Morzyczystkowate (Cytinaceae) – rodzina roślin z rzędu ślazowców. Obejmuje tylko dwa rodzaje z 10 gatunkami będące pasożytami korzeniowymi. Rodzaj Bdallophytum występuje w Meksyku i w Ameryce Środkowej na południe od tego kraju. Pasożytuje na przedstawicielach rodziny osoczynowatych (Burseraceae), zwłaszcza na roślinach z rodzaju osoczyn Bursera (poza tym także Gyrocarpus, Haematoxylum, Cochlospermum, Ficus i Guazuma). Rodzaj morzyczystek Cytinus występuje w basenie Morza Śródziemnego, na Madagaskarze i w Afryce południowej. Rośliny te pasożytują na roślinach z rodzaju czystek (Cistus) i innych czystkowatych, poza tym na astrowatych (w Afryce południowej).

Młode kwiatostany Cytinus ruber i C. hypocistis bywają spożywane w basenie Morza Śródziemnego na podobieństwo szparagów. Dawniej były używane także w ziołolecznictwie. thumb|Cytinus hypocistis thumb|Cytinus ruber

Morfologia Pokrój Rośliny bezzieleniowe, których organizm rozwija się jako nitkowate lub talerzowato spłaszczone twory penetrujące korzenie roślin-gospodarzy. Nie tworzą łodygi, a tylko kwiatostany wyrastające nad powierzchnię ziemi o tęgiej, mięsistej szypule. Liście Zredukowane do łusek rozwijających się u nasady kwiatostanu. Kwiaty Zebrane po kilka do wielu w kłosach lub główkach. Kwiaty promieniste, jednopłciowe (rośliny są jednopienne i dwupienne), rzadziej obupłciowe. Kwiaty wsparte są przysadkami, na których w rodzaju Cytinus powstają też podkowiastego kształtu miodniki. Okwiat jest rurkowaty, często silnie wybarwiony (czerwony, purpurowy, różowy i żółty), składa się z 4–9 listków. W kwiatach męskich znajduje się 8–20 pręcików zrastających w synandrium. Kwiaty żeńskie zawierają jednokomorową, dolną zalążnię, w której rozwijają się liczne, wyprostowane zalążki. U Cytisus obecny jest dysk miodnikowy. Cylindryczny słupek zwieńczony jest kulistawym lub dyskowatym, lepkim znamieniem. Owoce Mięsiste jagody (Cytinus) i jagody pozorne (Bdallophytum) powstające częściowo z udziałem tkanek osi kwiatostanu.

Ekologia Rośliny kiełkując z nasiona rozwijają korzeń pierwotny wnikający w korzeń żywiciela. W jego tkankach roślina rozwija się przerastając je na kształt podobny do strzępek grzybni. Kwiatostany rozwijają się po pewnym czasie w oddaleniu od nadziemnego pędu żywiciela. Kwiaty (przynajmniej południowoafrykańskich przedstawicieli rodzaju Cytinus) zawierają miodniki i zapylane są przez trzmiele.

Systematyka Rośliny z tej rodziny ze względu na uproszczenie budowy wynikającej z trybu życia łączone były z podobnymi rodzajami w jedną rodzinę bukietnicowatych (Rafflesiaceae). Wyodrębnione zostały jako rodzina w obrębie rzędu bukietnicowców (Rafflesiales) w systemie Takhtajana (1997). Odrębność filogenetyczną i przynależność do rzędu ślazowców (Malvales) potwierdzono w badaniach molekularnych.

Pozycja systematyczna i podział według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Jedna z rodzin z rzędu ślazowców Malvales, siostrzana dla rozcięgowatych Muntingiaceae.

Wykaz rodzajów Bdallophytum Eichler Cytinus L. – morzyczystek

Przypisy

Kategoria:Ślazowce Kategoria:Rośliny pasożytnicze