Abdollah Nuri (ur. 1949) – irański polityk, dwukrotny minister spraw wewnętrznych Iranu, jeden z liderów obozu reformatorskiego w latach 1997–1999.
Życiorys Jest szyickim duchownym. Brał udział w irańskiej rewolucji islamskiej. Cieszył się zaufaniem ajatollaha Ruhollaha Chomejniego, który mianował go m.in. swoim osobistym przedstawicielem przy Korpusie Strażników Rewolucji Islamskiej. Był również wśród doradców kolejnego Najwyższego Przywódcy Iranu – Alego Chameneiego.
Gdy w 1989 prezydentem Iranu został Ali Akbar Haszemi Rafsandżani, Abdollah Nuri z jego rekomendacji został ministrem spraw wewnętrznych Iranu. W latach 90. XX wieku był jednym z czołowych irańskich reformistów skupionych wokół Mohammada Chatamiego, od 1997 do 2001 prezydenta Iranu. Po zwycięstwie Chatamiego objął resort spraw wewnętrznych po raz drugi. Od początku był celem ataków konserwatywnej frakcji w parlamencie i otoczenia Najwyższego Przywódcy Iranu, zwalczającego reformistów. W czerwcu 1998 Nuri został zmuszony do rezygnacji ze stanowiska. W tej sytuacji Chatami mianował go wiceprezydentem. W lutym 1999 Nuri zrezygnował ze stanowiska, by móc wystartować w wyborach samorządowych. Odniósł sukces i został przewodniczącym rady miejskiej w Teheranie.
Jesienią tego samego roku został aresztowany, by nie mógł wystartować w wyborach parlamentarnych, po których spodziewano się sukcesu reformatorów i objęcia przez Nuriego stanowiska przewodniczącego parlamentu.
Oskarżono go o publikowanie świętokradczych artykułów na łamach prowadzonej przez siebie gazety „Chordad”, wspierającej politykę Chatamiego, wypowiedzi sprzeczne z nauczaniem ajatollaha Chomejniego, publiczne wspieranie dysydenta – ajatollaha Hosejna Alego Montazeriego (którego nazywał swoim wzorem i przewodnikiem duchowym). Proces Abdollaha Nuriego wzbudził ogromne zainteresowanie mediów; oskarżony broniąc się opierał się głównie na cytatach z wypowiedzi Chomejniego. Deklarował wierność wobec republiki islamskiej, twierdząc, że jego działania miały służyć jej przetrwaniu i uchronić kraj przed nową rewolucją. W listopadzie 1999 został uznany za winnego obrazy islamu i kwestionowania władzy Najwyższego Przywódcy. Skazany na pięć lat więzienia, wyszedł na wolność w 2002. Amnesty International uznaje go za więźnia politycznego.
Przypisy M. Axworthy, Revolutionary..., s. 350. M. Axworthy, Revolutionary..., s. 309. M. Axworthy, Revolutionary..., s. 329. M. Axworthy, Revolutionary..., s. 334. M. Axworthy, Revolutionary..., s. 341.
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1949 Kategoria:Irańscy ministrowie spraw wewnętrznych Kategoria:Szyiccy ulemowie epoki Pahlawich