thumb|Grób Wandy Pawłowicz na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Wanda Maria Pawłowicz z domu Herbich (ur. 25 czerwca 1922 w Warszawie, zm. 6 marca 2016) – polska lekarka, żołnierz Armii Krajowej i uczestniczka powstania warszawskiego.

Życiorys Przed wybuchem II wojny światowej uczęszczała do Liceum Matematyczno-Przyrodniczego Kry­styny Mal­czew­skiej w Warszawie. Ukończyła również podinstruktorski kurs medyczny w ramach Przysposobienia Wojskowego Kobiet. We wrześniu 1939 pełniła funkcje sanitariuszki w warszawskim Szpitalu św. Łazarza. W październiku 1939 roku wstąpiła do Służby Zwycięstwu Polski, przekształconej następnie w Armię Krajową. Służyła w Oddziale Łączności Komendy Głównej AK. Podczas okupacji ukończyła dwa lata wydziału lekarskiego tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich. W listopadzie 1943 została aresztowana i osadzona w więzieniu „Palace” w Zakopanem, skąd w lutym 1944 roku przewieziono ją do niemieckiego obozu pracy przymusowej w Krakowie-Płaszowie. Po wydostaniu się z obozu, od lipca 1944 roku została skierowana do Wojskowej Służby Ochrony Powstania. Podczas powstania warszawskiego była żołnierzem batalionu „Oaza” w stopniu strzelca, walcząc na warszawskiej Sadybie.Po upadku powstania wyszła z Warszawy wraz z ludnością cywilną. Od października 1944 roku służyła w krakowskim Kedywie, będąc członkinią Samodzielnego Batalionu Partyzanckiego „Skała” aż do jego rozbrojenia przez Armię Czerwoną w styczniu 1945 roku.Po zakończeniu wojny studiowała na wydziale lekarskim Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1948 roku uzyskała dyplom lekarski. Z uwagi na akowską przeszłość nie została przyjęta do pracy w służbie zdrowia. W latach 1957–1959 była rozpracowywana przez komunistyczne służby bezpieczeństwa m.in. z powodu kontaktów z Radiem Wolna Europa oraz prowadzonej korespondencji z gen. Michałem Karaszewiczem-Tokarzewskim (1958). Była działaczką NSZZ „Solidarność”, za co również spotkały ją represje (1983). Należała również do Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej.

Została awansowana na stopień majoraPowstańcze biogramy - Wanda Herbich www.1944.pl [dostęp 2026-09-30]..Po śmierci została pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 137-2-18).

Rodzina Jej matka Halina Herbichowa-Chojko z domu Strużyńska ps. Agnieszka również była członkiem Armii Krajowej i żołnierzem powstania warszawskiego (Pułk Baszta). Zginęła 29 września 1944 roku podczas ewakuacji kanałami z Mokotowa. Jej ojciec, Kazimierz Herbich był po II wojnie światowej przez trzy lata więźniem służb bezpieczeństwa, w wyniku czego zmarł na zawał serca.

Ordery i odznaczenia

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2007) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Medal Wojska Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Partyzancki Warszawski Krzyż Powstańczy Krzyż Armii Krajowej Medal za Warszawę 1939–1945 Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Związku Inwalidów Wojennych RP” Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy”

Źródło:.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Działacze środowisk kombatanckich Kategoria:Kobiety – powstańcy warszawscy Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Łączniczki Armii Krajowej Kategoria:Majorowie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy interniści Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Polskie sanitariuszki w kampanii wrześniowej Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Więźniowie KL Plaszow Kategoria:Więźniowie Palace Kategoria:Zmarli w 2016