Nokturny op. 48 – dwa nokturny na fortepian, c-moll nr 1 i fis-moll nr 2, skomponowane przez Fryderyka Chopina w 1841 roku.
Historia 18 czerwca 1841 roku Chopin pod raz drugi wyjechał z George Sand do jej posiadłości w Nohant, gdzie przebywał do 4 listopada. Prace nad nokturnami trwały do października. W tym samym czasie Chopin kończył Allegro de concert op. 46 oraz Balladę As-dur op. 47. 1 listopada muzyk przesłał rękopisy przyszłego opus 48 Julianowi Fontanie z prośbą o ich przepisanie. Wcześniej, w liście z 9 października, wspominał o planach przekazania ich Fontanie za pośrednictwem Maurice’a Sanda, syna George. Podczas drugiego lata i jesieni w Nohant Chopin skomponował utworów z opusów 43–49. Za utwory z op. 44–49 Chopin otrzymał od francuskiego wydawcy oczekiwane przez niego 2000 franków, w tym 300 franków za Nokturny, bo już poprzednio takie rzeczy drukował. Opus 48 dedykowane zostało Laure Duperré, uczennicy Chopina, o której pisał, że była to w owym czasie jego najulubieńsza uczennica.
Kompozytor wykonał m.in. oba nokturny podczas swojego dorocznego koncertu w 21 lutego 1842 r., zrecenzowanego w „La France musicale” oraz „Revue et gazette musicale de Paris”. Clara Schumann wykonała Nokturn c-moll oraz niezidentyfikowany Polonez As-dur (op. 53 lub 61) Chopina podczas koncertu w 27 maja 1856 r.
W 1984 r. ogłosił odkrycie nieznanych rękopisów Nokturnów op. 48 oraz Poloneza-Fantazji As-dur op. 61.
Recepcja Marceli Antoni Szulc zrecenzował op. 48 na łamach poznańskiego „Tygodnika Literackeigo” w numerze z 7 marca 1842 r., określając tonację Nokturnu op. 48 nr 1 jako g-moll.
W recenzji op. 48, która ukazała się 17 kwietnia w „” pisał, że strona fizyczna podporządkowana jest tu stronie duchowej. Muzyka p. Chopina wymaga ze strony wykonawcy jeżeli nie duszy, to przynajmniej wyobraźni i tej naiwnej finezji, bliskiej krewnej ducha
Cezar Cui podczas wykładów z literatury fortepianowej prowadzonych w latach 1888–1889 w Konserwatorium Petersburskim przez Antona Rubinsteina zanotował przy op. 48, że pan Rubinstein zagrał je bez komentarzy, dodając, jedynie, że oba są bardzo «ważne».
pisał, że dwa nokturny nie należą do najznakomitszych wśród swych gatunkowych towarzyszy. A przecież nie można ich zlekceważyć.
W 1925 r. Erik Brewerton na łamach „” określił Nokturn c-moll jako prawdziwy test muzycznych możliwości, który nasz bohater znowu obleje.
André Gide zanotował w swoim dzienniku pod datą 8 stycznia 1939 r.: [...] mistrzowskie ujarzmienie materii, nigdzie nie wyróżnia się tak jak w wielkim Nokturnie c-moll. Nie ma nic prostszego niż kompozycja tego cudownego utworu [...].
Nagrania Nokturn c-moll nagrali m.in. (ok. 1916), (1928), Mischa Levitzki (1929), (1937), Raul Koczalski (1938), Josef Páleníček (1948), Witold Małcużyński (1949 oraz ok. 1955) i Władimir Sofronicki (1949). W 1960 Maurizio Pollini wykonał go podczas VI Konkursu Chopinowskiego.
Nokturn fis-moll nagrali m.in. (1930), Wilfred Worden (1934), Jakow Zak (ok. 1950) oraz Nadia Reisenberg (ok. 1952).
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Nokturn c-moll op. 48 nr 1 w serwisie mUltimate Chopin
Kategoria:Nokturny Fryderyka Chopina