thumb|Patrol thumb|Na patrolu thumb Szwadron Kawalerii KOP „Stołpce” – pododdział kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na posiedzeniu Politycznego Komitetu Rady Ministrów, w dniach 21–22 sierpnia 1924, zapadła decyzja powołania Korpusu Wojskowej Straży Granicznej. 12 września 1924 Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało rozkaz wykonawczy w sprawie utworzenia Korpusu Ochrony Pogranicza, a 17 września instrukcję określającą jego strukturę. W skład szwadronu wchodzić miały cztery plutony liniowe i drużyna dowódcy szwadronu. Według etatu szwadron liczyć powinien trzech oficerów, 19 podoficerów i 65 ułanów. Na uzbrojeniu posiadał 77 karabinków, 7 pistoletów oraz 82 szable.
Szwadron był podstawową jednostką taktyczną kawalerii KOP. Zadaniem szwadronu było prowadzenie działań pościgowych, patrolowanie terenu, w dzień i w nocy, na odległości nie mniejsze niż 30 km, a także utrzymywanie łączności między odwodami kompanijnymi, strażnicami i sąsiednimi oddziałami oraz eskortowanie i organizowanie posterunków pocztowych. Wymienione zadania szwadron realizował zarówno w strefie nadgranicznej, będącej strefą ścisłych działań KOP, jak również w pasie ochronnym sięgającym około 30 km w głąb kraju. Szwadron był też jednostką organizacyjną, wyszkoleniową, macierzystą i pododdziałem gospodarczym.
W lipcu 1929 zreorganizowano kawalerię KOP. Zorganizowano dwie grupy kawalerii. Podział na grupy uwarunkowany był potrzebami szkoleniowymi i zadaniami kawalerii KOP w planie „Wschód”. Szwadron wszedł w skład grupy północnej. Przyjęto też zasadę, że szwadrony przyjmą nazwę miejscowości będącej miejscem ich stacjonowania. Obok nazwy geograficznej, do 1931 stosowano również numer szwadronu.
W 1934(?)1932 dokonano kolejnego podziału szwadronów. Tym razem na trzy grupy inspekcyjne. Szwadron wszedł w skład grupy środkowej. Jednostką administracyjną dla szwadronu był batalion KOP „Stołpce”. Konie w poszczególnych szwadronach dobierano według maści. W szwadronie „Stołpce” były jasne kasztany.
W 1938 nastąpiła reorganizacja podporządkowania i struktur kawalerii KOP. Szwadrony zakwalifikowano do odpowiednich typów jednostek w zależności od miejsca stacjonowania. Szwadron zakwalifikowano do grupy II. Organizacja szwadronu kawalerii na dzień 20 listopada 1938 przedstawiała się następująco: dowódca szwadronu, szef szwadronu, drużyna ckm, drużyna gospodarcza, patrol telefoniczny i dwa plutony liniowe po cztery sekcje, w tym sekcję rkm. Liczył 2 oficerów, 1 chorążego, 6 podoficerów zawodowych, 4 podoficerów nadterminowych i 72 ułanów. Na uzbrojeniu posiadał 2 ckm, 2 rkm, 73 karabinki, 76 szabel. Posiadał też 83 konie wierzchowe. Szwadron wchodził w skład pułku KOP „Snów”.
Szwadron zmobilizowano w czasie mobilizacji powszechnej w sierpniu 1939. Wspólnie ze szwadronem „Kleck” utworzył dywizjon, który stanowił kawalerię dywizyjną 38 Dywizji Piechoty.
Żołnierze szwadronu Dowódcy szwadronu: mjr Kazimierz Duchnowski (1925) mjr Władysław Teodor Matuszewicz, był w 1927 – do 6 lipca 1929 → kwatermistrz 7 psk: rtm. Romuald Jaworski (16 lipca 1929 – 31 marca 1930 → Przeniesiony do 5 puł) rtm. Henryk Wolman (14 kwietnia 1930 – 1938) rtm. / mjr Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski (4 maja 1938 – sierpnia 1939) mjr Stanisław Neyman z 14 puł (1939 dowódca dywizjonu) por. Zdzisław Biały z 26 puł (1939 dowódca szwadronu w składzie kawalerii dywizyjnej)
Obsada oficerska szwadronu w maju 1929: dowódca szwadronu – mjr Władysław Teodor Matuszewicz dowódca szwadronu – rtm. Józef Grubowski dowódca plutonu – por. Rudolf Kubisz dowódca plutonu – por. Henryk Litko dowódca plutonu – por. Józef Doda dowódca plutonu – por. Apolinary Walerian
Obsada personalna kawalerii 38 DP : dowódca dywizjonu – mjr Stanisław Neyman zastępca dowódcy szwadronu – por. Jarosław Suchorski z 2 psk dowódca szwadronu „Stołpce” – por. Zdzisław Biały z 26 p.uł. dowódca szwadronu „Kleck” – por. Leopold Denhoffner oficerowie młodsi: ppor. rez. Mieczysław Mickiewicz z 2 p.uł. ppor. rez. Henryk Sarnacki z 26 p.uł. ppor. rez. Lucjan Smolicz ppor. rez. Włodzimierz Żuk z 26 p.uł. kwatermistrz – chor. Franciszek Grużalski szef dywizjonu – st. wachm. Życki
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.177/287.) (sygn.182/17.)
(sygn.177/132.)
Kategoria:Szwadrony kawalerii KOP Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Stołpcach Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1924 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939 Kategoria:Oddziały Brygady KOP „Nowogródek” Kategoria:Oddziały pułku KOP „Snów”