Jadwiga Towarnicka z domu Kolendo (ur. 28 lipca 1919 w Augustowie, zm. 23 lipca 1986 w Suwałkach) – bibliotekarka, nauczycielka, działaczka społeczna.

Życiorys thumb|Jadwiga Towarnicka z rodzicami (Janem i Petronelą Kolendo) i synem Andrzejem, 1947 r. Zdjęcie z rodzinnego archiwum pani Edyty Taraszkiewicz thumb|Zespół Teatru Lalek „Wigraszek” podczas pracy. Październik 1955 r. W okularach Jadwiga Towarnicka (siedzi przy stole). Zdjęcie z rodzinnego archiwum pani Edyty Taraszkiewicz thumb|Nowy gmach Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Suwałkach otwiera Jadwiga Towarnicka (1963 r.). Ze zbiorów Biblioteki Publicznej im. Marii Konopnickiej w Suwałkach mały|Uroczyste pożegnanie odchodzącej na emeryturę Jadwigi Towarnickiej (1980 r.). Ze zbiorów Biblioteki Publicznej im. Marii Konopnickiej w Suwałkach thumb|Grób Jadwigi Towarnickiej oraz Jana i Petroneli Kolendo na cmentarzu przy ul. Bakałarzewskiej w Suwałkach Urodziła się 28 lipca 1919 w Augustowie. Wczesną młodość spędziła w Białymstoku, gdzie zdała maturę. Następnie podjęła studia w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Po wybuchu wojny przerwała studia, pozostała jednak w Warszawie. Wyszła za mąż za Tadeusza Towarnickiego (pseud. Naprawa, de Vran – ranny podczas walk na Woli przy ulicy Okopowej 25, zmarł 1 sierpnia 1944) i urodziła dziecko. Po upadku powstania warszawskiego wraz z malutkim synkiem Andrzejem została ewakuowana do Piaseczna.

W maju 1945 wróciła na Suwalszczyznę. Humanistyczna matura i dwa lata studiów na SGGW umożliwiły jej podjęcie pracy nauczycielki w jednoklasowej szkole podstawowej w Czarnem (od 15 maja 1945)J. Kopciał, Biblioteka Publiczna w Suwałkach (1945–1996), Suwałki 1997, s. 136., niedaleko Filipowa. Tak wspominała ten okres: „Początki były trudne. Nie mieliśmy podręczników, ani innych pomocy naukowych. Odtwarzałam więc z pamięci teksty i na papierze pergaminowym, zdobytym w jakiejś mleczarni, powstał „mój” elementarz (…) Dzieci pisały na czym się dało: rysikiem na tabliczkach, na kawałkach tapet, a za tablicę szkolną służyło pół okiennicy. Po roku pracy oprócz izby lekcyjnej były już i podstawowe sprzęty, a przy szkole boisko i ogródek. Wszystko to zrobili rodzice uczniów, którzy i mnie udzielili konkretnej pomocy: miałam z dzieckiem co jeść i na czym spać. W tamtych latach nie otrzymywaliśmy wynagrodzenia za pracę, dzięki jednak tym wspaniałym ludziom mogłam od niczego rozpocząć nowe życie”G. Sokołowska, W rodzinnych stronach matki, „Warmia i Mazury” 1980, nr 4, s. 24..

Kolejne pięć lat przepracowała w suwalskim Państwowym Koedukacyjnym Gimnazjum Ogrodniczym (późniejszym Państwowym Liceum Ogrodniczym I Stopnia), uczyła biologii, botaniki, chemii i zoologii, a także pełniła funkcję wicedyrektora szkoły. W tym też okresie przez około półtora roku była wykładowcą w Instytucie Kształcenia Kadr dla Rolnictwa w Janowie koło Mińska Mazowieckiego.

1 listopada 1951 podjęła pracę w bibliotece jako kierownik Powiatowej Biblioteki Publicznej w Suwałkach, a po połączeniu bibliotek powiatowej i miejskiej objęła stanowisko kierownika tejże placówki (IX.1956–30.VI.1975). Od lipca 1975 (po zmianach administracyjnych w kraju) pełniła funkcję wicedyrektora Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Marii Konopnickiej w Suwałkach.

Przez niemal 29 lat była związana z suwalskim bibliotekarstwem. Była autorką wystaw popularyzujących kulturę regionu. Dzięki jej zaangażowaniu rozbudowano sieć biblioteczną w powiecie a następnie w województwie suwalskim. Polepszyły się warunki lokalowe bibliotek, a kadra bibliotekarska podnosiła kwalifikacje.

Towarnicka działała we władzach Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. Była sekretarzem i członkiem Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego „Suwalszczyzna”Z. Filipowicz, Zrzeszenia Suwalczan, [w: ] Łączyła ich wspólnota : zrzeszenia i zjazdy Suwalczan, red. Z. Fałtynowicz, Z. Filipowicz, Suwałki 2003, s. 43-71., członkiem kolegium „Gazety Suwalskiej” a także przewodniczącą Komisji Rewizyjnej Suwalskiego Towarzystwa Kultury, radną powiatowej, a następnie wojewódzkiej rady narodowej.

Współpracowała z „Kontrastami” popularyzując historię i współczesność ziemi suwalskiej. Współorganizowała teatrzyk lalkowy dla dzieci „Wigraszek”Suwałki : miasto nad Czarną Hańczą, red. J. Kopciał, Suwałki 2005, s. 643.. Działała w Komitecie Założycielskim Muzeum Regionalnego w SuwałkachTamże, s. 656.. Po przejściu na emeryturę (31.01.1980) pracowała w bibliotece Muzeum Okręgowego w Suwałkach. Jej osobiste zaangażowanie przyczyniło się do powstania nowej siedziby PiMBP w Suwałkach. W 1963 r. oddano do użytku nowoczesny i funkcjonalny lokal biblioteki. Stary budynek był niezbyt zachęcającym: ciasno, ciemno, wilgotnoJ. Towarnicka, Diabeł przestał mówić dobranoc..., "Kamena" 1962, nr 6, s. 9..

Jadwiga Towarnicka zmarła 23 lipca 1986 po krótkiej i ciężkiej chorobieM. Łozowska, Jadwiga Towarnicka 28.07.1919-23.07.1986, "Bibliotekarz" 1987, nr 3, s. 30..

W październiku 2011 imię Jadwigi Towarnickiej otrzymała sala oświatowa Biblioteki Publicznej im. Marii Konopnickiej w Suwałkach.

Życie prywatne Była dzieckiem Jana i Petroneli Kolendo. W dzieciństwie bywała we wsi Rudniki koło Raczek, w rodzinnych stronach matki – z domu Woronko. W Białymstoku jej ojciec pełnił funkcję dyrektora banku, natomiast matka zajmowała się domem. Jej młodszy brat Edward zginął w powstaniu warszawskim.

Została pochowana w grobie rodzinnym na cmentarzu miejskim przy ul. Bakałarzewskiej w Suwałkach. Spoczywa obok swoich rodziców.

Publikacje Budowałam moje życie od podstaw, "Kontrasty" 1969, nr 7, s. 24-25 Diabeł przestał mówić dobranoc..., "Kamena" 1962, nr 6, s. 9 Do muzyki Moniuszki, "Kontrasty" 1972, nr 11, s. 28-29 Pierwsze biblioteki na Suwalszczyźnie, "Kontrasty" 1971, nr 10, s. 15 Początki prasy suwalskiej, "Kontrasty" 1971, nr 6, s. 24 Podstawowe ogniwo – wieś..., "Kontrasty" 1971, nr 12, s. 4 Rozwój kultury i instytucji kulturalnych Suwalszczyzny w latach 1944-1964, [w: ] Studia i materiały do dziejów Suwalszczyzny, pod red. J. Antoniewicza, Białystok 1965, S. 605-617

Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka „Zasłużony Białostocczyźnie” Odznaka „Za Zasługi dla Województwa Suwalskiego” Złota Odznaka SBP i in.

Przypisy

Bibliografia Chalecka-Połocka L., Barwy czasu, "Gazeta Współczesna" 1976, nr 82. Fałtynowicz Z., Bibliotekarka, [w: ] Biografie suwalskie. Cz. IV, red. M. Pawłowska, Suwałki 1997. Kopciał J., Biblioteka Publiczna w Suwałkach (1945–1996), Suwałki 1997. Kroniki [Księgi pamiątkowe] suwalskiej biblioteki publicznej [rkps.], 6 t. Łączyła ich wspólnota : zrzeszenia i zjazdy Suwalczan, red. Z. Fałtynowicz, Z. Filipowicz, Suwałki 2003. Łozowska M., Jadwiga Towarnicka 28.07.1919-23.07.1986, "Bibliotekarz" 1987, nr 3. Sokołowska G., W rodzinnych stronach matki, "Warmia i Mazury" 1980, nr 4. Studia i materiały do dziejów Suwalszczyzny, red. J. Antoniewicz, Białystok 1965. Suwałki : miasto nad Czarną Hańczą, red. J. Kopciał, Suwałki 2005. Towarnicka J., Budowałam moje życie od podstaw, "Kontrasty" 1969, nr 7.

Linki zewnętrzne http://www.sejm-wielki.pl/b/sw.145920 [dostęp: 17.09.2015] http://www.sejm-wielki.pl/b/sw.111594 [dostęp: 17.09.2015]

Kategoria:Ludzie urodzeni w Augustowie Kategoria:Ludzie związani z Suwałkami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony Białostocczyźnie” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za Zasługi dla Województwa Suwalskiego” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy bibliotekarze Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1986 Kategoria:Pochowani na rzymskokatolickim cmentarzu parafialnym w Suwałkach