thumb|240px|Park du Cinquantenaire (część zachodnia) z widoczną otwartą częścią tunelu Belliard thumb|240px|right|Hala południowa – Autoworld thumb|240px|right|Hala północna thumb|240px|right|Wielki Meczet
Parc du Cinquantenaire lub nid. Jubelpark – duży park miejski (30 ha) w Brukseli w obrębie ulic Avenue de la Joyeuse Entrée, Avenue de la Renaissance, Avenue de l’Yser, Avenue des Gaulois i Avenue des Nerviens.
Położenie Park zajmuje 30 ha we wschodniej części centrum Brukseli, na terenie gmin Bruksela i Etterbeek, w obrębie ulic Avenue de la Joyeuse Entrée, Avenue de la Renaissance, Avenue de l’Yser, Avenue des Gaulois i Avenue des Nerviens. W części zachodniej przebiega otwarta część tunelu Belliard zbudowanego w 1970 roku.
Historia W XIX wieku, w latach 1853–1875, tereny obecnego parku służyły jako plac manewrowy. W 1880 roku w Brukseli urządzono wystawę krajową z okazji 50-lecia niepodległości Belgii i na jej potrzeby zajęto tereny wojskowe (12 ha). Budowie kompleksu wystawienniczego patronował król Belgów Leopold II Koburg (1835–1909), a nad jego wzniesieniem czuwał belgijski architekt Gédéon Bordiau (1832–1904). Kompleks miał zostać wkomponowany w park, który zaprojektował Louis Fuchs.
Projekt Bordiau zakładał powstanie kompleksu złożonego z dwóch pawilonów połączonych półkolistą kolumnadą i pojedynczym łukiem triumfalnym na przedłużeniu ulicy Roi de la Loi; w południowym pawilonie miały odbywać się wystawy czasowe, a w północnym – stałe. Z uwagi na problemy finansowe kompleks nie został ukończony na czas – powstała hala ze stali i szkła, a tymczasowy łuk został wzniesiony z drewna i cementu. Wystawa odbyła się częściowo w pawilonach tymczasowych.
W 1888 roku w mieście urządzono kolejną wystawę Le Grand Concours international des Sciences et de l’Industrie i na jej potrzeby poszerzono teren wystawienniczy i parkowy Cinquantenaire. Park nazwano Parc du Cinquantenaire. Pomimo kolejnej wystawy i wsparcia króla kompleks Bordiau pozostał nieukończony z braku środków finansowych. Udało się wówczas ukończyć jedynie kolumnadę.
W 1897 roku Bruksela gościła wystawę światową. Próby ukończenia kompleksu na czas wystawy nie powiodły się z powodu ponownych trudności finansowych. Wystawa odbyła się w dwóch lokalizacjach: w parku Cinquantenaire i parku Tervuren, a parki połączyła nowo wybudowana Avenue de Tervuren.
W 1905 roku z okazji 75-lecia niepodległości Belgii Leopold II sfinansował ukończenie łuku Bordiau. Po śmierci Bordiau w 1904 roku pieczę nad kompleksem i budową łuku przejął Charles Girault (1851–1932), który zmienił pierwotny projekt i wzniósł łuk potrójny. W 1910 roku wzniesiono łączniki pomiędzy halami a kolumnadą – kompleks Bordiau został ukończony.
Współcześnie w dawnych halach wystawienniczych mieszczą się trzy muzea: Królewskie Muzeum Sił Zbrojnych i Historii Militarnej (fr. Musée Royal de l’Armée et d’Histoire Militaire (MRA); nid. Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis) w hali wystawienniczej, Muzeum Motoryzacji w hali południowej oraz Muzeum Cinquantenaire, część Królewskiego Muzeum Sztuki i Historii.
W parku organizowane są różne uroczystości, targi i przedstawienia, m.in. letnie kino drive-in oraz start i meta brukselskiego półmaratonu. Park należy do rządu federalnego Belgii.
Architektura Łuk triumfalny – potrójny łuk triumfalny wzniesiony w 1905 roku z inicjatywy króla Belgów Leopolda II dla upiększenia miasta; projekt Gédéona Bordiau (1832–1904), zmieniony przez Charles’a Giraulta (1851–1932); łuk wieńczy kwadryga powożona przez kobietę trzymającą flagę narodową, personifikującą Brabancję – Brabancja wznosząca flagę narodową, Jules Lagae (1862–1931) i Thomas Vinçotte (1850–1925) Wielki Meczet – dawny budynek wzniesiony z okazji wystawy światowej przez Ernesta Van Humbeecka, by przedstawić panoramę Nilu i Kairu – Le Caire et les bords du Nil – namalowaną przez Émile Wauters w latach 1880–1881. Przebudowany w latach 70. XX wieku według planów tunezyjskiego architekta Boubakera Mongiego na potrzeby meczetu i centrum kultury islamskiej. Przebudowany gmach został oddany do użytku w 1978 roku Pawilon Horty-Lambeaux – pawilon zaprojektowany w 1889 roku przez Victora Hortę (1869–1947), by przedstawić ogromny relief Passiones humaines dłuta Jefa Lambeaux (1852–1908). Pawilon został zamknięty trzy dni po otwarciu z powodu powszechnego zgorszenia i oburzenia władz i mieszkańców Brukseli wywołanego sposobem przedstawienia nagości Pomnik belgijskich pionierów w Kongo – pomnik projektu Thomasa Vinçotte’a (1850–1925) wzniesiony w 1921 roku, by upamiętnić kolonizację Konga Belgijskiego Pomnik Alberta Thysa – pomnik projektu Thomasa Vinçotte’a (1850–1925), wykonany przez Fransa Huygelena (1878–1940), wzniesiony w 1926 roku Tour Beyaert – wieża w stylu neogotyckim wykonana przez Henriego Beyaerta w 1880
Sztuka Le Faucheur (pol. Żniwiarz) – rzeźba z brązu, Constantin Meunier (1831–1905), 1892 Les bâtisseurs de villes – rzeźba z brązu, Charles-Pierre Van der Stappen, 1893 Le dogue d’Ulm – rzeźba z brązu, Jean-Baptiste Van Heffen (1840–1890), 1896 Samson lançant des renards dans les champs des Philistins – rzeźba z kamienia, Jean-Baptiste Van Heffen (1840–1890), 1878 Popiersie Roberta Schumana – rzeźba z kamienia, Nat Neujean (ur. 1923), 1987 Alegorie czterech pór roku: Le printemps – rzeźba z kamienia, Henri Puvrez (1893–1971), 1958 L’été – rzeźba z kamienia, Jean Canneel, 1943 L’automne – rzeźba z kamienia, Gustave Fontaine, 1950 L’hiver – rzeźba z kamienia, Oscar Jespers (1887–1970), 1950
Pomniki przyrody Na terenie parku znajduje się wiele drzew, które są pomnikami przyrody, m.in.: NazwaNazwa łacińskaObwód w cm Kasztanowiec zwyczajny Aesculus hippocastanum 460 Robinia akacjowa Robinia pseudoacacia 340 Buk zwyczajny Fagus sylvatica 305 Klon jawor Acer pseudoplatanus 270 Klon srebrzysty Acer saccharinum 250 Dąb burgundzki Quercus cerris 211 Jesion amerykański Fraxinus americana 210 Glediczja trójcierniowa Gleditsia triacanthos 210 Olsza Alnus cordata 174
Zobacz też Dzielnica Europejska w Brukseli
Przypisy
Kategoria:Parki i ogrody w Belgii Kategoria:Zabytki Brukseli Kategoria:Etterbeek