Strofa spenserowska () – typ strofy składającej się z dziewięciu wersów, w tym ośmiu jambicznych pięciostopowych i jednego sześciostopowego, rymowanych ababbcbccTeresa Kostkiewiczowa, Spenserowska strofa, [w] Michał Głowiński, Teresa Kostkiewiczowa, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński, Słownik terminów literackich, Wrocław 2002.. Ten układ strofy wiersza charakterystyczny był dla angielskiego poety Edmunda Spensera, w którego twórczości po raz pierwszy się pojawiłWiktor Jarosław Darasz, Mały przewodnik po wierszu polskim, Kraków 2003, s. 152-153.. Najstarszym świadectwem użycia tej formy jest The Faerie Queene (1596)Zobacz Przemysław Mroczkowski, Historia literatury angielskiej. Zarys, Wrocław 1981, s. 128-132.. Strofą spenserowską posługiwali się liczni poeci angielscy w tym Robert Southey, George Gordon Byron (Wędrówki Childe Harolda), Percy Bysshe Shelley (The Revolt of Islam, Adonais) i John Keats (Wigilia świętej Agnieszki). W Polsce używali jej Juliusz Słowacki i Jan Kasprowicz.
Patrz! przy zachodzie, jak z Sekwany łona Powstają gmachy połamanym składem, Jak jedne drugim wchodzą na ramiona, Gdzieniegdzie ulic przeświecone śladem. Gmachy skręconym wydają się gadem, Zębatą dachów łuską się najeża. A tam – czy żądło oślinione jadem? Czy słońca promień? czy spisa rycerza? Wysoko – strzela blaskiem ozłocona wieża. (Juliusz Słowacki, Paryż)
Jan Kasprowicz przełożył również fragmenty poematu SpenseraZobacz: Poeci języka angielskiego, tom I, Warszawa 1969.. W Czechach strofą spenserowską posługiwał się Jaroslav Vrchlický: Chaos! Chaos! – Kdo postihne ty látky, jež v bezbarvé tu leží ve směsici, kde asi plyne základ země matky, kde lávy proud a skály ku měsíci, kde prvky světla v ohon vlasatici? Chaos, chaos... jen tma a tma kol čirá, obrovské světy ve hlubinách spící, kde stěžeje, na nichž se země vzpírá, kde oheň věčný jest, jejž ve svém nitru svírá. (Stvoření světa)
Przypisy
Kategoria:Strofa