Nosorożec północny (Ceratotherium simum cottoni lub Ceratotherium cottoni) – podgatunek nosorożca białego, obecnie krytycznie zagrożony wyginięciem. Od grudnia 2015 roku pozostawały tylko 3 osobniki tego podgatunku. 19 marca 2018 zmarł Sudan, ostatni samiec, pozostały 2 samice (Najin i Fatu), też już wiekowe, czyli bez możliwości kontynuacji tego podgatunku poprzez naturalne poczęcie.
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody zaliczyła nosorożce północne do gatunków krytycznie zagrożonych wymarciem i umieściła je w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych kategorii CR (critically endangered).
Wygląd zewnętrzny thumb|left|200px|Nosorożec północny z rogiem podobnym do rogu einiozaura, Dvůr Králové Zoo Jest bardzo podobny do podgatunku południowego – ma czworokątną wargę górną, świetnie przystosowaną do skubania traw. Róg u niektórych osobników zagina się do przodu, u innych – lekko lub bardziej do tyłu. Jest to cecha genetyczna.
Tryb życia, środowisko i dieta Tak jak podgatunek południowy (Ceratotherium simum simum), nosorożec północny zamieszkuje sawanny. Przez większość dnia ukrywa się w cieniu, aby nie przegrzać organizmu. Nosorożce są aktywne od wieczora do rana i ten czas poświęcają na posiłek. Nosorożec północny żywi się głównie trawą (tak, jak jego południowy krewniak), dietę uzupełnia też gałęziami drzew, ostami i krzewami.
Ciąża trwa około 16 miesięcy, po upływie których rodzi się jedno młode. Samica nie rozmnaża się podczas opieki nad młodym, a kolejne ciąże przychodzą w odstępach 2–3 lat. Nosorożce północne żyją samotnie lub w mniejszych grupach rodzinnych.
Zagrożenia Nosorożec północny nie ma naturalnych wrogów, poza człowiekiem, który masowo odławiał nosorożca dla rogu. Ludzie wierzyli bowiem, że róg ten ma właściwości lecznicze. Przyczyniło się to praktycznie do jego zagłady – pod koniec marca 2018 żyły tylko 2 osobniki północnego podgatunku nosorożca białego. W roku 2001 żyły jeszcze 32 osobniki, niektóre były hodowane w ogrodach zoologicznych. Sześć osobników żyło w Zoo Dvůr Králové w Czechach. Cztery z nich zostały przewiezione do Afryki w 2009 roku, gdzie naukowcy mieli nadzieję, że się rozmnożą. Jeden z nich padł w 2014 roku. Wcześniej w Czechach padł też jeden z dwóch pozostałych w 2011. Ostatnia pozostała w Czechach samica o imieniu Nabire padła w 2015 roku. W zoo w San Diego padły także 2 kolejne sztuki: Angalifu (padł w grudniu 2014 roku) i samica Nola (padła 22 listopada 2015 roku). Obecnie ostatnie nosorożce północne są ściśle chronione przez strażników, jednak jest mało prawdopodobne, aby udało się uratować nosorożca północnego przed wyginięciem.
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody zalicza formalnie nosorożce północne do zwierząt krytycznie zagrożonych wymarciem, jednak w kontekście śmierci ostatniego znanego samca (19 marca 2018) kontynuacja tego podgatunku poprzez naturalne poczęcie zdaje się być niemożliwa.
Nosorożce północne w niewoli +Lista znanych nosorożców północnych w niewoliNrPłećImięData urodzeniaMiejsce urodzeniaData śmierciMiejsce śmierci15MPaul1948-08-07Sudan1968-04-13Zoo w Antwerpii16FChloe1948-06-07Sudan1985-08-07Zoo w Antwerpii19MBen1950-07-25Uganda1990-06-25Zoo Dvůr Králové27MBill1954-03-04Sudan1975-05-02San Diego Zoo Safari Park28FLucy1954-03-04Sudan1979-03-15San Diego Zoo Safari Park54M[n/a]1963-04-01Sudan1985-12-31Riyadh National Zoo55F[n/a]1963-04-01Sudan1985-12-31Riyadh National Zoo74MDinka1952-07-28Sudan Południowy1991-01-28San Diego Zoo Safari Park75FJoyce1953-01-28Sudan Południowy1974-08-15San Diego Zoo Safari Park290FBebe1950-07-01Uganda1964-05-29Zoological Society of London345FTofacha1970-01-01Sudan1978-09-12Al Ain Zoo347M[n/a]1968-04-01Sudan1978-01-18Khartoum Zoo348MAngalifu1972-04-01Sudan2014-12-14San Diego Zoo Safari Park351FNasima1965-07-01Uganda1992-08-28Zoo Dvůr Králové372MSudan1973-09-19Sudan2018-03-19Ol Pejeta Conservancy373MSaut1972-09-19Sudan2006-08-14Zoo Dvůr Králové374FNola1974-09-19Sudan2015-11-22San Diego Zoo Safari Park375FNuri1973-09-19Sudan1982-01-04Zoo Dvůr Králové376FNadi1972-09-19Sudan2007-05-30San Diego Zoo Safari Park377FNesari1972-09-19Sudan2011-05-26Zoo Dvůr Králové476FNasi1977-11-11Zoo Dvůr Králové2007-07-20Zoo Dvůr Králové630MSuni1980-06-08Zoo Dvůr Králové2014-10-18Ol Pejeta Conservancy789FNabire1983-11-15Zoo Dvůr Králové2015-07-27Zoo Dvůr Králové943FNajin1989-07-11Zoo Dvůr Králové1122F[n/a]1991-07-18Zoo Dvůr Králové1991-07-18Zoo Dvůr Králové1123F[n/a]1963-04-01Sudan1967-08-02Khartoum Zoo1252?[n/a]1948-11-17Sudan1949-01-29Khartoum Zoo1305FFatu2000-06-29Zoo Dvůr Králové
Przypisy
Kategoria:Nosorożcowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1908 roku Kategoria:Fauna Kenii