Smużka dońska (Sicista strandi) – gatunek ssaka z rodziny smużek (Sminthidae), występujący w Europie Wschodniej.
Zasięg występowania Smużka dońska występuje we wschodniej Ukrainie (obwód ługański) i południowo-zachodniej części europejskiej Rosji (regiony między Ukrainą a Wołgą na południe do północnego Kaukazu). Zachodnia granica zasięgu nie jest znana, przypuszczalnie przebiega wzdłuż rzeki Dniepr.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1931 roku rosyjski zoolog Aleksandr Formozow, nadając mu nazwę Sicista montana strandi. Holotyp pochodził ze wsi Uczkułan, na wysokości 2100 m n.p.m., w Wielkim Kaukazie, w Karaczajo-Czerkiesji, w Rosji.
S. strandi należy do północnej grupy gatunkowej. Jest gatunkiem siostrzanym smużki leśnej (Sicista betulina), odróżnia ją przede wszystkim kariotyp. Potrzebne są dalsze badania, aby stwierdzić, czy są to faktycznie oddzielne gatunki. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.
Etymologia Sicista: etymologia niejasna, J.E. Gray nie wyjaśnił znaczenia nazwy rodzajowej; Palmer sugeruje, że nazwa ta pochodzi od tatarskiego słowa sikistan, oznaczającego „stadną mysz”, bazując na opisie Pallasa. Sam Pallas jednak wymienia nazwę tatarską dshilkis-sitskan („Dʃhilkis-Sitʃkan”), gdzie dshilkis to „stadny, żyjący w stadzie, gromadny” (), natomiast sitskan to „mysz” (łac. mus, muris), por. w jedenastowiecznym słowniku Mahmuda z Kaszgaru: yılkı „stado” i sıçgan „mysz”. strandi: prof. dr. Embrik Strand (1879–1947), norweski entomolog i arachnolog.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 65,6–77 mm, długość ogona 85–101,2 mm, długość ucha 9–14 mm, długość tylnej stopy 16–19 mm; masa ciała 9,5–13,2 g.
Biologia Gryzoń ten zamieszkuje tereny zalewowe w południowej części strefy lasów, zamieszkuje stepy i lasostepy w obszarach górskich. Występuje do wysokości 2100 m n.p.m. Smużka dońska prowadzi naziemny, samotny tryb życia. Żywi się nasionami, jagodami i owadami. Zimą hibernuje, rozmnaża się raz w roku po przebudzeniu ze snu zimowego.
Populacja Gryzoń nie jest pospolity, ale zamieszkuje duży obszar i nie stwierdzono spadku jego liczebności. Jest uznawany za gatunek najmniejszej troski. Na obszarach występowania smużki dońskiej zachodzą niekorzystne dla niej zmiany, skutkujące utratą sprzyjającego środowiska, ale nie stanowią one obecnie dużego zagrożenia dla gatunku.
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Smużki Kategoria:Ssaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1931 roku