thumb|Giovanni Battista Pergolesi, trzecie Verbum Christi de Cruce – strona tytułowa kopii rękopiśmiennej. thumb|Szkic Josepha Haydna do „Siedmiu ostatnich Słów Chrystusa”; strona z piątego Słowa Sitio (Pragnę), ok. roku 1785Źródło: Allgemeine Musikalische Zeitschrift nr 22/1848.. thumb|Strona tytułowa „Siedmiu ostatnich Słów Chrystusa” Josepha Haydna w opracowaniu Karla Czernego na fortepian.

Nabożeństwo trzech godzin Agonii Chrystusa, naszego Zbawiciela jest wielkopiątkowym nabożeństwem paraliturgicznym. Jego autor, peruwiański jezuita i teolog, o. Alonso Messia, prowadził je w Limie (Peru) już w czwartej ćwierci XVII w. Zostało opublikowane w broszurze Nabożeństwo o trzech godzinach konania Chrystusa, Pana naszego, i jego metoda (Devoción de las Tres HORAS de la Agonia de Cristo Nuestro Senor...); Lima, 1737.

W trakcie nabożeństwa przewidziane jest wykonanie pieśni lub utworów instrumentalnych. Stało się ono wdzięcznym tematem dla twórczości muzycznej od czasu jego powstania do dziś, choć podejmowanym głównie przez twórców mało dziś znanych. Powstały liczne kompozycje, które bądź były przewidziane wprost na to nabożeństwo, bądź też wykorzystują jego ideę.

Spis kompozycji Spis został opracowany na podstawie źródeł dostępnych w internecie. Utwory zostały uporządkowane chronologicznie. W przypadku, gdy data powstania utworu jest nieznana, decyduje data urodzenia autora. Spis ten nie pretenduje do miana kompletnego.

Giovanni Battista Pergolesi (1710–1736): cykl siedmiu kantat (zwanych też „oratoriami”) Septem verba a Christo in cruce moriente prolata (ok. 1730–1736). Giuseppe Addrizza (XVIII w.): Invito Alle tre ore di agonia del N. S. G. C. na sopran, alt, tenor, bas, 2 skrzypiec, altówkę i basso continuoOPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Anonim (koniec XVIII w.): Le tre ore d’Agonia del N:S:G:C: ad uso di me Luigi Clementi na sopran, tenor i bas, flet, 2 clarnety, 2 rogi, altówkę i basso continuo (ok. 1791-1800)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Anonim: La quarta parola nelle tre ore di agonia na tenor z akompaniamentem fortepianu (XVIII w.)Biblioteca Nazionale Braidense, Ufficio Ricerca Fondi Musicali, Catalogo nazionale dei manoscritti musicali redatti fino al 1900. Joseph Haydn (1732–1809): Siedem ostatnich słów Chrystusa na krzyżu (niem. Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze) – najbardziej znana kompozycja na Nabożeństwo Trzech Godzin: Utwór orkiestrowy (Hob. XX/1:A), zamówiony w roku 1783 na nabożeństwo wielkopiątkowe Tres horas w Oratorio de la Santa Cueva w Kadyksie (Hiszpania); tytuł pierwszego wydania: Musica instrumentale sopra le 7 ultime parole del nostro Redentore in croce. W roku 1787 powstało opracowanie cyklu na kwartet smyczkowy (Hob. XX/1:B = Hob. III:50–56; autorstwo Haydna niektórzy muzykolodzy podają w wątpliwość). Haydn osobiście zaakceptował opracowanie wyciągu fortepianowego przez swego wydawcę (Hob. XX/1:C). Wszystkie trzy powyższe wersje zostały opublikowane w lecie 1787 roku przez wydawnictwo Artaria w Wiedniu. W roku 1796 Haydn zaprezentował Siedem ostatnich słów Chrystusa na krzyżu jako oratorium z solistami i chórem (Hob. XX/2). Inspiracją dla kompozytora było nieautorskie opracowanie jego dzieła, którego dokonał Joseph Friebert, kapelmistrz z Pasawy, włączając do partytury chór. Haydn słyszał wykonanie tej wersji w Pasawie podczas swej drugiej podróży do Londynu (1794–1795). Cykl Haydna był też opracowywany przez innych autorów. Pietro Terziani (1765-1831): Strofe a quattro voci Per le tre ore dell’Agonia di Nostro Signore na sopran, alt, tenor, 2 basy solo, chór 4 gł. i organy (1800)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Bonaventura Furlanetto (1738-1817): Musica per le tre ore dell’agonia di Nostro Signore Gesu Cristo na 2 tenory, bas i wiolonczelę (1801) Giuseppe Gazzaniga (1743–1818): Per le Tre Ore Di Agonia di Nostro Signore na dwa tenory i bas solo, chór 3 gł. (dwa tenory i bas), 2 flety i orkiestrę smyczkową (1803)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Giuseppe Giordani Giordaniello (1743-1798): oratorium Tre ore di agonia na sopran, alt, bas i orkiestrę smyczkową (XIX w.) Giuseppe Maria Curci (1752-1832): Le tre ore di agonia di N.S.G. Cristo – Introduzione do słów Metastasia na 2 tenory, baryton i bas solo, chór męski 3 gł (2 tenory i bas) i orkiestręOPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Vittorio Trento (ok. 1761-1833): Le Tre Ore di Agonia Ossiano Le Sette Parole, che disse sulla Croce Il Nostro Sig:re Gesu Cristo na 2 soprany, tenor, bas, orkiestrę smyczkową i fortepian (ok. 1801-1810)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Strofe per le tre ore di agonia na 4 głosy i orkiestrę Ferdinando Rutini (1763-1827): Tre Ore di agonia di N.S. Gesu’ Cristo (1820)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Johann Simon Mayr (1763-1845): Tre ore dell’agonia na 3 głosy różne i basso continuo Valentino Fioravanti (1764-1837): Le tre ore di Agonia di N. Signore Gesu Cristo na sopran, alt, tenor, bas i chór z towarzyszeniem instrumentówOPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Anonim: Tre ore d’Agonia na 4 głosy, wiolonczelę, fagot i basso continuo (XIX w.) Pietro Ciaffoni (1767-1833): L’agonia di Nostro Signore Gesu Cristo na bas i basso continuo Per L’agonia di Nostro Signore Gesu Cristo na 3 głosy z towarzyszenie obojów, rogów i altówek (XVIII w.) Francesco Ruggi (1767-1845): Le tre ore dell’Agonia di Gesu’ Cristo na dwa tenory, bas, 2 altówki, wiolonczelę i kontrabas (1820)Internet Culturale, Cathalogi e Collezioni Digitali delle Biblioteche Italiane – skan rękopisu. Pietro Carlo Guglielmi (1772-1817): Strofe Per le Tre Ore dell’Agonia di N.S.G.C. na chór czterogłosowy i altówkę (ok. 1791-1810)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Antonio Galano (XVIII/XIX w.): Strofette Per le tre ore dell’Agonia di nostro Sig.re Gesu Christo Con Violini e Violoncello Obligato na 2 soprany, 2 skrzypiec, wiolonczelę i basso continuo (przed 1800)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Antonio del Fante (1770-1822): Le Tre Ore di Agonia Del Nostro Sig.r Gesú Cristo na 2 tenory, bas i basso continuo (1805)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Giovanni Liverati (1772-1846): Giaculatorie o sette parole per l’agonia di Nostro Signore na 3 głosy i orkiestrę Filippo Grazioli (1773-1840): Le tre ore d’agonia di Nostro Signor Gesu cristo (XIX w.) Domenico Tritto (1776-1851): Per le tre ore dell’agonia di G.C. na dwa tenory, bas, 3 altówki, wiolonczelę i kontrabas (ok. 1811-1840)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Niccolò Antonio Zingarelli (1752–1837): oratorium Tre ore dell’Agonia (1825) na dwa tenory i bas solo oraz orkiestrę symfoniczną. Pietro Ray (1773-1857): Le tre ore d’agonia di Gesu’ Cristo (XIX w.) na 4 głosy i orkiestrę (wyd. Milano, Bertuzzi [18??])OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Le Tre ore d’agonia di N.S. Gesu Cristo (wyd. Milano-Firenze, G. Canti [185?])OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Le tre ore d’agonia di Nostro Signore Francesco Galeazzi (1758-1819): Strofe Per le tre ore di Agonia di N.S.G.C. na dwa tenory, bas, dwie altówki, wiolonczelę i kontrabas (1812)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Strofe Per le tre Ore di Agonia di N.S.G.C. na trzy głosy: 2 tenory i bas, 2 trąbki, 2 rogi, fagot, 2 altówki, wiolonczelę i kontrabas (Tor[ino] S. Benedetto, 1812)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Strofe per le Tre ore di agonia di Nostro Signore na 2 tenory, bas, 2 klarnety, 2 rogi, fagot, 2 skrzypiec, wiolonczelę i kontrabas (XIX w.) Giovanni Prota (1786-1843): Musica vocale per le Tre ore d’agonia di Nostro Signore Gesu Cristo na 2 soprany, skrzypce, altówki i basso continuo (1781) Le tre ore d’agonia di Nostro Signore Gesu Cristo na 2 soprany, bas i organy (1794) Le Tre Ore d’Agonia Di Nostro Signore G. C. na 2 soprany, bas, 2 skrzypiec, altówkę, wiolonczelę i organy (ok. 1811-1840)Biblioteca del Conservatorio di Musica di Milano.OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Pietro Raimondi (1786-1853): Le tre Ore d’Agonia di nostro Signore Gesu Cristo na sopran, tenor, bas, 2 altówki, 2 wiolonczele i kontrabasOPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Saverio Mercadante (1795–1870): Le Tre ore di Agonia (1841-1860) na sopran, alt, tenor i bas solo, chór 5 gł., 2 altówki, wiolonczelę, kontrabas i organyOPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Le tre Ore d’Agonia di nostro Signore Gesu Cristo na 2 tenory, bas, wiolonczelę, kontrabas i organy Domenico Corigliano (1798–1838): Le tre ore di agonia di N.S. na 2 soprany i 2 alty z towarzyszeniem fortepianu i wiolonczeli (zaginione); Le tre ore di agonia di N.S. na 2 tenory i bas z orkiestrą (zaginione)Treccani, Enciclopedia: Corigliano, Domenico.Memorie dei compositori di musica del Regno di Napoli raccolte dal Marchese di Villarosa, Neapol 1840, s. 61.. Domenico Ramagini: Agonia di Nostro Signore. Gia trafitto in duro legno na 4 głosy, violone i basso continuo (XIX w.) Agonia di Nostro Signore. Alta impresa e gia compiuta. Sesta parola na sopran i basso continuo (XIX w.) Evangelista Vespoli (XIX w.): L’agonia di Nostro Signore Gesu na 2 soprany, bas i organy Francesco Batti: Le tre ore d’agonia di N.S.G.C. (XIX w.) Ernesto Bertini: Le tre ore d’agonia di Nostro Signore Gesu Cristo na solistów, chór i instrumenty (XIX w.) Antonino Bongiorno: Le tre ore d’agonia na tenor, bas i organy (XIX w.) Raffaele Vastarella (?) – ksiądz z Neapolu (sacerdote napoletano): Le parole delle tre ore di agonia di N.S. na 4 głosy i instrumenty (zaginione); Parole dell’ agonia di N.S. na 4 głosy i 4 instrumenty (zaginione)Memorie dei compositori di musica del Regno di Napoli raccolte dal Marchese di Villarosa, Neapol 1840, s. 222.. Francesco Carini: Le tre ore d’agonia di Nostro Signore Gesu na 2 tenory, bas i orkiestrę smyczkową (XIX w.) Angelo Gargiulo: Tre ore d’agonia na 4 głosy i organy (XIX w.) Giovanni Pacini (1796-1867): Sette parole dell’agonia di Gesu Cristo na 4 głosy i orkiestrę (1840) Fortunato Raeintrof (1812-1878): Tre ore d’agonia na sopran, tenor, bas i orkiestrę (1841) Tommaso Consalvo (XVIII/XIX w): Le Sette Parole di N.S. Gesu Cristo a Tre Voci na 2 soprany, bas, wiolonczelę i organy (1848)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Domenico Capranica (1792-1870): Strofe dell’Ore d’Agonia di N. S. G. C. na tenor, 2 basy i orkeistrę smyczkową (1854)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Giuseppe Lillo (1814-1863): Le tre Ore d’Agonia di N.S. (ok. 1841-1860) na 2 tenory, bas, 2 wiolonczele, kontrabas i organyOPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Raffaele Buonomo (1815–1894): La Sette Parole pronunciate da Gesu sulla Croce: Preludio, siedem Sonat i Conclusione do słów nieznanego autoraIl Venerdi Santo a Vico Gargano – Le Tre ore di Agonia. Giulio Sarmiento (?-1854): Le tre ore di Agonia di N.S.G. na 2 tenory, bas, 2 klarnety, fagot, 2 rogi, 2 altówki, wiolonczelę i contrabas (1854)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Le tre ore di agonia di nostro signore in croce posta in musica per tre voci na sopran, tenor, bas, altówkę, wiolonczelę i basso continuo (wyd. Mediolan, G. Ricordi, XIX w.)OPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Salvatore Sarmiento (1817-1869): Le tre ore di agonia di Nostro Signore G. C. na dwa tenory, bas, 2 klarnety, fagot, 2 rogi, 2 altówki, wiolonczelę i kontrabasOPAC SBN Catalogo del Servizio Bibliotecario Nazionale. Le tre ore di agonia di Nostro Signore G. C. na sopran, tenor, bas i orkiestrę Giuseppe Mataloni: Invito alle tre ore di agonia di Nostro Signore Gesu Cristo na sopran, alt, tenor, bas i orkiestrę smyczkową (Roma 1856) Settimo Barlesi (1819-1907):