Siatka modułowa – siatka, konstrukcja modułowa lub grid (ang. grid – krata, siatka, układ linii) – narzędzie i technika wykorzystywane w projektowaniu publikacji drukowanych i internetowych (projektowanie gridoweA. Majchrzak, Trendy w webowym projektowaniu graficznym, 16 V 2010, warstwy.com/2010/05/16/trendy-w-webowym-projektowaniu-graficznym., projektowanie modułowe). System linii ułatwiających pozycjonowanie elementów graficznych i tekstowych.
Jest to wykorzystywana w projektowaniu publikacji struktura (zwykle dwuwymiarowa) składająca się z szeregu przecinających się prostych (pionowe, poziome, kątowe) lub krzywych, tworzących linie pomocnicze (prowadnice). Linie te dzielą daną przestrzeń na modułyP. Pacura, Grid - najprostszy sposób na dobry design, 14 IV 2016, www.merixstudio.pl/blog/grid-najprostszy-sposob-na-dobry-design.. Grid tworzy ramy, których używa projektant organizując określone elementy graficzne (zdjęcia, glify, akapity itd.). Geneza
Choć pojęciem tym nie posługiwano się do połowy XX w., siatkę modułową wykorzystywano od wiekówL. Roberts, A Brief History of Grids, www.graphics.com/article-old/brief-history-grids.. Jej genezy można poszukiwać w tzw. kanonie Villarda i kanonie późnośredniowiecznymR. Oleś, P. Sierżęga, Matematyka w służbie typografii. Projektowanie na siatkach modułowych, "2+3D", 17 I 2013, www.2plus3d.pl/artykuly/matematyka-w-sluzbie-typografii-projektowanie-na-siatkach-modulowych (artykuł pierwotnie opublikowany na łamach drukowanej wersji kwartalnika "2+3D", nr 3 (24)/2007)..
Zastosowanie
Większość współczesnej typografii opiera się na siatkach modułowych. Są one tworzone "na podstawie złotego podziału, ciągów Fibbonaciego, Lucasa, Renarda, systemu Modulor Le Corbusiera lub innego dowolnie wybranego systemu. Podstawę siatki modułowej w gazetach i czasopismach, zarówno w postaci poligraficznej, jak i cyfrowej, stanowi pionowy podział kolumny na łamy i na średnią szerokość liter oraz poziomy podział według interlinii pisma podstawowego i linii trasowania. Powstały w ten sposób system pionowych i poziomych linii tworzy modułowe podziały, umożliwiające spójne, racjonalne, logiczne i komunikatywne uporządkowanie materiału typograficznego oraz ilustracyjnego"H. Żeligowski, Siatka modułowa (grid) w projektowaniu gazet i czasopism. Zarys problematyki, „Gospodarka Rynek Edukacja” 2013, vol. 14, nr 4, s. 27.
Wykorzystanie gridu jest "sposobem nadania wizualnej hierarchii" drogą odpowiedniego "ustawienia składników informacyjnych"M. Leszkowicz, Visual literacy − alfabetyzacja wizualna, www.e-edukacja.net/piata/referaty/sesja_IIb/11_e-edukacja.pdf.
Siatka modułowa może być wykorzystywana do organizowania elementów w stosunku do strony, w stosunku do innych elementów na stronie, bądź w stosunku do innych części tego samego elementu.
Jest często stosowana do „wyodrębniania i wyróżniania zawartości informacyjnej”. Pełni funkcję typograficznego „metrum, które wyznacza wielkość i pozycję poszczególnych elementów”Ł. Tyrała, Typografia na stronach internetowych, 31 III 2010, collegiumpapricum.com/2010/03/typografia-na-stronach-internetowych.. Wykorzystanie gridu pełni zarówno funkcje estetyczne, jak i psychologiczne i funkcjonalne.
Znani przedstawiciele projektowania gridowego Grid wykorzystywali m.in. następujący projektanci: Paul Rand, Otl Aicher, Massimo Vignelli, Alan Fletcher, Josef Müller-Brockmann (autor „Filozofii siatki w projektowaniu”Zob. J. Müller-Brockmann: Filozofia siatki w projektowaniu, [w:] Widzieć/Wiedzieć. Tłum. A. Kożuch. Kraków: Karakter, 2011, s. 81-84. .) i Willem Hendrik „Wim” Crouwel. Ten ostatni, twórca New Alphabet, w związku ze swoim zamiłowaniem do siatek modułowych nazywany był Panem Gridnikiem (Mr. Gridnik).
Przypisy
Bibliografia H. R. Bosshard, Der Typografische Raster/The Typographic Grid, Sulgen 2000. . J. Müller-Brockmann, Grid Systems in Graphic Design, Zürich 1996. . M. Poradecki, Wykorzystanie linii pisma w projektowaniu książki, [w:] Wyzwania współczesnego edytorstwa, red. K. Bugryn-Kisiel, Wrocław 2010. B. Tondreau, Layout Essentials: 100 Design Principles for Using Grids, Massachusetts 2009. .
Kategoria:Typografia