thumb|Obraz Jeździec bez głowy ścigający Ichaboda Crane’a autorstwa Johna Quidora (1858) thumb|Rysunek F.O.C. Darleya (1849) thumb|Rysunek Emanuela Leutzego (1864) thumb|Amerykański znaczek pocztowy (1974) Jeździec bez głowy (ang. The Headless Horseman) – postać literacka z opowiadania Legenda o Sennej Kotlinie z 1820 roku (ze zbioru Szkicownik), autorstwa amerykańskiego pisarza Washingtona Irvinga.

Opowiadanie Irvinga skupia się na Ichabodzie Cranie, który jest nauczycielem w miasteczku Tarrytown (stan Nowy Jork), niemniej pojawia się tam również opis Jeźdźca bez głowy zwanego także Galopującym Heseńczykiem, który według opowiadań mieszkańców miasteczka jest duchem żołnierza najemnej armii heskiej pozbawionym głowy przez pocisk armatni, który mu ją urwał w bezimiennej bitwie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Niektórzy historycy twierdzą, że postać wymyślona przez Irvinga ma swoje oparcie w prawdziwej historii, która wydarzyła się podczas bitwy pod White Plains w październiku 1776 roku – pocisk z amerykańskiej armaty rozerwał głowę artylerzyście z Landgrafostwa Hesji-KasselHalloween History: The Legend of Sleepy Hollow ..

Opis postaci Potężny Jeździec owinięty peleryną nawiedza na czarnym koniu tytułową Senną Kotlinę (miejscowość Sleepy Hollow w stanie Nowy Jork), oddaloną od Tarrytown o dwie mile oraz pobliskie drogi, zwłaszcza w okolicy kościoła, gdyż według kronikarzy tych stron: Crane’owi będącemu na przyjęciu u Baltusa Van Tassela opowiadano, że słyszano ostatnio kilka razy, gdy Jeździec patrolował okolicę i, jak utrzymywano, przywiązywał co noc konia wśród grobów na cmentarzu.

Most Bardzo ważnym miejscem dla ducha żołnierza jest drewniany most niedaleko kościoła przerzucony nad potokiem – tu najczęściej go spotykano: Brom Van Brunt zwany „Bromem Wielkoludem” opowiedział z kolei:

Pojedynek Ichabod Crane, wracając na białym koniu Piorunie z przyjęcia u Van Tassela, natknął się w lesie na Jeźdźca, który wiózł swoją głowę na łęku siodła i po szalonej gonitwie trafił nią w głowę Crane’a, który spadł z konia i zniknął, a Jeździec pomknął dalej. Następnego dnia znaleziono na miejscu upadku Crane’a jego kapelusz i rozbitą dynię.

Podsumowanie Washington Irving zasugerował, że Jeźdźcem mógł być konkurent Ichaboda Crane’a w staraniach o rękę Katarzyny Van Tessel – Brom Van Brunt, który wykorzystując legendę o duchu chciał przestraszyć nauczyciela i spowodować jego wyjazd z Tarrytown:

Zobacz też Dullahanowie – w mitologii irlandzkiej ponurzy, dzicy jeźdźcy bez głów, ubrani w czarne peleryny

Przypisy

Bibliografia Rip Van Winkle i inne opowiadania, Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia” (tłumaczenie Wacława Komarnicka), Warszawa 1966.

Kategoria:Fikcyjni masowi mordercy Kategoria:Postacie z amerykańskich utworów literackich