mały|Grób Edwarda Malewicza na cmentarzu wojennym w Modlinie Edward Malewicz (ur. w Grodnie, zm. 6 września 1924 w Warszawie) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Edwarda i Henryki z Lewandowskich, urodzony 8 lutego 1878 roku w Grodnie. W 1896 roku ukończył 2 Moskiewski Korpus Kadetów, a dwa lata później 2 Konstantynowską Szkołę Wojskową (ros. 2-е военное Константиновское училище) w Sankt Petersburgu. Po zakończeniu nauki został wcielony do 26 Brygady Artylerii w Grodnie, która wchodziła w skład 26 Dywizji Piechoty i wyznaczony na stanowisko oficera baterii. W czasie służby w Armii Imperium Rosyjskiego awansował kolejno na: porucznika (19 sierpnia 1901 roku), sztabskapitana (21 sierpnia 1905 roku), kapitana (31 sierpnia 1911 roku), podpułkownika (20 lutego 1916 roku ze starszeństwem z 19 listopada 1913 roku) i pułkownika (7 czerwca 1917 roku). W czasie I wojny światowej dowodził baterią 20 dywizjonu artylerii ciężkiej. W 1916 roku objął dowództwo tego oddziału. W listopadzie 1914 roku był kontuzjowany, a w czerwcu 1916 roku nad Styrem ranny w głowę.

W lipcu 1917 roku zgłosił się do I Korpusu Polskiego w Rosji, w którym objął dowództwo 1 dywizjonu polowej ciężkiej artylerii formującego się w Mazurynie pod Witebskiem. 19 stycznia 1918 roku, nie mając możliwości przetransportowania całego oddziału, wyjechał w przebraniu do Twierdzy Bobrujsk. Dwa dni później był już w twierdzy i wziął udział w naradzie grupy pułkowników, na której postanowiono opanować twierdzę. 4 lutego 1918 roku został mianowany zastępcą komendanta Twierdzy Bobrujsk i dowódcą jej artylerii. Dwa dni później opracował plan „artyleryjskiej obrony twierdzy Bobrujska”. 23 marca 1918 roku został mianowany inspektorem artylerii I Korpusu. Był członkiem delegacji I Korpusu i Naczpolu, z którą 4 marca 1918 roku przybył do Warszawy i „poddał pod władzę i pod rozkazy Rady Regencyjnej”. 8 marca powrócił do Bobrujska. Za postawę wykazaną w czasie walki, 10 maja 1922 roku otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku na odznaczenie Krzyżem Złotym, sporządzonym przez płk. Bolesława Jaźwińskiego, czytamy m.in.:

Po rozbrojeniu I Korpusu przybył do Warszawy i został przyjęty do Wojska Polskiego. 16 listopada 1918 roku szef Sztabu Generalnego mianował go komendantem Twierdzy Modlin i polecił mu „natychmiast wyjechać dla objęcia wszystkiego i doprowadzenia do ładu i do porządku”Dziennik Rozporządzeń Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 27 listopada 1918 roku, poz. 114.. Od 10 lutego do 10 maja 1919 roku dowodził IX Brygadą ArtyleriiWykaz pułkowników i podpułkowników, którzy dowodzili dywizjami lub brygadami L.dz. 622/Tjn. z 1927 roku, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/121, s. 40.. 29 maja 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu pułkownika, w artylerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiejDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 21 z 9 czerwca 1920 roku, poz. 547..

19 czerwca 1920 roku został przeniesiony na stanowisko dowódcze Obozu Warownego Brześć nad Bugiem, a po dziesięciu dniach powrócił do Modlina na stanowisko dowódcy twierdzy. W sierpniu 1920 roku był dowódcą Odcinka „Modlin” podlegającego początkowo 1 Armii, a od 12 sierpnia – 5 Armii. Odcinek obejmował zewnętrzną linię twierdzy od wsi Poddęby, a jego obsadę stanowiło pięć i pół batalionów piechoty oraz artyleria fortecznaWładysław Sikorski, Nad Wisłą i Wkrą. Studium z polsko-rosyjskiej wojny 1920 roku, reprint z oryginału wydanego nakładem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Lwów 1928, , s. 51, 66, 82..

left|thumb|Pomnik ku czci Edwarda Malewicza na cmentarzu wojennym w Modlinie Od 5 marca do 19 kwietnia 1921 roku był słuchaczem kursu informacyjnego dla wyższych dowódców w Warszawie. 1 czerwca 1921 roku w dalszym ciągu pełnił służbę na stanowisku dowódcy Twierdzy Modlin, a jego oddziałem macierzystym był wówczas 1 dywizjon artylerii ciężkiejSpis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 24 września 1921 roku, s. 308, 755, tu jako datę urodzenia podano 26 stycznia 1878 roku.. Po reorganizacji został komendantem Obozu Warownego Modlin. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 3. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Jego oddziałem macierzystym był 1 pułk artylerii ciężkiej w ModlinieLista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 185, tu również jako datę urodzenia podano 26 stycznia 1878 roku.. Zmarł w sobotę 6 września 1924 roku w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie. W czwartek 11 września 1924 roku został pochowany na cmentarzu w ModliniePogrzeb ś.p. płk. Malewicza, „Polska Zbrojna” Nr 252 z 14 września 1924 roku, s. 5..

Pułkownik Malewicz był żonaty z Marią z Sadowskich. Nie miał dzieci.

Upamiętnienie Od 19 października 2004 roku imię pułkownika Edwarda Malewicza nosiło Publiczne Gimnazjum nr 4 w Nowym Dworze Mazowieckim. W tej samej miejscowości jedna z ulic nosi nazwę „Ulica płk. Edwarda Malewicza”.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6685 – 10 maja 1922 Krzyż Niepodległości – pośmiertnie Krzyż Walecznych Amarantowa wstążka

Przypisy

Bibliografia

„Polska Zbrojna” Nr 247 z 9 września 1924 roku, s. 3. Ś.p. Edward Malewicz pułkownik WP, „Polska Zbrojna” Nr 248 z 10 września 1924 roku, s. 5.

Zdzisław G. Kowalski, Powstanie, skład, organizacja i uzbrojenie 5 armii w bitwie warszawskiej, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej nr 20, Centralne Archiwum Wojskowe, Warszawa 1997. Bolesław Woszczyński, Malewicz Edward (1878-1924), Polski Słownik Biograficzny, tom XIX, 1974, s. 311.

Linki zewnętrzne Cmentarz wojenny w Twierdzy Modlin, Olsztyńska Strona Rowerowa . Pułkownik Edward Malewicz, Nieoficjalne forum Twierdzy Modlin . Witold Księżopolski, Wskrzesić historyczną tradycję wojskową, .

Kategoria:Ludzie urodzeni w Grodnie (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Ludzie związani z Nowym Dworem Mazowieckim Kategoria:Odznaczeni Amarantową Wstążką Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Artylerii Ciężkiej (II RP) Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Pułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1924