thumb|Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski, początek sierpnia 1920 r. W środku: Feliks Dzierżyński, Julian Marchlewski, Feliks Kon, Józef Unszlicht thumb|Manifest Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski zapowiadający utworzenie Polskiej Socjalistycznej Republiki RadGdy w całej Polsce zostanie zwalony rząd krwawy, który wtrącił kraj w wojnę zbrodniczą, Zjazd delegatów ludu roboczego miast i wsi utworzy Polską Socjalistyczną Republikę Rad. Polska Socjalistyczna Republika Rad – koncepcja utworzenia z terytorium II Rzeczypospolitej polskiej republiki radzieckiej, wchodzącej w skład Rosji Sowieckiej, niezrealizowana z powodu klęski bolszewików w wojnie polsko-bolszewickiej (1919–1921)Słownik historii Polski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973, s. 504, hasło „Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski”..
Historia Koncepcja propagowana była w czasie wojny polsko-bolszewickiej przez komunistów polskich skupionych w Tymczasowym Komitecie Rewolucyjnym Polski tzw. Polrewkomie, stanowiącym zaczątek władz komunistycznych na obszarach Polski zajętych przez Armię Czerwoną w trakcie ofensywy letniej w 1920 r.
Utworzony 23 lipca 1920 w Smoleńsku przez Rosyjską Partię Komunistyczną (bolszewików), z przekształcenia Biura Polskiego przy Komitecie Centralnym partii bolszewickiej w czasie wojny polsko-bolszewickiej, z działaczy komunistycznych polskiego pochodzenia przebywających w Rosji Sowieckiej. Komitet przemieszczał się w pociągu pancernym za frontem nacierającej Armii Czerwonej. Odezwę o przejęciu władzy w Polsce ogłoszono 30 lipca 1920 w Białymstoku, pierwszym większym mieście na zachód od linii Curzona, zajętym 28 lipca 1920 przez Armię Czerwoną. Krótkotrwałą stałą siedzibą TKRP był Pałac Branickich w BiałymstokuWitold Sienkiewicz: Niepokonani 1920, Demart 2010, 2011, ..
Polrewkom w Manifeście do polskiego ludu roboczego miast i wsi (autorstwa Feliksa Dzierżyńskiego), ogłoszonym 30 lipca 1920 w WilnieSylwia Frołow: Dzierżyński. Miłość i rewolucja, Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 211. jako główny cel zapowiadał utworzenie Polskiej Socjalistycznej Republiki Rad.
Zobacz też Galicyjska Socjalistyczna Republika Rad Litewsko-Białoruska Socjalistyczna Republika Rad Republiki ZSRR Polska Ludowa
Przypisy
Bibliografia Słownik historii Polski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973, s. 504, hasło „Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski”.
Linki zewnętrzne
Przemysław Sieradzan: Julian Marchlewski i Krótka Historia PolRewKomu Goniec Czerwony, organ Polrewkomu nr 1-12, Białystok, sierpień 1920
Kategoria:Ruch komunistyczny w II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojna polsko-bolszewicka Kategoria:Historia ruchu robotniczego Kategoria:Republiki socjalistyczne powstałe po upadku Imperium Rosyjskiego