thumb|240px|Cmentarz parafialny w Świątnikach Górnych.Grób pilota Władysława Kotarby Katastrofa samolotu PLL LOT w Rumunii (1938) – katastrofa samolotu pasażerskiego PLL „LOT” Lockheed L-14H, lecącego z rumuńskich Czerniowiec do Bukaresztu, 22 lipca 1938 roku o godzinie 17.52 w pobliżu wsi Găinești, na południe od miejscowości Gura Humorului, na obszarze Bukowiny ówczesnego Królestwa Rumunii.
Okoliczności W piątek 22 lipca 1938 samolot linii PLL „LOT” typu Lockheed L-14H o numerze SP-BNG wykonywał lot z Czerniowiec do Bukaresztu, stanowiący część rejsu Warszawa – Bukareszt, z dwoma międzylądowaniami: we Lwowie i Czerniowcach. Do Lwowa samolot przyleciał o godz. 14.25. Tam do maszyny dosiadło się czterech pasażerów. Start maszyny z lotniska w Czerniowcach nastąpił o godz. 17.25. O godz. 17.38 kapitan samolotu przekazał do lotniska w Czerniowcach radiowy meldunek informujący o wysokości lotu 2000 m oraz o niekorzystnych warunkach atmosferycznych, w tym o wyładowaniach atmosferycznych, skutkujących złym odbiorem.
W czasie wypadku panowały niekorzystne warunki atmosferyczne: zachmurzenie, pojawiały się błyskawice, lekki deszcz (mżawka). W tych warunkach samolot przelatując przez ciemne chmury miał wpaść w korkociąg, po czym uległ zderzeniu z ziemią na obszarze wzgórza w sosnowym lesie Dorotea Latonica, na terenie górskim (do ok. 900 m n.p.m.), na południe od miejscowości Gura Humorului, ok. 20 km od Kimpulunga. Świadkiem wypadku był oficer rumuński, por. Constantin Pitu, który wówczas przebywał wraz z grupą skautów w pobliżu wsi Găinești. Zgłoszenie o wypadku przyjął posterunek policji w miejscowości Stulpicani. Ratownicy rumuńscy przybyli na miejsce upadku maszyny ok. godz. 23.
Ofiary Na pokładzie maszyny w chwili wypadku przebywało trzech członków załogi i jedenastu pasażerów. Wszyscy ponieśli śmierć. Prócz kapitana maszyny kilka innych osób na jej pokładzie było pilotami. sierż. pil. Władysław Kotarba – kapitan, pilot Zygmunt Zarzycki – radiooperator Franciszek Panek – mechanik pokładowy kpt. Olimpiusz Nartowski – pilot, przebywający służbowo w samolocie celem zapoznania z przebiegiem lotu na tej trasie Edward Gozdowski (lub Grazdowski) – pracownik Ambasady RP w Bukareszcie mjr Masakatsu Waka – członek sztabu generalnego Cesarstwa Japonii, z-ca attaché wojskowego Japonii w Polsce, wyznaczony na attaché wojskowego w Bukareszcie kpt. pil. Władysław Gnyś zmierzający na zawody lotnicze na wyspie Rodos kpt. obs. Tadeusz Leszek Leszczyc-Waliszewski inż. Radi Radew dr Lemuel Caro – obywatel Stanów Zjednoczonych, lekarz, dziennikarz, pilot-amator por. armii rumuńskiej Jonescu – komendant lotniska w Czerniowcach dr Bodea dr Nissenbaum – kompozytor, pilot, spadochroniarz (w polskich w doniesieniach prasowych podawano także "inż. Ternir" bądź "Hernitz")
Wydobycia zwłok ze szczątków rozbitego samolotu dokonała komisja pod kierownictwem kierownika „Lotu” w Czerniowcach, kpt. Daszewskiego. Na miejsce wypadku udała się z Warszawy specjalna komisja oraz rumuńska komisja Aviația Civilă. Zwłoki ośmiu ofiar katastrofy zostały przetransportowane pociągiem z Czerniowiec do Lwowa od 27 do 28 sierpnia 1938, po czym część z nich została przewieziona do Warszawy, a inne do miast pochodzenia ofiar.
Badanie przyczyn Badanie przyczyn wypadku podjęła polsko-rumuńska komisja lotnicza. Zakończenie jej prac uniemożliwił wybuch II wojny światowej oraz utrata dokumentów badań w jej trakcie. Część ekspertów ds. wypadków wskazywała na warunki atmosferyczne (uderzenie pioruna), najbardziej prawdopodobne jest przetarcie linki steru wysokości i utrata sterowności – na co wskazywał nietypowy przebieg zachowanego zapisu na pokładowym barografie.
Przyjmuje się, że przyczyny katastrofy nie zostały do końca wyjaśnione.
Inne informacje Doniesienia prasowe informowały, że z lotu zakończonego wypadkiem, zrezygnowali urzędnik podsekretarz stanu MSZ Jan Szembek (udający się do Bukaresztu na pogrzeb królowej Marii Koburg) i lwowski aktor Kazimierz Wajda ps. „Szczepko”.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:1938 w Rumunii Kategoria:Bukowina PLL LOT PLL LOT Rumunia Rumunia