Benedykt Marian Gajewski (ur. 21 marca 1927 w Łobaczówce, zm. 13 stycznia 2018 w Sanoku) – polski nauczyciel–geograf, autor publikacji w dziedzinie historii regionalnej.

Życiorys Urodził się 21 marca 1927 w Łobaczówce jako syn Feliksa. Pochodził z Beresteczka. Podczas II wojny światowej w 1942 wobec zagrożenia opuścił wraz z rodziną teren Wołynia i osiadł w Domaradzu, gdzie spędził dalszy czas okupacji niemieckiej, a po zakończeniu wojny w 1946 zdał egzamin dojrzałości w gronie sześciu pierwszych wychowanków Prywatnego Gimnazjum Koedukacyjnego Zarządu Gminnego w Domaradzu. Ukończył studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z wykształcenia był geografem. Pracował jako nauczyciel geografii w Liceum Pedagogicznym w Sanoku, Studium Nauczycielskim w Krośnie. W niepełnym wymiarze godzin był także nauczycielem w sanockich szkołach średnich: w szkołach mechanicznych (1957), szkołach ekonomicznych. W latach 70. sprawował funkcję wizytatora Oddziału Oświaty i Wychowania szkół średnich Urzędu Miejskiego w Sanoku. Na przełomie lat 70. i 80. pełnił funkcję prezesa Rady Zakładowej ZNP. W latach 80. był pedagogiem szkolnym w Szkole Podstawowej nr 7 w Sanoku.

Był członkiem zespołu wokalnego pod nazwą „Czwórka Rewelersów”, działającego w Powiatowym Domu Kultury w budynku przy ul. Adama Mickiewicza 24 w Sanoku (prócz niego także m.in. Adam Bieniasz, Zbigniew Dańczyszyn). Został kierownikiem i dyrygentem zespołu wokalno-muzycznego (żeński kwintet oraz orkiestra) działającego przy oddziale ZNP w SanokuJózef Ząbkiewicz, W latach powojennych. Życie kulturalne, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 906..

Został autorem publikacji z dziedziny historii regionalnej, w tym stworzył szereg monografii opisujących miejscowości z obszaru ziemi sanockiej i Beskidu Niskiego. W sposób szczególny zainteresował się kwestią działań Ukraińskiej Powstańczej Armii na obszarze Bieszczadów, a celem gromadzenia informacji na ten temat wystąpił do ministra spraw wewnętrznych Stanisława Radkiewicza o zezwolenie na dostęp na korzystanie z dokumentów archiwalnych. Rezultatem pięcioletnich prac był maszynopis pt. Walka o utrwalanie władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie w latach 1945–1948, który według autora został przekazany docentowi historii z Warszawy w celu zrecenzowania, a następnie wydany przez tegoż nosząc znamiona plagiatu. Przez cztery lata pracował nad opracowaniem historii kpt. Antoniego Żubryda i dowodzonego przez niego Samodzielnego Batalionu Operacyjnego NSZ „Zuch”, czego efektem był w 1983 maszynopis pt. Wszędzie za nim szła trwoga. W cyklu dziewięciu artykułów pt. Na tropach Żubryda publikowanych na łamach krośnieńskiego tygodnika „Podkarpacie” na początku 1987 dokonał wraz z Arturem Batą krytycznej analizy osoby tego dowódcy i dowodzonego przez niego oddziału•••••••••. Publikował w czasopismach „Tygodnik Sanocki”•, „Zeszyty Historyczne WiN-u”, „Wiadomości Brzozowskie”. Pod koniec lat 80. zaangażował się w ratowanie przed zrujnowaniem kościoła Trójcy Świętej w Beresteczku•. W 2000 otrzymał nominację na stopień oficerski podporucznika, przyznaną postanowieniem prezydenta RP.

Jego żoną została Ewa. Zmarł 13 stycznia 2018 w Sanoku. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Domaradzu 16 stycznia 2018.

Publikacje Dawny obrzęd weselny w Domaradzu („Rocznik Sanocki” 1963) Domaradz. Szkice i materiały („Rocznik Sanocki” 1971) Golcowa. Szkice z dziejów wsi (1989) Bieliny. Wieś nad Sanem (1991) Beresteczko. Szkice i materiały z dziejów miasteczka (1993) Kombornia. Zarys dziejów wsi (1995) Besko. Wieś nad Wisłokiem (1996) Jaśliska (1366–1996). Zarys monograficzny (1996) Konspiracyjny ruch ludowy w powiecie brzozowskim 1940–1944 (1997, współautorzy: Wojciech Dudek, Tadeusz Miciak) Rys historyczny parafii Bieliny (1997) Domaradz. Wieś nad Stobnicą (1997) Antoni Żubryd. Od legendy do dokumentów (1998) Jurowce. Wieś nad Różowym (1998) Myczkowce. Wieś nad Zalewem Myczkowskim. Zarys monograficzny (2001) Średnia Wieś. Monografia i przewodnik (2002) Jaćmierz. Zarys monograficzny (2003) Strachocina. Zarys monograficzny (2004) Kult Dzieciątka Jezus w Golcowej (2005) Walka z ukraińskim podziemiem na południowo-wschodnim obszarze Polski w latach 1944–1948. Publikacje, raporty, relacje, zeznania (2005) Kaplica grobowa Wiktorów w Załużu (2005)

Odznaczenia i nagrody Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1983). Złoty Krzyż Zasługi (1975). Medal Komisji Edukacji Narodowej (1978). Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie (1997).

Nagrody i wyróżnienia Nagroda od sekretarza KW PZPR w Krośnie (1976). Nagroda Miasta Sanoka w dziedzinie upowszechniania kultury i sztuki za rok 2005.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego Kategoria:Historycy związani z Sanokiem Kategoria:Kombatanci mianowani oficerami III Rzeczypospolitej Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Sanoka Kategoria:Ludzie związani z Domaradzem (województwo podkarpackie) Kategoria:Ludzie związani z Wołyniem Kategoria:Nauczyciele związani z Sanokiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem za Długoletnie Pożycie Małżeńskie Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy nauczyciele geografii Kategoria:Polscy regionaliści Kategoria:Polscy wokaliści Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 2018