Koralczyk niebieskawy (Alectroenas madagascariensis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Gatunek endemicznie występujący na Madagaskarze. Ptak słabo poznany, niezagrożony wyginięciem.
Występowanie Koralczyk niebieskawy występuje endemicznie na Madagaskarze, głównie we wschodniej i północnej części; notowany także na centralnym płaskowyżu i na rozrzuconych stanowiskach w zachodniej części wyspy.
Systematyka Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisany przez K. Linneusza w 1766 roku w 12. edycji Systema Naturae pod nazwą Columba madagascariensis. Jako miejsce typowe autor wskazał Madagaskar. Gatunek ściśle związany z koralczykiem srebrnogłowym (A. sganzini) i koralczykiem czerwonogłowym (A. pulcherrimus). Takson monotypowy, nie wyróżniono podgatunków.
Etymologia Nazwa rodzajowa jest połączeniem słów z języka greckiego: alektruōn, alektruonos – „kogucik, młody kogut” oraz oinas, oinados – „gołąb”. Epitet gatunkowy pochodzi od miejsca zamieszkania tego ptaka, czyli Madagaskaru.
Morfologia Długość ciała 25–28 cm. Gardło i szyja srebrzysto-niebiesko-szare. Górne części ciała granatowe, z szarosrebrzystym płaszczem. Dolne części ciała ciemnoniebieskie, upierzenie piersi srebrzysto-szare. Górna część ogona ciemnoczerwona, sterówki czerwone z wyjątkiem tych najbardziej oddalonych, które są intensywnie niebiesko-czarne z czerwonymi końcówkami. Górne części skrzydeł ciemnoniebieskie, dolne brązowo-szare. Tęczówki zielono-żółte otoczone czerwoną obwódką, wokół oczu duży obszar nagiej czerwonej skóry. Dziób zielonkawy z żółtą końcówką. Czerwony skok częściowo opierzony, palce również czerwone. Płcie podobne. Osobniki młodociane mają mniejszą powierzchnię nagiej skóry wokół oczu, są głównie ciemnoniebieskawo-zielone z wąskimi jasnymi frędzlami na wielu piórach oraz brakuje im szarego odcienia na piersi i karku.
Ekologia Siedlisko i pokarm Zasiedla nienaruszone lasy deszczowe oraz zdegradowane lasy otaczające okoliczne miasta i wsie głównie we wschodnim Madagaskarze, do 2000 m n.p.m. Przesiaduje na szczytach drzew i jest często widywany nad sklepieniem leśnym, siedzący na wystających gałęziach. Zwykle obserwuje się pary, ale czasem również grupy liczące 3–12 ptaków.
Praktycznie nic nie wiadomo na temat pokarmu spożywanego przez koralczyka niebieskawego, najprawdopodobniej żywi się owocami krzewów i drzew. Żołądek osobnika złapanego 7 km na północ od Tôlanaro zawierał nasiona niezidentyfikowanych roślin, lokalnie nazywanych „rithala”. W nadmorskim lesie Manafiafy zaobserwowano koralczyki żywiące się owocami figowca (Ficus) razem z ptakami z rodzaju Hypsipetes i papuzicą małą (Coracopsis nigra).
Rozród Sezon rozrodczy przypada na październik–grudzień. W budowie gniazda biorą udział zarówno samica, jak i samiec. Gniazdo składa się z plecionych gałązek i ma kształt platformy, jest umieszczone na poziomym rozwidleniu drzewa, 6–20 m nad ziemią. Samica składa 1 białe jajo. Wymiary i masa dwóch jaj znajdujących się w Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie: 32,4×24,5 mm, 0,72 g oraz 33×23 mm, 0,56 g. Brak innych informacji.
Status i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody koralczyk niebieskawy został w 2025 roku zaliczony do kategorii NT (gatunek bliski zagrożenia); wcześniej klasyfikowany był jako gatunek najmniejszej troski (LC). Zmiana statusu wynikła ze spadku liczebności gatunku o ponad 20% w ciągu trzech poleń (16 lat). Główne zagrożenie stanowi utrata siedlisk. Lokalnie populacja tego ptaka może się też zmniejszać w wyniku polowań. Dość powszechnie występuje na wielu obszarach chronionych, np. w parkach narodowych Mantadia i Ranomafana oraz w rezerwacie specjalnym Analamazaotra. Wymagane są badania i monitoring stanu populacji.
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Gołębiowate Kategoria:Ptaki Madagaskaru Kategoria:Fauna endemiczna Madagaskaru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1766 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza