Károly Khuen-Héderváry (ur. 23 maja 1849 w Bad Gräfenberg, zm. 16 lutego 1918 w Budapeszcie) – hrabia, węgierski polityk, ban Chorwacji w latach 1883–1903, premier Węgier w 1903 roku oraz w latach 1910–1912.
Życiorys Károly Khuen pochodził z węgierskiej arystokratycznej rodziny. Jego rodzina posiadała wielkie majątki ziemskie w Chorwacji. Studiował prawo w Zagrzebiu i Bratysławie. W 1874 roku po zmarłej matce odziedziczył tytuł Héderváry, z którego uczynił część swego nazwiska. Poślubił Margit Teleki, siostrzenicę długoletniego premiera węgierskiego Kálmána Tiszy, co pozwoliło mu na szybką karierę polityczną.
Po okresie pełnienia drobniejszych funkcji urzędniczych, w 1883 roku został mianowany na stanowisko bana Chorwacji – pełnił ten urząd przez 20 lat i w okresie tym realizował przede wszystkim węgierskie interesy w Chorwacji, prowadząc politykę madziaryzacyjną i starając się ograniczać odrębność Chorwacji od Węgier. M.in. ograniczył prawa wyborcze, autonomię uniwersytetu w Zagrzebiu, niezależność sądów, wolność prasy i działalności Jugosłowiańskiej Akademii Nauki i Sztuki, w 1894 roku wprowadził język węgierski jako obowiązkowy w chorwackich gimnazjach. Wspierała go w tych działaniach prowęgierska w tym czasie Partia Narodowa, opierał się także na mniejszości serbskiej (co sprzyjało habsburskim wpływom na Bałkanach, jednak prowadziło także do narastania antagonizmu chorwacko-serbskiego). Jednocześnie okres jego rządów w Chorwacji zaznaczył się znacznym rozwojem gospodarczym.
W maju 1903 roku jako zaufany człowiek cesarza Franciszka Józefa I objął urząd premiera Węgier. Po kilku miesiącach zdymisjonowany, w okresie od marca 1904 do stycznia 1905 minister bez teki. Od stycznia 1910 roku do kwietnia 1912 roku ponownie pełnił funkcję premiera Węgier. W lutym 1910 roku brał udział w utworzeniu Narodowej Partii Pracy, na której czele stał następnie w okresie od 1913 do 1918 roku.
Od 1893 tajny radca, a także honorowy obywatel Zagrzebia i Varaždina.
Odznaczenia i wyróżnienia Odznaczenia Khuena-Héderváry to między innymi: Order Złotego Runa Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana Kawaler Orderu Żelaznej Korony I klasy Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych Order Zasługi Korony Pruskiej (Prusy) Order Domowy Hohenzollernów (Prusy) Krzyż Wielki Orderu Alberta (Saksonia) Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia) Krzyż Wielki Orderu Orła Białego (Serbia) Order Lwa i Słońca I klasy (Persja) Honorowe obywatelstwo Zagrzebia (1895)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Banowie Chorwacji Kategoria:Honorowi obywatele Zagrzebia Kategoria:Premierzy Węgier Kategoria:Węgierscy politycy Kategoria:Urodzeni w 1849 Kategoria:Zmarli w 1918 Kategoria:Ludzie urodzeni w Jesioniku