Fryderyk Tadanier (ur. 18 stycznia 1892 w Kamionce Strumiłowej, zm. 1 listopada 1960 w Krakowie) – polski architekt, przedstawiciel modernizmu z elementami ekspresjonizmu.
Życiorys Był synem Abrahama Isaaka zawiadowcy tartaku i Pepi Mager, mial starszego brata Wilhelma prawnika i sędziego. Uczył się w Wyższej Szkole Realnej we Lwowie. Następnie w 1909 podjął studia na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Lwowskiej. 24 lutego 1915 zdał egzamin dyplomowy. Praktykował u Jana Lewickiego. Po wojnie został Generalnym Inspektorem Odbudowy Ministerstwa Robót Publicznych; pełnił tę funkcję do 1922.
Związany był od początku lat 20. XX wieku z Krakowem. W tym okresie zaprojektował szereg budynków mieszkaniowych i użyteczności publicznej. Współpracował m.in. z Adolfem Szyszko-Bohuszem i Wacławem Krzyżanowskim. Kierował odbudową infrastruktury po katastrofie w Witkowicach. W 1927 uzyskał krakowską licencję koncesjonowanego budowniczego. Po otrzymaniu licencji otworzył własne przedsiębiorstwo architektoniczne. W latach 30. pracował również jako rzeczoznawca budowlany w Wieliczce i Krakowie. Wykładał w Państwowej Szkole Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w latach 1935-1939. Należał do rady redakcyjnej czasopisma „Architekt”. Był członkiem ZAWK/SARP.
Wystąpił w 1927 z Żydowskiej Gminy Wyznaniowej, w 1938 przyjął chrzest, a w Boże Narodzenie w 1938 poślubił w kościele św. Aleksandra w Warszawie Józefę Krzepowską. W czasie II wojny światowej ukrywał się poza Krakowem, z żoną aby ją chronić wziął fikcyjny rozwód. W styczniu 1945 wrócił do miasta. W latach 1945–1948 prowadził biuro projektowe, jednocześnie pracował w Biurze Budowlanym ZUS. Od 1949 był naczelnym inżynierem Centralnego Biura Projektów Architektonicznych i Budowlanych, późniejszego Miastoprojektu, a od 1952 do 1959 pracował jako zastępca dyrektora Tadeusza Ptaszyckiego. Pracował w tym przedsiębiorstwie do śmierci. W roku akademickim 1953-1954 wykładał geometrię wykreślną na Wydziale Architektury Wnętrz krakowskiej ASP. Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera CD-płd.-4).
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej
mały|240px|Grób Fryderyka Tadaniera na cmentarzu Rakowickim w Krakowie
Dzieła
Wybrane realizacje:
budynki poczty w Częstochowie (razem z Adolfem Szyszko-Bohuszem), Rabce Zdroju, Będzinie i Krynicy-Zdroju, dom czynszowy Będzikiewicza na rogu pl. Inwalidów 7-8 i al. Słowackiego 2, 1930-31 budynek Komunalnej Kasy Oszczędności (zwany przed wojną „krakowskim drapaczem chmur”) przy placu Szczepańskim 5, 1936 (razem z Stefanem Strojkiem) budynek Wydziału Powiatowego na rogu al. Słowackiego 18a i ul. Łobzowskiej 44, 1935-36, (razem ze Stefanem Strojkiem), przebudowa Poczty Głównej przy ul. Wielopole 2, 1930-31, Dom Funduszu Emerytalnego Urzędników Tymczasowego Wydziału Powiatowego w Krakowie przy ulicy Chopina 5 1933-1934 (razem ze Stefanem Strojkiem), dom społeczny Wojewódzkiego Związku Międzykomunalnego Opieki Społecznej przy ulicy Praskiej, 1935-37, Osiedle Robotnicze na Dębnikach przy ul. Praskiej, 1935-39 (wg B. Zbroi pełnił tam jedynie obowiązki kierownika budowy, a projektantem był Stefan Piwowarczyk), Kamienica Fabryki Ćmielów w Krakowie przy ul. Biskupiej 11 i ul. Sereno Fenn’a 2, 1937-1938, dom czynszowy przy ul. św. Marka 8 (Kamienica Pod Pszczółkami), przebudowa Teatru Bagatela, 1938, Fabryka Porcelany Boguchwała (obecnie Zakłady Porcelany Elektrotechnicznej „ZAPEL” w Boguchwale), 1938-1939, Kamienica Fabryki Ćmielów przy placu Matejki 2, 1938-1940, Dom Wypoczynkowy Dzieci Powiatu Krakowskiego w Radziszowie. 1935-1937, Kamienica czynszowa przy ulicy Grójeckiej 34 w Warszawie 1938, Kamienica czynszowa pod numerem 67 przy al. płk. Władysława Beliny-Prażmowskiego w Krakowie 1945, budynek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy ul. Pędzichów 27, 1947-48.
Przypisy
Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Architekci związani z Krakowem Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kamionce Bużańskiej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1960 Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady