Emil Buras (ur. 10 października 1924, zm. 15 maja 2013) – pracownik branży motoryzacyjnej związany z Sanokiem, mistrz ślusarstwa, żołnierz ludowego Wojska Polskiego, porucznik w stanie spoczynku Wojska Polskiego III RP, działacz kombatancki.

Życiorys thumb|240px|Emil Buras (po lewej z wiązanką kwiatów) podczas uroczystości Święta Konstytucji 3 maja (2012) thumb|240px|Grobowiec Emila Burasa Urodził się w 1924 jako jedno z trojga dzieci Karola (kowal, działacz ruchu robotniczego i socjalistycznego w sanockiej fabryce, członek Rady Powiatowej Kasy Chorych w Sanoku w okresie II RP, po II wojnie światowej pełnomocnik przy parcelacji ziem). Przez całe życie był związany z dzielnicą Posada w Sanoku.

Podczas II wojny światowej 2 sierpnia 1944 był świadkiem wybuchu i pożaru na terenie Fabryki Gumy w Sanoku i jednym z pomagających ofiarom. Po nadejściu w sierpniu 1944 frontu wschodniego do miasta zgłosił się do ludowego Wojska Polskiego w listopadzie 1944. W Przemyślu został żołnierzem 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty, przydzielonym do 14 pułku piechoty, jako szeregowy w baterii moździerzy. Od końca grudnia 1944 odbywał szlak bojowy przez Warszawę na północny zachód. Na początku 1945 brał udział w walkach o przełamanie Wału Pomorskiego, w marcu 1945 uczestniczył w bitwie o Kołobrzeg, następnie w kwietniu 1945 w forsowaniu Odry. Służył na stanowisku ładowniczego. 3 maja 1945 dotarł wraz z pułkiem do brzegów rzeki Łaba koło Sandau. Tam, po zakończeniu walk, brał udział w defiladzie. Wraz z nim w wojsku służyli wówczas jego znajomi z Sanoka, m.in. krewny Jan Senuś, Franciszek Harłacz, Władysław Gąsiorowski. Po zakończeniu działań wojennych przebywał w miejscach stacjonowania przemianowanego 14 Kołobrzeskiego pułku piechoty. Zakończył służbę 15 lipca 1945 w Żywcu. 30 kwietnia 1947 został zdemobilizowany w stopniu kaprala.

W okresie PRL pracował na stanowisku instruktora w Powiatowym Zarządzie Samopomocy Chłopskiej, później był zaopatrzeniowcem w Zjednoczeniu Państwowych Gospodarstw Rolnych. Następnie został zatrudniony w Sanockiej Fabryce Autobusów „Autosan”, gdzie pracował na stanowisku ślusarza, zaś po zdobyciu dyplomu mistrza tego fachu sprawował stanowisko kontrolera jakości. Na początku lat 60. wstąpił do PZPR. Od 1 września 1966 pełnił funkcję kierownika Zakładowego Domu Kultury w Sanoku. W listopadzie 1971 został zastępcą kierownika działu socjalnego w Autosanie. W 1975 obchodził jubileusz 35-lecia pracy zawodowej, a w 1980 obchodził jubileusz 40-lecia pracy w sanockim zakładzie. Do początku lat 80. pracował w SFA jako ślusarz w wydziale produkcji urządzeń specjalistycznych. Odszedł na emeryturę w 1981.

Działał także na polu politycznym i społecznym. Do 1952 był członkiem Komisji Rolnictwa Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku. Sprawował mandat radnego MRN w Sanoku w kadencji 1954-1958 i został odwołany z tej funkcji w październiku 1956 z powodu nieuczestniczenia w sesjach. Był śpiewakiem amatorem.

W PRL należał do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, 28 listopada 1982 został wybrany członkiem zarządu. Pełnił funkcję prezesa Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych w Sanoku, od 2009 wiceprezesa, a od 2011 prezesa koła powiatowego Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Sanoku. W 2002 pozostawał w stopniu podporucznika, a do końca życia był w stopniu porucznika rezerwy w stanie spoczynku.

Imię 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty nadano Gimnazjum nr 4 w Sanoku przy ulicy Jana Pawła II w dzielnicy Wójtostwo. Emil Buras odwiedzał tę szkołę z prelekcjami.

Zmarł 15 maja 2013. Został pochowany na Cmentarzu Posada w Sanoku 18 maja 2013.

Od 1949 jego żoną była Krystyna z domu Kopczak (1933–2007). W 2000 para obchodziła jubileusz 50. rocznicy zawarcia małżeństwa. Mieli troje dzieci, w tym córkę Łucję.

Odznaczenia i ordery Polskie Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal Zasłużonym na Polu Chwały Medal za Warszawę 1939–1945 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal „Za udział w walkach o Berlin” Medal 10-lecia Polski Ludowej (1954, na wniosek Zarządu Głównego Związku Samopomocy Chłopskiej) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie (1999) Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” (1995) Odznaka „Zasłużony dla Sanoka” (1983) Odznaka „Zasłużony dla Sanockiej Fabryki Autobusów” (1975) Odznaka „Zasłużony Działacz Związku Zawodowego Metalowców” (1976) Odznaka „Za Zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych” (2002) Kombatancki Krzyż Pamiątkowy Zwycięzcom (2011)

Radzieckie i rosyjskie Medal „Za wyzwolenie Warszawy” – Związek Radziecki Medal „Za zdobycie Berlina” – Związek Radziecki Medal jubileuszowy „65-lecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” – Federacja Rosyjska (2011)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Kraju Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Działacze środowisk kombatanckich Kategoria:Kombatanci mianowani oficerami III Rzeczypospolitej Kategoria:Porucznicy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Jubileuszowym „60 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej lat 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Medalem za Długoletnie Pożycie Małżeńskie Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin” Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za wyzwolenie Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużony dla Sanoka” Kategoria:Polacy odznaczeni rosyjskimi orderami i odznaczeniami (Federacja Rosyjska) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Posada w Sanoku Kategoria:Podoficerowie ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Pracownicy fabryki maszyn, wagonów i autobusów w Sanoku Kategoria:Radni Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku Kategoria:Uczestnicy bitwy o Kołobrzeg (1945) Kategoria:Uczestnicy walk o przełamanie Wału Pomorskiego (1945) Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2013 Kategoria:Żołnierze 14 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty