thumb|Ruiny zabudowań w Beidha Beidha (arab. البيضا, Al-Bayḍā) – stanowisko archeologiczne położone w południowej Jordanii.

Beidha to osada neolityczna o charakterze wczesnorolniczym odkryta w 1957 roku przez angielską ekspedycję pod kierownictwem Diany Kirkbride. Datowano ją wówczas na przełom VIII i VII tysiąclecia p.n.e.J. Zabłocka, Historia Bliskiego Wschodu w starożytności (od początku osadnictwa do podboju perskiego), s. 19–20. Później prace archeologiczne prowadziła tam brytyjska grupa archeologów prowadzona przez Briana Byrda. Badania wykazały, że miejsce to zamieszkiwane było jeszcze we wczesnym mezolicie, jako jeden z ośrodków kultury natufijskiej, oraz w I tysiącleciu p.n.e. przez osiedlonych w pobliskiej Petrze Nabatejczyków. Beidha została uwzględniona w opisie Petry na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Rolnictwo Na początku VII tysiąclecia p.n.e w Beidha zaczęto uprawiać pierwsze gatunki zbóż, o czym świadczy odnalezienie podczas prac wykopaliskowych na terenie osady glinianych naczyń z odciskami ziaren jęczmienia i pszenicy. Formą uprawy roli na terenie Beidha było powszechne wówczas kopieniactwo.

Architektura W najstarszych fazach neolitu na stanowisku występowały okrągłe, jednopomieszczeniowe budynki mieszkalne z drewnianymi słupami i ścianami kamiennymi, często częściowo zagłębione w ziemi; były to struktury typowe dla wczesnych etapów osiadłego życia.

W kolejnych fazach osady architektura ewoluowała w kierunku bardziej regularnych, prostokątnych domów, z segmentacją na przestrzenie mieszkalne, magazynowe i robocze – co świadczy o rozwijającej się gospodarce rolnej i potrzebie przechowywania produktów. Przejście od budynków okrągłych do prostokątnych interpretuje się jako zmianę funkcjonalną i społeczną – większa stałość osadnictwa, wzrost liczby mieszkańców oraz rosnące zróżnicowanie aktywności wewnątrz wioski.

W osadzie odkryto także elementy architektury o charakterze wspólnotowym lub rytualnym, takie jak przestrzenie uważane za miejsca zebrań czy kultu, oraz pozostałości murów i obiektów o wydzielonej funkcji.

Przypisy

Bibliografia

Zabłocka J., Historia Bliskiego Wschodu w starożytności (od początku osadnictwa do podboju perskiego), Wrocław 1982, .

Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Jordanii Kategoria:Ma’an (muhafaza)