arcangelo Patuzzi OP (1763-1765?)
Ostatnim inkwizytorem Cremy był Pietro Placido Novelli OP (1787–1797). Nie są znani jego poprzednicy z lat 1765-1787.
Przypisy
Bibliografia Marina Regazzi, Sopravvivenze d’idee riformate, superstizioni e comportamenti devianti: i processi inquisitoriali a Crema dal 1582 al 1630, [w:] Insula Fulcheria, t. XXVII (1997), s. 9-49
Fabiana Veronese, «Terra di nessuno». Misto foro e conflitti tra Inquisizione e magistrature secolari nella Repubblica di Venezia (XVIII sec.), Dysertacja doktorska, Università Ca’Foscari Venezia 2010.
Andrea Del Col, Crema, [w:]
Crema Kategoria:Crema