Zenowiusz Ponarski (ur. 1921 w Wilnie, zm. 20 października 2019 w Edmundston, Kanada) – polski publicysta historyczny, historyk emigracyjny, sędzia w stanie spoczynku.
Życiorys Urodzony w Wilnie. Przyjechał do Polski w latach 50. ze Związku Radzieckiego, z terenów Litwy, gdzie był adwokatem. W czasie pobytu w ZSRR powojenne felietony autorstwa Zenowiusza Ponarskiego wykazywały mocne ugruntowanie w historii przyjaźni polsko-sowieckiej. Prawnik i doktor nauk humanistycznych, historyk. W okresie PRL był sędzią i mieszkał w Szczecinie. Po wprowadzeniu przepisów karnych dekretem z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym orzekał tylko jeden dzień, uniewinniając wszystkich oskarżonych, w następstwie czego został odsunięty od spraw podlegających nowym przepisom skierowanym przeciwko politycznym przeciwnikom ustroju socjalistycznego. W okresie „karnawału” »Solidarności«” był współpracownikiem szczecińskich struktur NSZZ „Solidarność”. Po transformacji ustrojowej zamieszkał w Kanadzie, gdzie publikował m.in. w „Zeszytach Historycznych” Był redaktorem pisma „Teki Historyczne” (1981) wydawanego przez Ośrodek Badań Społecznych NSZZ „Solidarność” Regionu Pomorza Zachodniego. Współpracownik „Zeszytów Historycznych”Uzupełnienia informacji o Białorusinach wspomnianych w publikacji „Dokumenty KGB” (Zeszyty Historyczne Nr l 08), „Zeszyty Historyczne” 1995, z. 111; O tym, który wydał kapitana Jakubiańca, „Zeszyty Historyczne” 1995, z. 112; Za kulisami wielkiej polityki, „Zeszyty Historyczne” 2000, z. 131, s. 203–213; A. Lednicki – komentarz bibliograficzny, „Zeszyty Historyczne” 2000, z. 131; Sowiecki agent o wystąpieniu Petera Kleista w maju 1939 r. w Warszawie, „Zeszyty Historyczne” 2001, z. 135, s. 113–122.. Publikował w „Ars Regia”, kwartalniku Fundacji „Sztuka Królewska w Polsce”.
Po zakończeniu służby sędziowskiej zamieszkał w Kanadzie, w Toronto. Jego zainteresowania badawcze koncentrowały się wokół takich tematów jak: historia ziem dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego w XX wieku, w tym masonika i stosunków polsko-litewskich. Długoletni współpracownik czasopisma „Znad Wilii”.
Wybrane publikacje Wojciech Jaruzelski na Litwie i Syberii, Mississauga: Wyd. Grafpol Publ. 1999. Ludzie w trybach historii: Piłsudcziana-Wilniana, Toruń: Wyd. Adam Marszałek 2002 (wyd. 2 – 2003; Ludzie z kręgu rodziny Piłsudskich i postacie z Wileńszczyzny). Wokół sprawy polskiej na Wschodzie, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2003 (o Aleksandrze Lednickim). Draugas: szkice do biografii Franciszka Ancewicza, Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej – Toronto: Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie 2004. Przyjaciel Litwy i ptaków. Wokół Oskara Miłosza, 2018.
Przypisy
Bibliografia Prace Zenowiusza Ponarskiego w katalogu Biblioteki Narodowej Biogram historyka na portalu Paryska Kultura
Kategoria:Ludzie związani z Toronto Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Polonia w Kanadzie Kategoria:Polscy historycy emigracyjni Kategoria:Polscy pisarze emigracyjni Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 2019