Artykuł opisuje specyfikę serbskiej kinematografii, na którą składają się filmy powstałe zarówno w Serbii, jak i za granicą przez serbskich filmowców. Kraj ten, zarówno jako niezależne państwo, jak i część byłej Jugosławii, jest ojczyzną wielu reżyserów, którzy tworzą filmy znane na całym świecie.
Teatr Serbia posiada długą tradycję związaną z teatrem. Serbski Teatr Narodowy (sr. Српско народно позориште lub Srpsko narodno pozorište) został założony w 1868 w Belgradzie.
Jednym z najstarszych festiwali teatralnych na świecie jest serbski BITEF (ang. Belgrade International Theatre Festival, sr. БИТЕФ Београдски интернационални театарски фестивал). Jego historia sięga 1967 r. Odbywa się on corocznie w Belgradzie, podążając za najnowszymi trendami w sztuce teatralnej. Stał się jednym z pięciu największych i najważniejszych festiwali europejskich. Jest jedną z najbardziej znaczących instytucji kulturalnych w Serbii.
Kino Jeszcze przed rozpoczęciem II wojny światowej w Serbii powstało 12 filmów, co dało początek serbskiej kinematografii. Najbardziej znaną przedwojenną produkcją był film Mihailo Popovicia Bitwa o Kosowo.
Po zakończeniu wojny kino rozkwitało. Najbardziej znany powojenny reżyser to Dušan Makavejev, który zasłynął na świecie dzięki filmowi Sprawa miłosna albo tragedia telefonistki (1967), opowiadającemu o jugosłowiańskich politykach. W Szwecji w 1981 powstał kolejny film Makavejeva, Czarnogóra, czyli perły i wieprze. Jednym z najbardziej znanych aktorów okresu powojennego był Zoran Radmilović.
Kolejne sukcesy serbskiego kina odnotowano w latach 80. i 90. XX w. Reżyser Emir Kusturica zdobył wtedy dwie Złote Palmy: na 38. MFF w Cannes za film Ojciec w podróży służbowej (1985) oraz na 48. MFF w Cannes za Underground (1995). Kusturica kontynuował dobrą passę filmem Czarny kot, biały kot, za który otrzymał Srebrnego Lwa dla najlepszego reżysera na 55. MFF w Wenecji.
W 2001 na terenie Serbii (z wyłączeniem Kosowa) znajdowało się łącznie 167 kin. W tym samym roku kina odwiedziło ponad 4 miliony Serbów.
Film Gorana Paskaljevicia Sen nocy zimowej (2004) wzbudził spore kontrowersje ze względu na sposób przedstawienia roli Serbii w czasie wojny domowej w Jugosławii sprzed dekady.
Serbowie związani z kinem Aktorzy Slobodan Aligrudić Rade Šerbedžija Sasha Alexander Bogdan Diklić Bekim Fehmiu Miki Manojlović Lazar Ristovski Mirjana Joković Ljubiša Samardžić Mira Stupica Pavle Vujisić
Reżyserzy Srđan Dragojević Emir Kusturica Peter Bogdanovich Dusan Makavejev Goran Marković Gojko Mitić Goran Paskaljević Živojin Pavlović Aleksandar Petrović Lazar Ristovski Slobodan Šijan Želimir Žilnik Boro Drašković Nikola Ležaić
Znane serbskie filmy Spotkałem nawet szczęśliwych Cyganów (Skupljači perja) Czarny kot, biały kot (Crna mačka, beli mačor) Piękna wieś pięknie płonie (Lepa sela lepo gore) Underground (Podzemlje) Kto tam śpiewa (Ko to tamo peva) Ojciec w podróży służbowej (Otac na službenom putu) Rodzinny interes (Maratonci trče počasni krug) Sztylet (Nož) Czas Cyganów (Dom za vešanje) Życie jest cudem (Život je čudo) Święty Jerzy zabija smoka (Sveti Georgije ubiva aždahu) Serbski film (Srpski film)
Przypisy
Bibliografia Dejan Kosanović (1995). "Film and cinematography (1896-1993)". The history of Serbian Culture. Rastko. Miroslav Savićević (1995). "Television". The history of Serbian Culture. Rastko. Petar Marjanović (1995). "The theatre". The history of Serbian Culture. Rastko.
Linki zewnętrzne (Project Rastko) Serbian Film Festival
Kategoria:Kultura w Serbii