Lironos żółtożyłkowany (Megaderma spasma) – gatunek ssaka z rodziny lironosowatych (Megadermatidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz nadając mu nazwę Vespertilio spasma. Jako miejsce typowe Linneusz wskazał Azję (), uściślone do wyspy Ternate, w Molukach, w Indonezji. Jedyny żyjący współcześnie przedstawiciel rodzaju lironos (Megaderma).
Różne ujęcia systematyczne rozpoznają do siedemnastu podgatunków, z których wiele ma ograniczony zasięg, ale dotąd nie przeprowadzono kompleksowego przeglądu taksonomicznego w celu potwierdzenia ich statusu. Morfologicznie te podgatunki są bardzo podobne, różnią się jedynie niewielkimi różnicami w wielkości ciała. Niemniej jednak duże różnice w mtDNA między osobnikami z Jawy a osobnikami z Indochin kontynentalnych oraz różnice w liczbie chromosomów wśród osobników z Filipin oraz tych z Tajlandii i Chińskiej Republiki Ludowej sugerują, że niektóre z nich mogą być ukrytymi gatunkami. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają siedemnaście podgatunków. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typoweM. s. abditumMegaderma spasma abditum Chasen, 1940Pulau Aur, wschodnie wybrzeże Półwyspu Malajskiego.M. s. carimataeMegaderma carimataeG.S. Miller, 1906Tanjong Karimata Tua, Karimata, Borneo Zachodnie, Borneo, Indonezja.M. s. celebenseMegaderma spasma celebensis Shamel, 1940Likupang, Celebes Północny, Celebes, Indonezja.M. s. ceylonenseMegaderma spasma ceylonenseK. Andersen, 1918Trikunamalaja, Cejlon.M. s. horsfieldiiMegaderma horsfieldi Blyth, 1863Tenasserim, Mjanma.M. s. kinabaluMegaderma spasma kinabaluChasen, 1940Kinabalu, na wysokości , Sabah, Borneo.M. s. lasiaeMegaderma lasiaeLyon, 1916Pulau Lasia, na południowy wschód od wyspy Simeulue, Aceh, Sumatra, Indonezja.M. s. majusMegaderma spasma majus K. Andersen, 1918Kin, dolny bieg rzeki Czinduin, Mjanma.M. s. mediumMegaderma spasma medium K. Andersen, 1918Singapur.M. s. minusMegaderma spasma minusK. Andersen, 1918Kambodża.M. s. natunaeMegaderma natunae K. Andersen & Wroughton, 1907Bunguran, Wyspy Natuna.M. s. pangandaranaMegaderma spasma pangandaranaSody, 1936Półwysep Pangandaran, na poziomie morza, południowa Jawa Środkowa, Indonezja.M. s. philippinenseMegaderma philippinensisWaterhouse, 1843Filipiny.M. s. siumatisMegaderma siumatis Lyon, 1916Pulau Siumat, Aceh, Sumatra, Indonezja.M. s. trifoliumMegaderma trifoliumÉ. Geoffroy Saint-Hilaire, 1810Jawa.
Etymologia
Zasięg wstępowania Lironos żółtożyłkowany występuje w południowej i południowo-wschodniej Azji zamieszkując w zależności od podgatunku: M. spasma spasma – Te.rnate & Halmahera (północne Moluki). M. spasma abditum – Aur na wschód od Półwyspu Malajskiego. M. spasma carimatae – Karimata na zachód od Borneo. M. spasma celebense – Celebes. M. spasma ceylonense – Sri Lanka. M. spasma horsfieldi – Półwysep Indyjski. M. spasma kinabalu – Kinabalu w zachodniej części Borneo. M. spasma lasiae – Lasia i Babi, na zachód od Sumatry. M. spasma majus – większość Mjanmy, północno-wschodnich Indii i Bangladeszu. M. spasma medium – Półwysep Malajski (włącznie Ko Tarutao) i północna Sumatra. M. spasma minus – południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (Junnan), Tajlandia, Laos, Wietnam i Kambodża M. spasma natunae – Bunguran i North Natuna. M. spasma niasense – Nias i Siberut na zachód od Sumatry. M. spasma pangandarana – środkowa i wschodnia Jawa. M. spasma philippinense – Filipiny. M. spasma siumatis – Siumat na zachód od Sumatry. M. spasma trifolium – południowa Sumatra, zachodnia Jawa i Borneo, także South Natuna, Tambelan, Krakatau i Kangean.
Obserwowany również na Andamanach, ale nie można przypisać go do konkretnego podgatunku.
Morfologia Długość ciała 54–81 mm, długość ucha 30–43 mm, długość tylnej stopy 9,5–17 mm, długość przedramienia 53,5–62,5 mm; masa ciała 23–28 g.
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Lironosowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza