Kościół świętego Aleksego – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu przedborskiego diecezji radomskiej.
Historia Pierwotna świątynia została zbudowana jako kaplica zapewne na polecenie św. Kingi, żony Bolesława V Wstydliwego przez Jacka Aleksego Sadykierza, i została poświęcona św. Aleksemu, patronowi jej dziadka cesarza Aleksego Komnena. Kaplica powstała zapewne około 1278 roku. Po wielkim pożarze w 1341 roku Kazimierz III Wielki dobudował do kaplicy wieżę z czerwonego piaskowca. W 1683 roku świątynia została spalona. W latach 1683–1695 kościół został odbudowany i powiększony o kaplicę św. Mikołaja dzięki staraniom Mikołaja Siemieńskiego. Na skutek kolejnych pożarów wieża z czasów Kazimierza III Wielkiego została obniżona. Budowla została zniszczona w 1834 roku przez pożar i odbudowany kosztem rządu. Po I wojnie światowej świątynia była odbudowywana dzięki staraniom księdza Antoniego Ręczajskiego. Ostatnio świątynia była remontowana w latach 1974-1978 dzięki staraniom księdza Józefa Oktobrowicza. W latach 1994–1997 budowla została pokryta blachą miedzianą dzięki staraniom księdza Stanisława Szczypiora. Świątynia została wzniesiona w stylu gotyckim, jednak w ciągu wieków była wielokrotnie przebudowywana, w związku z tym w większości reprezentuje styl barokowy. Jest to kościół orientowany, wybudowany z kamienia i cegły.
Wyposażenie i wystrój Ołtarz główny, reprezentujący styl barokowy, został wykonany z drewna i pochodzi z pierwszej połowy XVII wieku. Jest ozdobiony 6 kolumnami korynckimi z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVI wieku. W niższej części nastawy ołtarza są umieszczone figury: św. Szczepana, św. Tekli, powyżej św. Józefa i św. Marii Magdaleny, pomiędzy nimi znajduje się obraz św. Trójcy, w zwieńczeniu jest umieszczony obraz św. Mikołaja z początku XIX wieku, natomiast najwyżej znajduje się ukrzyżowany Chrystus z XVIII wieku, obok są umieszczone figury św. Franciszka i św. Antoniego. Ołtarz z nawy północnej reprezentujący styl barokowy pochodzi z XVII wieku i jest ozdobiony obrazem św. Antoniego z XVIII wieku oraz rzeźbą późnobarokową Chrystusa Zmartwychwstałego. Ołtarz z nawy południowej, również barokowy pochodzi z XVII wieku i jest ozdobiony krzyżem z figurą Pana Jezusa. Poza tym do wyposażenia należą: płyta nagrobna księdza Wlazło z 1586 roku (jest połamana, w trzech kawałkach, w związku z tym nie jest wyeksponowana i nie można jej oglądać) oraz epitafium Zofii z Czapalskich Lembke zmarłej w 1829 roku.
Organy W kościele znajdują się szesnastogłosowe organy zbudowane przez Józefa Bułe z Krakowa w 1978 roku. Są rozłożone na dwa manuały oraz pedał. Składają się dokładnie z 1076 piszczałek.
Dyspozycja instrumentu: Manuał IManuał IIPedał1. Pryncypał 8'1. Gedekt 8'1. Subbas 16'2. Burdon 8'2. Salicet 8'2. Oktawbas 8'3. Oktawa 4'3. Prestant 4'3. Chorałbas 4'4. Flet 4'4. Rurflet 4'5. Róg nocny 2'5. Oktawa 2'6. Nazard 2 2/3'6. Cymbel 3ch.7. Mikstura 3ch.
Dzwony Na trzeciej kondygnacji wieży znajdują się dzwony odlane ze staliwa w 1872 roku w Bochum. Na mniejszym dzwonie znajduje się napis: BOCHUM, GERMANIA NOS FECIT - POLONIA DEO SERVIRE IUSSITT - W BOCHUM, NIEMCY WYKONALI - W POLSCE SŁUŻĄ BOGU, na większym nastomiast: BOCHUMER VEREIN GUSSSTAHLFABRIK. PROCURANTIB JOS SZPADERSKI CUR, PRZEDBOR ET VIN SWIERZEWSKI PRAESID MAGISTRATUS CIVIT. A.D. MDCCCLXXII. Imię Ton uderzeniowy Rok odlania Odlewnia Waga(kg) Średnica(cm) 1 św. Aleksy a' 1872 Bochumer Verein, Bochum ~450 kg 100 cm 2 św. Antoni c" 1872 Bochumer Verein, Bochum ~290 kg 80 cm
Przypisy
Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie) Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Aleksego Kategoria:Kościoły w diecezji radomskiej Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie radomszczańskim Kategoria:Obiekty sakralne w Przedborzu Kategoria:Historia Przedborza Kategoria:Zabytki nieruchome w Przedborzu Kategoria:Chrześcijaństwo w Przedborzu