thumb thumb Łuskwiak wypaleniskowy, łuskwiak zgliszczowy (Pholiota highlandensis (Peck) Quadr. & Lunghini) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pholiota, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1872 r. Charles Horton Peck, nadając mu nazwę Agaricus highlandensis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadali mu w 1990 r. Quadr. & Lunghini. Synonimów naukowych ma ponad 20. W 1888 r. Franciszek Błoński opisywał ten gatunek pod nazwą bedłka zgliszczowa. W 1983 r. Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda nadali mu nazwę łuskwiak wypaleniskowy, a Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów w 2025 r. nazwę łuskwiak zgliszczowy.
Morfologia Kapelusz Średnica 1,5–5 cm. U młodych osobników jest półkulisty, później łukowaty, u starszych płaski z płytko wklęsłym środkiem lub z niewielkim garbem. Powierzchnia naga, o barwie żółtooliwkowej, pomarańczowej do mięsnobrązowej lub czerwonawej. Podczas suchej pogody jest sucha i jedwabista, podczas wilgotnej gładka, błyszcząca i śliska. Blaszki grzyba Szerokie i zbiegające ząbkiem na trzon. Ostrza ząbkowane. Barwa początkowo kremowa, później brudnożółtawa, w końcu szarocynamonowa. Trzon Wysokość 2–5 cm, grubość do 1,5–4 mm. Jest walcowaty, twardy i sprężysty, początkowo pełny, później pusty w środku. Powierzchnia jasnożółtawa z żółtymi lub żółtoobrązowymi łuskami i włókienkami. U młodych okazów występuje strefa pierścieniowa, powyżej której trzon jest białawo oprószony. Miąższ Białawy, cienki. Zapach grzybowy, smak lekko gorzkawy. Cechy mikroskopowe Wysyp zarodników brązowy. Zarodniki o rozmiarach 6–8 × 4–4,5 μm, mniej więcej eliptyczne, gładkie, o barwie bladobrązowej. Pleurocystydy wrzecionowate i wybrzuszone, cienkościenne, o rozmiarach 70 × 15 μm, pod działaniem KOH brązowe. Kaulocystydy również wrzecionowate i wybrzuszone lub tylko cylindryczne, o rozmiarach 90 × 15 μm. Na strzępkach występują sprzążki. Gatunki podobne Jest wiele podobnych gatunków grzybów, jednak charakterystyczne miejsce występowania łuskwiaka wypaleniskowego (na wypaleniskach) pozwala go łatwo odróżnić.
Występowanie i siedlisko Opisano występowanie tego gatunku w Ameryce Północnej, Europie, Australii i niektórych regionach Azji (Korea i Japonia). W Polsce jest dość pospolity.
Saprotrof występujący głównie w lasach iglastych. Rozwija się na ziemi, na drewnie wypaleniskowym. Grzyb wypaleniskowy, najbardziej pospolity wśród grzybów rozwijających się na wypaleniskach. Owocniki pojawiają się od kwietnia do listopada. Czasami rośnie w gęstych skupiskach. Masowo pojawia się po pożarach lasów.
Grzyb niejadalny.
Przypisy
Kategoria:Grzyby wypaleniskowe Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate