31 – amerykańsko-brytyjski film fabularny z 2016 roku, którego reżyserem i scenarzystą jest Rob Zombie. W rolach przodujących wystąpili w nim Sheri Moon Zombie, Jeff Daniel Phillips, Malcolm McDowell, Meg Foster i Richard Brake. Jest to horror, którego bohaterowie – pracownicy wesołego miasteczka – zostają uprowadzeni i zmuszeni do wzięcia udziału w brutalnej grze o życie. Światowa premiera projektu odbyła się 23 stycznia 2016 w trakcie Sundance Film Festival„31 (2016) – Release Info”. imdb.com. [dostęp 2017-01-16].. 16 września tego roku film miał premierę komercyjną na terenie Stanów Zjednoczonych. W Polsce stacja Cinemax wyemitowała obraz po raz pierwszy 31 marca 2017„31 godziny emisji w telewizji, obsada, gdzie i kiedy obejrzeć”. programtv.naziemna.info. [dostęp 2017-03-19].. Pomimo mieszanych recenzji krytyków„31 (2016)”. rottentomatoes.com. [dostęp 2016-09-18]., horror wyróżniono nominacjami do siedmiu nagród filmowych [dostęp 2017-01-16]..
Fabuła Halloween. Piątka pracowników objazdowego wesołego miasteczka, wśród nich Charly, zostaje uprowadzona przez bandę zamaskowanych szaleńców. Na zamkniętym terenie znanym jako Murder World stają do walki o przetrwanie: przez dwanaście godzin mają odpierać ataki psychopatycznych porywaczy. Jeśli przeżyją, zostaną wypuszczeni na wolność.
Obsada Sheri Moon Zombie – Charly Meg Foster – Venus Virgo Richard Brake – Doom-Head Jeff Daniel Phillips – Roscoe Pepper Malcolm McDowell – Ojciec Napoleon-Horatio-Silas Murder Lawrence Hilton-Jacobs – Panda Thomas Kevin Jackson – Levon Wally Jane Carr – Siostra Serpent Judy Geeson – Siostra Dragon Pancho Moler – Sick-Head David Ury – Schizo-Head Lew Temple – Psycho-Head Torsten Voges – Death-Head Elizabeth Daily – Sex-Head Daniel Roebuck – pastor Victor Ginger Lynn – Cherry Bomb Tracey Walter – Lucky Leo Michael „Red Bone” Alcott – Fat Randy Bumpagussy Esperanza America – Snoopy Andrea Dora – Trixie
Produkcja Rob Zombie poinformował o planach nakręcenia filmu w maju 2014 roku, za pośrednictwem teaserowego plakatu, przedstawiającego zakrwawioną maskę klauna i liczbę 31 oraz opatrzonego zdaniem „a Rob Zombie film”„Rob Zombie Returns to Horror With ’31’!”. bloody-disgusting.com. 2014-05-16. [dostęp 2016-01-24].. Mass media spekulowały, jakoby nadchodzący projekt miał się okazać sequelem lub prequelem horrorów Dom tysiąca trupów (2003) i Bękarty diabła (2005), a ich główny antagonista, Kapitan Spaulding (Sid Haig) zostałby bohaterem filmuWilliams, Owen (2014-07-31). „Rob Zombie Reveals The Secret Of 31". empireonline.com. [dostęp 2016-01-24].. Według innych sugestii, 31 ogniskowałby się losach seryjnego mordercy Johna Wayn’ea Gacy’ego lub stanowiłby kontynuację Halloween II (2009). Zombie zaprzeczył tym pogłoskom, ujawniając, że jego najnowszy film oparty jest na oryginalnym pomyśle; wyjaśnił też etymologię tytułu, który stanowi odwołanie do dnia 31 października – święta halloween„Rob Zombie Talks Halloween Horror ’31’!”. bloody-disgusting.com. 2015-06-25. [dostęp 2016-01-24].. W lipcu, na łamach czasopisma Entertainment Weekly, reżyser zdradził główne założenia fabularne szykowanego obrazu: okazało się, że fabuła filmu skupi się na piątce ludzi, którzy zmuszeni są do wzięcia udziału w makabrycznej grzePerlman, Jake (2014-07-31). „Rob Zombie is crowdfunding his new killer clown movie, '31'”. ew.com. [dostęp 2016-01-24].. Dziennikarz Jake Perlman okrzyknął wówczas 31 mianem „killer clown movie” (film o morderczych klaunach). Inspirację dla filmu stanowiły statystyki, na jakie natknął się Zombie. Reżyser dowiedział się, że halloween jest dniem w ciągu roku, w którym ludzie nad wyraz często przepadają bez śladuGrow, Kori (2014-07-31). „Rob Zombie Talks Insane Clowns and Crowdfunding His New Film '31'”. rollingstone.com. [dostęp 2016-01-24].. Do podjęcia prac nad 31 twórcę zmotywowała także wizyta w pałacu strachów o nazwie Great American Nightmare, sygnowanym jego nazwiskiem. Widział w nim pracowników obiektu przebranych za klaunów uzbrojonych w piłę mechaniczną„Rob Zombie’s ’31’ Takes Place In 1975, and More...”. bloody-disgusting.com. 2014-08-12. [dostęp 2016-01-24].. W lipcu 2014 Zombie wyznał, że planuje nakręcić horror „paskudny, naturalistyczny”, inspirowany kinem powstałym w stylu „guerrilla” (filmy realizowane tą metodą kręcono w sceneriach niestudyjnych, często nielegalnie, przy wsparciu bardzo niskiego nakładu budżetowego).
W obsadzie filmu znalazł się zastęp aktorów regularnie współpracujących z reżyserem. Sheri Moon Zombie, Meg Foster, Judy Geeson, Jeff Daniel Phillips, Torsten Voges i Daniel Roebuck pracowali z Zombie nad horrorem The Lords of Salem (2012). W marcu 2015 serwisy internetowe doniosły, że aktorską załogę 31 zasili Malcolm McDowell (Halloween, Halloween II)Williams, Owen (2015-03-11). „Malcolm McDowell Joins Rob Zombie’s 31". empireonline.com. [dostęp 2016-01-24].Cornell, Jeff (2015-03-10). „Malcolm McDowell Joins Cast of Rob Zombie’s Upcoming Horror Film ’31’”. loudwire.com. [dostęp 2016-01-24].. Według wstępnych relacji mediów, Bill Moseley i Sid Haig (Dom tysiąca trupów, Bękarty diabła) odrzucili możliwość zagrania w filmie, choć tak naprawdę wcale nie zaproponowano im współpracy„31 (2016) – Trivia”. imdb.com. [dostęp 2016-01-24].. Filmowe efekty specjalne opracował Wayne TothNowicki, Albert (2015-11-05). „Nowe zdjęcie z planu nadchodzącego horroru Roba Zombie '31'”..
„Lata lecą, a wraz z nimi zmieniają się reguły gry. Realizacja filmu, który kiedyś można by nakręcić bez problemu, teraz stanowi kłopot. Biznes się przekształca, przekształca się wszystko.” – Rob Zombie uzasadnia, co skłoniło go do uczynienia z 31 projektu crowdfundingowego. Latem 2014 Zombie przyznał, że film powstanie częściowo z inicjatywy crowdfundingowej witryny internetowej, która pokryje fragmentarycznie koszty produkcji. Jako uzasadnienie swojej decyzji podał „przekształcające się warunki w biznesie filmowym”. Dodał też, że dzięki crowdfundingowi nakręci obraz, który mógłby nie zostać sfinansowany tradycyjną metodąChilders, Chad (2014-08-07). „Rob Zombie Explains Why He Is Crowd-Funding His Upcoming Horror Film ’31’”. loudwire.com. [dostęp 2016-01-24].. W lutym 2015 na łamach witryny Fanbacked.com ruszyła druga kampania mająca dofinansować projekt„New ’31’ Art As Rob Zombie Relaunches Campaign; Tour Dates!”. bloody-disgusting.com. 2015-02-09. [dostęp 2016-01-24].. Uruchomiono ją ze względu na dużą ilość fanów Zombie, którzy chcieli mieć wpływ na realizację filmu swojego idolaHarris, Rob (2015-02-17). „Rob Zombie Wants Your Money Again and You’re Gonna Want to Give It to Him”. moviepilot.com. [dostęp 2016-01-24].. Zombie zaczął poszukiwać scenerii, w których nakręciłby 31, już latem 2014. Zdjęcia do filmu miały ruszyć w lutym 2015, lecz rozpoczęły się z miesięcznym opóźnieniem, na początku marcaHarrington, Jim (2014-08-09). „Interview: Rob Zombie discusses new album, tour and film project”. mercurynews.com. [dostęp 2016-01-24].„ROB ZOMBIE’s '31' Movie: Video Footage From Pre-Production”. blabbermouth.net. 2015-02-20. [dostęp 2016-01-24].„MALCOLM MCDOWELL JOINS 31 CAST AS FIRST DAY OF FILMING IS COMPLETED”. robzombie.com. 2015-03-10. [dostęp 2016-01-24].. Okres zdjęciowy zakończył się w kwietniu tego samego roku„Rob Zombie’s ’31’ Wraps, and He’s Still Announcing Cast!”. bloody-disgusting.com. 2015-04-07. [dostęp 2016-01-24]., po dwudziestu dniach nagrywania materiałuHarvey, Dennis (2016-01-25). „Sundance Film Review: ’31’”. variety.com. [dostęp 2016-01-25].. Zombie nazwał 31 „najbrutalniejszym filmem, jaki dotychczas nakręcił”.
W okresie postprodukcji Zombie mocno zaangażował się w promocję 31. W sieci systematycznie pojawiały się fotosy z filmu, a w drugiej połowie września 2015 odbył się specjalny, cichy pokaz nieukończonego jeszcze obrazuNowicki, Albert (2015-07-17). „Nowe zdjęcie promujące nadchodzący horror Roba Zombie '31'”.Nowicki, Albert (2015-09-21). „Specjalny pokaz '31' Roba Zombie oraz nowy fotos z filmu”.. W pierwszym tygodniu stycznia 2016 udostępniono oficjalny plakat reklamujący filmNowicki, Albert (2016-01-07). „Już jest! Oficjalny poster promujący nowy film Roba Zombie '31'”.Pasbani, Robert (2016-01-07). „Rob Zombie Unveils Poster For New Horror Film, 31; Gets R Rating”. metalinjection.net. [dostęp 2016-01-24]..
Wydanie filmu Na początku listopada 2015 roku spekulowano, jakoby 31 miał odnotować swoją premierę podczas najbliższego Sundance Film FestivalNowicki, Albert (2015-11-10). „'31' Roba Zombie w finalnych fazach przygotowań. Premiera w styczniu?”.. Przypuszczenia okazały się słuszne, a 23 listopada ogłoszono, że film wszedł do oficjalnej selekcji styczniowej edycji festiwaluNowicki, Albert (2015-11-23). „Filmy Roba Zombie i Kevina Smitha z premierą w Sundance”.. Film wyświetlono 23 stycznia 2016, w trakcie sekcji „Park City at Midnight” sundance.org. 2015-11-23. [dostęp 2016-01-24].„Welcome to Hell in Rob Zombie’s 31 – Check out this Teaser Poster!”. horrornews.net. 2016-01-11. [dostęp 2016-01-24].. Po premierze festiwalowej dziennikarz tygodnika Variety podał do informacji, że oficjalny dystrybutor, Alchemy, planuje wydać film do kin latem 2016. W istocie komercyjna premiera w Stanach Zjednoczonych odbyła się jednak 16 września 2016; horror ukazał się wówczas w serwisach typu VOD. Zmienił się też dystrybutor, którym została firma Saban Films„31 (2016) – Company Credits”. imdb.com. [dostęp 2017-01-16].. Amerykańską premierę internetową poprzedzała rosyjska premiera kinowa, przypadająca na 15 września. 23 września film wydano w Wielkiej Brytanii, a tydzień później, 30 września, w Indonezji. 21 października Saban wydał 31 w wyselekcjonowanych kinach na terenie USA. W Japonii projekt ukazał się 22 października, a w Niemczech – 27 października. W styczniu 2017 roku dystrybuowano film w krajach skandynawskich: Szwecji (premiera DVD/Blu-ray nastąpiła 23 stycznia) oraz Norwegii (premiera kinowa przypadła na 27 stycznia). Poza Sundance, prezentowano 31 na festiwalach w Korei Południowej (Bucheon International Fantastic Film Festival), Irlandii (Horrorthon Festival Dublin), Szwecji (Monsters of Film) i Francji (Paris International Fantastic Film Festival). W Polsce horror nie był pokazywany w kinach, doczekał się za to emisji telewizyjnej. Premierowo wyemitowała go stacja Cinemax 31 marca 2017„31 (2016) – Cinemax Polska”. cinemax.pl. [dostęp 2017-03-19]..
Kategoria wiekowa 31 trzykrotnie zgłaszany był stowarzyszeniu Motion Picture Association of America (MPAA) w celu przyznania mu odpowiedniej kategorii wiekowej. Rob Zombie ubiegał się o kategorię „R”, według której osoby poniżej 17. roku życia mogą oglądać film jedynie z rodzicem lub pełnoletnim opiekunem. MPAA dwukrotnie jednak nadawało horrorowi kategorię „NC-17”, stanowiącą, że projekt przeznaczony jest jedynie dla osób powyżej 17. roku życia. 5 stycznia 2016 Zombie dopiął swego, a filmowi przyznano satysfakcjonującą go kategorię wiekową.
Opinie Redaktor witryny hisnameisdeath.com okrzyknął 31 jednym z najlepszych horrorów 2016 roku, w rankingu uwzględniającym dwadzieścia pięć tytułów przypisując mu miejsce piętnasteNowicki, Albert (2016-12-29). „FILMOWE PODSUMOWANIE 2016 ROKU: 25 NAJLEPSZYCH HORRORÓW (CZ. I)”. hisnameisdeath.com. [dostęp 2017-01-29].. W podobnym notowaniu film wymienili dziennikarze współpracujący z serwisem horrornchill.com.„25 BEST HORROR MOVIES OF 2016”. horrornchill.com. 2016-11-10. [dostęp 2017-01-29].
Recenzje