thumb|Rozmieszczenie batalionu KOP „Budsław” w 1931 thumb Strażnica KOP „Milcza” – zasadnicza jednostka organizacyjna Korpusu Ochrony Pogranicza pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-sowieckiej.
Geneza Do czasu zakończenia wojny polsko-bolszewickiej, czyli do jesieni 1920, wschodnią granicę państwa polskiego wyznaczała linia frontu. Dopiero zarządzeniem z 6 listopada 1920 utworzono Kordon Graniczny Ministerstwa Spraw Wojskowych. W połowie stycznia 1921 zmodyfikowano formę ochrony granicy i rozpoczęto organizowanie Kordonu Granicznego Naczelnego Dowództwa WP. Obsadzony on miał być przez żandarmerię polową i oddziały wojskowe. Latem 1921 ochronę granicy wschodniej postanowiło powierzyć Batalionom Celnym. W Milczy rozmieszczono dowództwo 3 kompanii 44 batalionu celnego. W drugiej połowie 1922 przeprowadzono kolejną reorganizację organów strzegących granicy wschodniej. 1 września 1922 bataliony celne przemianowano na bataliony Straży Granicznej. W rejonie Milczy służbę graniczną pełniły pododdziały 3 kompanii 44 batalionu Straży Granicznej. Już w następnym roku zlikwidowano Straż Graniczną, a z dniem 1 lipca 1923 pełnienie służby granicznej na wschodnich rubieżach powierzono Policji Państwowej. W sierpniu 1924 podjęto uchwałę o powołaniu Korpusu Ochrony Pogranicza – formacji zorganizowanej na wzór wojskowy, a będącej w etacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
Formowanie i zmiany organizacyjne W 1924, w składzie 3 Brygady Ochrony Pogranicza, został sformowany 1 batalion graniczny. W 1928 w skład batalionu wchodziło 18 strażnic. Strażnica KOP „Milcza” w latach 1928–1939 znajdowała się w strukturze 3 kompanii KOP „Dołhinów” batalionu KOP „Budsław”. Strażnica liczyła około 18 żołnierzy i rozmieszczona była przy linii granicznej z zadaniem bezpośredniej ochrony granicy państwowej.
W 1932 obsada strażnicy zakwaterowana była w budynku KOP. Strażnicę z macierzystą kompanią łączył trakt długości 10,9 km i droga polna długości 1 km.
Służba graniczna
Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi. Strażnice KOP stanowiły pierwszy rzut ugrupowania kordonowego Korpusu Ochrony Pogranicza.
Strażnica KOP „Milcza” w 1932 ochraniała pododcinek granicy państwowej szerokości 8 kilometrów 225 metrów od słupa granicznego nr 386 do 395, a w 1938 pododcinek szerokości 9 kilometrów 749 metrów od słupa granicznego nr 383 do 394.
Sąsiednie strażnice: strażnica KOP „Sołonoje” ⇔ strażnica KOP „Pohost” – 1928, 1929, 1931, 1932, 1934 strażnica KOP „Wardomicze” ⇔ strażnica KOP „Pohost” – 1938
Walki o strażnicę w 1939 Strażnice 3 kompanii „Dołhinów” kpt. Zygmunta Waligórskiego zaatakowały pododdziały 14 oddziału ochrony pogranicza NKWD. Obrona strażnicy „Milcza” trwała około godziny. Z załogi wycofało się tylko kilku żołnierzy. Dowódca strażnicy dostał się do niewoli.
Dowódcy strażnicy st. sierż. Baćmaga (− 1939)
Przypisy
Bibliografia
(sygn.177/143 do 177/149.) (sygn.177/151.)
Milcza Milcza Kategoria:Strażnice batalionu KOP „Budsław” Milcza Milcza Kategoria:Strażnice KOP w powiecie wilejskim