Krokuta (Crocuta) – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny hien (Hyaeninae) w obrębie rodziny hienowatych (Hyaenidae).

Zasięg występowania Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w Afryce.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 125–160 cm, długość ogona 22–27 cm; masa ciała 45–55 kg (czasami do 85 kg).

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1828 roku niemiecki paleontolog i przyrodnik Johann Jakob Kaup w artykule poświęconym nowym rodzajom opublikowanym na łamach Isis von Oken. Na gatunek typowy Kaup wyznaczył (absolutna tautonimia) krokutę cętkowaną (C. crocuta).

Etymologia Crocuta (Crocotta): krokōtos ‘koloru szafranu’, od κροκος krokos ‘żółty, szafran’; od przeważającego koloru w ubarwieniu sierści krokuty cętkowanej. Eucrocuta: gr. ευ eu ‘dobry, typowy’; rodzaj Crocuta (krokuta). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Hyäna spelaea (= Canis crocuta ).

Ewolucja Najwcześniejsi przedstawiciele rodzaju Crocuta pojawiają się w zapisie kopalnym Afryki we wczesnym pliocenie, datowanym na około 3-7 milionów lat temu. Jednak członkowie tego rodzaju wkrótce rozproszyli się poza Afrykę, a na podstawie skamieniałości z okresu największego rozszerzenia zasięgu w plejstocenie, rodzaj Crocuta zajmował praktycznie całą Eurazję, a także większość Czarnej Afryki. Nie jest do końca pewne, kiedy powstała współczesna C. crocuta, ale ten gatunek jest niewątpliwie bardzo młody. C. crocuta pojawia się w zapisie kopalnym jakiś czas po 990 000 lat temu, a prawdopodobnie znacznie bliżej teraźniejszości, być może w ciągu ostatnich 250 000 lat. Współczesne krokuty cętkowane można odróżnić od przedstawicieli rodzaju Crocuta występujących w zapisie kopalnym na podstawie wielkości ciała, długości i grubości kończyn, długości i kształtu poszczególnych kości czaszki oraz unikalnych cech zębów policzkowych.

Podział systematyczny Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek: Crocuta crocuta – krokuta cętkowana

Opisano również gatunki wymarłe: Crocuta colvini (Azja; plejstocen) Crocuta dietrichi (Afryka; pliocen) Crocuta eturono (Afryka; pliocen) Crocuta ultima (Azja; fanerozoik) Crocuta ultra (Afryka; plejstocen)

Uwagi

Przypisy

Nazwy zwyczajowe za:

Kategoria:Hienowate Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Jakoba Kaupa