Legitymacja (z – prawny, legalny, prawowity) – dokument potwierdzający tożsamość osoby oraz w zależności od podmiotu wydającego: miejsce pracy, zawód, przynależność do organizacji, ewentualnie również określone uprawnienia (np. zniżki). Legitymacja może potwierdzać również otrzymany order, odznaczenie lub wyróżnienie. Termin wprowadzony do języka polskiego z niemieckiego słowa . Dokument tego typu może funkcjonować również pod innymi nazwami (np. książeczka, karta)Np. Związek Harcerstwa Polskiego wystawia swoim członkom legitymacje zucha, książeczki harcerskie, książeczki instruktorskie oraz karty członkowskie..

Legitymacje w Polsce W Polsce legitymacje wydawane są na podstawie przepisów państwowych (ustaw i rozporządzeń), przez partie polityczne i stowarzyszenia (na podstawie ich statutów i przepisów wewnętrznych) oraz niektórych pracodawców (np. redakcje prasowe).

Przykładowymi legitymacjami są: legitymacja szkolna – dokument poświadczający fakt uczęszczania ucznia do szkoły oraz jego uprawnienia do korzystania ze zniżek ustawowych przy przejazdach środkami publicznego transportu kolejowego i autobusowegoRozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 7 czerwca 2023 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków ()., legitymacja studencka (w tym elektroniczna legitymacja studencka) lub legitymacja doktorancka – dokument poświadczający status studenta oraz jego uprawnienia do korzystania ze zniżek ustawowych przy przejazdach środkami publicznego transportu kolejowego i autobusowegoRozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów ()., legitymacja służbowa nauczyciela lub nauczyciela akademickiego – dokument potwierdzający zatrudnienie na stanowisku nauczycielaRozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 września 2006 r. w sprawie wzoru oraz trybu wystawiania legitymacji służbowej nauczyciela ()., legitymacja poselska – dokument wydawany posłom przez Marszałka Sejmu RP, legitymacja służbowa funkcjonariusza Agencji WywiaduRozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie wzoru legitymacji służbowej i innych dokumentów funkcjonariuszy Agencji Wywiadu ()., legitymacja służbowa funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa WewnętrznegoRozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie wzoru legitymacji służbowej i innych dokumentów funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ()., legitymacja prasowa, legitymacja ubezpieczeniowa – dokument potwierdzający uprawnienie ubezpieczeń społecznych, przede wszystkim ubezpieczenia zdrowotnego, legitymacja emeryta-rencisty – dokument wydawany przez właściwy organ Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Wojskowego Biura Emerytalnego, Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Biura Emerytalnego Służby Więziennej. Jej odpowiednikem dla sędziów Trybunału Konstytucyjnego, sędziów wymiaru sprawiedliwości oraz prokuratorów jest legitymacja sędziego Trybunału Konstytucyjnego/sędziego/prokuratora w stanie spoczynku, wydawana odpowiednio przez TK albo odpowiedni organ wymiaru sprawiedliwości lub prokuratury, legitymacja osoby niepełnosprawnej – dokument wydawany przez powiatowy (miejski) zespół ds. orzekania o niepełnosprawności.

Wzór legitymacji związanej z nadaniem orderu lub odznaczenia określa rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o nadanie orderów i odznaczeń oraz wzorów odpowiednich dokumentówRozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o nadanie orderów i odznaczeń oraz wzorów odpowiednich dokumentów ()..

Przykładowymi legitymacjami wydawanymi przez stowarzyszenia są: legitymacja Stowarzyszenia Wikimedia PolskaLegitymacje Stowarzyszenia Wikimedia Polska., legitymacja Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego – będąca jednocześnie kartą rabatową, legitymacja Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych – będąca jednocześnie podstawą do udzielania zniżek za noclegi w schroniskach młodzieżowychLegitymacje Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych..

Forma legitymacji Legitymacja może mieć formę papierowej książeczki, czasami w twardej oprawie pokrytej płótnem, skajem lub skórą, albo plastikowej karty z wbudowanym chipem lub bez. Często zawiera wydrukowane lub wklejone zdjęcie posiadacza tzw. zdjęcie legitymacyjne (portretowe), na którym umieszcza się okrągłą pieczęć. Legitymacja może być wydawana bezterminowo lub z określonym terminem ważności, czasami przedłużanym stosowną adnotacją, wklejeniem znaczka lub hologramu.

Galeria

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Dokumenty tożsamości