Kalendarium historii Filipin – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Filipin.

Czasy najdawniejsze XXX w. p.n.e. – pierwsi ludzie dotarli na ziemię należące obecnie do Filipin. XII w. p.n.e. – początek osadnictwa wysp. VI–X w. – nasilenie procesu osiedlenia Filipin. X w. – powstały pierwsze lokalne królestwa. X w. – mieszkańcy wysp rozpoczęli handel z ludnością sąsiednich wysp oraz z Chinami. koniec XV. – za pośrednictwem Brunei, na Filipinach pojawił się islam. pomiędzy 1512–1523 – Portugalczycy odkryli Filipiny. 17 marca 1521 – na Filipiny dotarła wyprawa Magellana. 27 kwietnia 1521 – na Filipinach zginął Ferdynand Magellan. 1542 – Filipiny stały się hiszpańską kolonią.

Hiszpańskie panowanie 1543 – na cześć następcy tronu hiszpańskiego Filipa II, wyprawa Ruya Lópeza de Villalobosa nadała wyspom nazwę „Filipiny”. 1565 – na wyspie Cebu powstała pierwsza osada, założona przez ekspedycję Miguela Lópeza de Legazpi. 1571 – Hiszpanie osiedlili się w wiosce plemiennej Manila, która stała się siedzibą administracji hiszpańskiej. XVI w. – stopniowy podbój archipelagu przez Hiszpan. XVII–XVIII w. – okres odpierania przez Hiszpanów prób penetracji Filipin przez inne państwa europejskie (głównie Anglię i Holandię). 1872 – w mieście Cavite wybuchło powstanie antyhiszpańskie. 1892 – powstały tajne organizacje patriotyczne: Katipunan (dążąca do niepodległości Filipin) i Liga Filipińska (domagająca się reform od Hiszpanii). 1896 – na wezwanie przywódcy Katipunan, Andrésa Bonifacia, wybuchło powstanie antyhiszpańskie. 1889 – USA zatopiły hiszpańską armadę w Zatoce Manilskiej. 12 czerwca 1898 – powstańcy ogłosili niepodległość Filipin (nie uznanego przez Stany Zjednoczone, które zabiły ponad 200 tys. Filipińczyków). 1898 – na mocy traktatu paryskiego, Stany Zjednoczone ustanowiły na wyspach własne rządy.

Amerykańskie panowanie 1899 – Zgromadzenie Narodowe Filipin wybrało na prezydenta Emilio Aguinalda i uchwaliło konstytucję. lata 20. XX w. – na Filipinach zaczęły powstawać pierwsze związki zawodowe oraz lewicowe stowarzyszenia chłopskie. 1934 – Kongres USA przyznał Filipinom autonomię na 10 lat. 7 grudnia 1941 – Japonia zaatakowała Filipiny. 14 października 1943 – władze japońskie proklamowany niepodległość Filipin i utworzyły marionetkowy rząd. październik 1944–lipiec 1945 – wyparcie Japończyk z Filipin przez wojska amerykańskie. lipiec 1946 – proklamowanie niepodległości Filipin.

Niepodległe Filipiny 1947 – Stany Zjednoczone i Filipiny podpisały układy o bazach i pomocy wojskowej, gwarantujący posiadanie przez USA baz na terenie Filipin na okres 99 lat (okres ten skrócono w wyniku późniejszych ustaleń). 1966 – prezydentem Filipin został Ferdinand Marcos. 1969 – powstał Narodowy Front Wyzwolenia Moro (MNLF) dążący do utworzenia autonomii dla obszarów zamieszkanych przez ludność muzułmańską ba wyspach Sulu i Mindanao. 1969 – Ferdinand Marcos ponownie objął urząd prezydenta. 1969 – MNLF rozpoczęło działania partyzanckie, które do 1985 roku przyniosło 40 tys. ofiar. 1972 – wprowadzenie stanu wyjątkowego. 1972 – zdelegalizowano partię polityczne. 1973 – uchwalono nową konstytucję. 1978 – złagodzono stan wyjątkowy. 1981 – ponownie złagodzono stan wyjątkowy. 21 sierpnia 1983 – został zamordowany przywódca opozycji Filipin, Benigno Aquino. 1983 – ugrupowania opozycyjne utworzyły blok polityczny pod nazwą Siła Ludu. 1984 – przeprowadzono wybory do Zgromadzenia Narodowego. 1985 – Stany Zjednoczone rozpoczęły program pomocy gospodarczej i wojskowej. 1986 – przeprowadzono wybory parlamentarne, które wygrał Marcos. Wyniki wyborów zostały uznane za sfałszowane. 1986 – w wyniku masowych protestów społecznych prezydentem została Corazon Aquino. luty 1987 – w wyniku referendum uchwalono nową konstytucję. sierpień 1987 – przeprowadzono nieudany zamach stanu skierowany przeciwko Aquino. 28 września 1989 – na wygnaniu zmarł Marcos. listopad 1989 – w referendum lokalnym odrzucono projekt połączenia trzynastu południowych prowincji w region autonomiczny. październik 1990 – przeprowadzono nieudany zamach stanu przeciwko Aquino. czerwiec 1991 – w wyniku wybuchu wulkanu Pinatubo zginęły 343 osoby, a od 100 do 200 tys. osób straciło dach nad głową. 1992 – zlikwidowano amerykańskie bazy wojskowe na Filipinach. 1992 – prezydentem został Fidel Ramos. 11 maja 1998 – prezydentem został Joseph Estrada. 13 listopada 2000 – filipiński parlament oskarżył Josepha Estradę o nadużywanie władzy, nepotyzm i korupcję. 2001 – Joseph Estrada podał się do dymisji w wyniku oskarżeń o korupcję – prezydentem została Gloria Macapagal-Arroyo. lipiec 2003 – przeprowadzono nieudany zamach stanu przeciwko parlamentowi. 2003 – islamska organizacja terrorystyczna Abu Sajef przeprowadziła serię ataków terrorystycznych. 30 czerwca 2010 – prezydentem został Benigno Aquino III. 2015 – rebelianci islamscy otrzymali wsparcie od ISIS i Al-Kaidy. 2016 – Rodrigo Duterte nowym prezydentem. 2020 – pierwszy przypadek . 2022 – Ferdinand Marcos Jr. nowym prezydentem. 2025 – Duterte aresztowany w celu postawienia go przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym.

Przypisy

Filipiny