Michael Alfred Gartner (ur. 29 października 1959 w Ottawie) – kanadyjski zawodowy hokeista na lodzie grający na pozycji prawoskrzydłowego. W NHL grał przez 19 sezonów występując w zespołach Washington Capitals, Minnesota North Stars, New York Rangers, Toronto Maple Leafs i Phoenix Coyotes. Jeden sezon rozegrał w nieistniejącej World Hockey Association w barwach Cincinnati Stingers. Gartner urodził się w Ottawie a dorastał w Mississauga.

Kariera Gartner został wybrany z numerem czwartym w 1 rundzie NHL Entry Draft 1979 przez Washington Capitals. Karierę zawodową rozpoczął sezon wcześniej, w 1978 roku. Jako nastolatek grał w WHA (World Hockey Association) w zespole Cincinnati Stingers. Grał w linii ofensywnej razem z Markiem Messierem, a kampanię zakończył zajmując drugie miejsce za Wayne’em Gretzkym w klasyfikacji debiutanta roku (Rookie of the Year). W rezultacie rozwiązania WHA po zakończeniu sezonu, Gartner przeniósł się do NHL do zespołu Washington Capitals, w którym, jak się później okaże, spędzi 10 kolejnych sezonów. W swoim debiucie w NHL 11 października 1979 zanotował asystę w meczu przeciwko Buffalo Sabres. W Caps grał z numerem 11.

Sezon 1979–80 dla Gartnera był udany. Zdobył nagrodę dla debiutanta roku i nagrodę MVP, a także został wybrany przez kibiców na najbardziej obiecującego gracza Capitals. W pierwszym sezonie w NHL, z 36 bramkami na koncie, został najskuteczniejszym zawodnikiem swojej drużyny. W kolejnych sezonach w barwach Capitals, z wyjątkiem ostatniego, zdobywał więcej niż 35 bramek. 7 marca 1989 Gartner oraz inny zawodnik Capitals Larry Murphy przenieśli się do Minnesota North Stars na zasadzie wymiany za Dino Ciccarellego i Boba Rouse'a. Z Waszyngtonu odchodził jako najlepszy strzelec, asystent i punktujący w historii drużyny.

Gartner w Minnesocie rozegrał tylko 1 sezon, zanim został oddany do New York Rangers 6 marca 1990 roku, za Ulfa Dahléna i prawo wyboru w drafcie. Już w debiucie z Rangers przeciwko Philadelphia Flyers strzelił dwie bramki. W pozostałych 12 meczach sezonu zasadniczego zdobył 11 bramek i 16 punktów. W sezonie 1991–92 stał się pierwszym zawodnikiem w historii NHL, który zdobył swoją pięćsetną bramkę, pięćsetną asystę i tysięczny punkt w jednym sezonie. W następnym sezonie Gartner stał się pierwszym Rangerem strzelającym nie mniej niż 40 goli w trzech kolejnych sezonach. Zdobył też 4 gole w meczu gwiazd NHL i nagrodę MVP tego spotkania.

W 1993 Rangers oddali Gartnera Toronto Maple Leafs w zamian za Glenna Andersona, jednego młodzieżowego zawodnika i prawo wyboru w drafcie. W Leafs grał do 1996, kiedy to został sprzedany do drużyny Phoenix Coyotes, która dopiero co przeniosła się z Winnipeg (zespół występował wcześniej pod nazwą Winnipeg Jets). 7 października 1993 w drugim meczu sezonu z Boston Bruins Gartner strzelił pierwszą bramkę oraz hat-tricka w historii zespołu z Arizony. Z kojotami rozegrał 2 sezony, by w sierpniu 1998 roku odejść na sportową emeryturę.

Gartner brał również aktywny udział w Stowarzyszeniu graczy NHL (NHLPA), będąc prezesem związku od 1996 do swojej rezygnacji w 1998. W NHLPA pełnił też funkcję przewodniczącego fundacji Goals & Dreams. Zrezygnował 19 marca 2007 roku.

Gartner jest nawróconym chrześcijaninem. Nawrócony został przez jego kolegę z drużyny z czasów gry w Waszyngtonie, Jeana Pronvosta. Jego syn Josh był bramkarzem na Uniwersytecie Yale i prawoskrzydłowym w drużynie Tuck School of Business (studia podyplomowe w Kolegium Dartmoutha) występującej w Upper Valley Hockey League.

Gartner i jego były kolega z drużyny, Wes Jarvis, są właścicielami trzech lodowisk w prowincji Ontario znajdujących się w Newmarket, Richmond Hill i Barrie.

Wyróżnienia

File:0812AK03-Gartner.jpg Pomimo długiej i imponującej kariery, Gartner nigdy nie zdobył Pucharu Stanleya ani nie zagrał w finale rozgrywek, nie wygrał nagrody NHL ani nie został wybrany do drużyny All-Star całego sezonu. To sprawia, że jest jednym z zaledwie kilku tego typu zawodników NHL wprowadzonych do Hockey Hall of Fame. Dino Ciccarelliemu również nie udało się zdobyć nagród indywidualnych ani Pucharu Stanleya, natomiast w przeciwieństwie do Gartnera był dwukrotnie w finale NHL. Tylko Phil Housley rozegrał więcej meczów (1495) niż Gartner jednocześnie nie zdobywając Pucharu, chociaż Housley uczestniczył w finale w 1998 oraz został wybrany do drugiej drużyny All-Star.

Gartner był członkiem drużyny New York Rangers, która zdobyła mistrzostwo w 1994 roku, ale w trakcie sezonu przeniósł się do Toronto. Mimo że w tych rozgrywkach Gartner dotarł najdalej w swojej karierze w fazie play-off, gdy Maple Leafs zagrali w finale konferencji Zachodniej, to drużyna z Toronto przegrała z Vancouver Canucks w 5 meczach i tym samym nie wystąpiła w finałowym meczu o Puchar Stanleya.

Gartner w trakcie swojej kariery 9-krotnie zostawał najlepszym strzelcem w swojej drużynie, zdobywając 30 lub więcej bramek przez pierwsze 15 sezonów w NHL. Pomimo że tylko raz strzelił 50 goli w jednym sezonie, został dopiero piątym zawodnikiem w historii NHL ze strzelonymi 700 bramkami (później Brett Hull i Jaromír Jágr również osiągnęli kamień milowy w postaci 700 trafień). Obecnie Gartner jest 7 zawodnikiem NHL pod względem liczby strzelonych bramek (708).

Gartner był również znany ze swojej szybkości i umiejętności „posadzenia” obrońców na lodzie.

28 grudnia 2008 roku w ceremonii przed meczem z Toronto Maple Leafs klub Washington Capitals zastrzegł numer 11, z którym na koszulce występował Gartner.

W trakcie zawodów NHL All-Star Game SuperSkills w 1996 roku Gartner ustanowił rekord w konkurencji najszybszego łyżwiarza (Fastest Skater) z czasem 13,386 sekundy. Wynik utrzymywał się na szczycie przez rekordowe 16 lat, do czasu gdy Carl Hagelin z New York Rangers ustanowił najlepszy wynik z czasem 13,218 sekundy (w 2016 roku czas poprawił Dylan Larkin z Detroit Red Wings).

Nagrody i osiągnięcia Zastrzeżony numer 11 przez Washington Capitals 28 grudnia 2008 roku. Jeden z 7 graczy w historii NHL z 700 bramkami na koncie. Wprowadzony do Hockey Hall of Fame w 2001 roku. Gracz tygodnia NHL w tygodniu kończącym się 22 lutego 1987 roku. Gracz miesiąca NHL w lutym 1987 r., stając się pierwszym zawodnikiem Capitals z tym wyróżnieniem. Gracz tygodnia NHL w tygodniu kończącym się 26 listopada 1989 roku. MVP meczu gwiazd NHL w 1993 roku. NHL's Fastest Skater w trakcie zawodów All-Star Game Skills w 1991, 1993 i 1996 roku. Udział w meczu gwiazd NHL w 1981, 1985, 1986, 1988, 1990, 1993 i 1996 roku. Jeden z trzech ostatnich graczy WHA, którzy byli wciąż aktywni w zawodowym hokeju (Mark Messier i Wayne Gretzky to pozostali dwaj) w momencie przejścia na emeryturę. W 1998 roku uplasowany na 89 miejscu na liście 100 najlepszych hokeistów magazynu The Hockey News. 67 miejsce na liście najlepszych zawodników New York Rangers w książce 100 Ranger Greats (John Wiley & sons, 2009). Wprowadzony do World Hockey Association Hall of Fame w kategorii Legends of the Game w 2012 roku.

Rekordy Rekord NHL pod względem liczby kolejnych sezonów z 30 lub więcej golami - 15 (wraz z Jaromírem Jágrem) Rekord NHL w liczbie sezonów ze strzelonymi 30 lub więcej golami - 17 Rekord NHL pod względem liczby bramek w All-Star Game (1993) - 4 (wspólnie z: Wayne’em Gretzkym, Danym Heatleyem, Mario Lemieux, Vincentem Damphousse’em, Johnem Tavaresem) Rekord NHL – dwie najszybciej strzelone bramki w All-Star Game od rozpoczęcia meczu (1993) - 3:37 Rekord Washington Capitals serii meczów z punktem - 17 (dwukrotnie) Rekord Washington Capitals serii meczów z golem (1986–87) - 9 Rekord Washington Capitals w liczbie zdobytych bramek w osłabieniu (1986–87) - 6 Rekord Washington Capitals w liczbie punktów zdobytych przez prawoskrzydłowego w jednym sezonie (1984–85) - 102

Statystyki Sezon zasadniczy i play-off     Sezon zasadniczy   Play-off Sezon Drużyna Liga M G A Pkt Min M G A Pkt Min 1975–76 Toronto Young Nationals MTHL 26 18 18 36 46 – – – – — 1975–76 St. Catharines Black Hawks OMJHL 3 1 3 4 0 4 1 0 1 2 1976–77 Niagara Falls Flyers OMJHL 62 33 42 75 125 – – – – — 1977–78 Niagara Falls Flyers OMJHL 64 41 49 90 56 – – – – — 1978–79 Cincinnati Stingers WHA 78 27 25 52 123 3 0 2 2 2 1979–80 Washington Capitals NHL 77 36 32 68 66 – – – – — 1980–81 Washington Capitals NHL 80 48 46 94 100 – – – – — 1981–82 Washington Capitals NHL 80 35 45 80 121 – – – – — 1982–83 Washington Capitals NHL 73 38 38 76 54 4 0 0 0 4 1983–84 Washington Capitals NHL 80 40 45 85 90 8 3 7 10 16 1984–85 Washington Capitals NHL 80 50 52 102 71 5 4 3 7 9 1985–86 Washington Capitals NHL 74 35 40 75 63 9 2 10 12 4 1986–87 Washington Capitals NHL 78 41 32 73 61 7 4 3 7 14 1987–88 Washington Capitals NHL 80 48 33 81 73 14 3 4 7 14 1988–89 Washington Capitals NHL 56 26 29 55 71 – – – – — 1988–89 Minnesota North Stars NHL 13 7 7 14 2 5 0 0 0 6 1989–90 Minnesota North Stars NHL 67 34 36 70 32 – – – – — 1989–90 New York Rangers NHL 12 11 5 16 6 10 5 3 8 12 1990–91 New York Rangers NHL 79 49 20 69 53 6 1 1 2 0 1991–92 New York Rangers NHL 76 40 41 81 55 13 8 8 16 4 1992–93 New York Rangers NHL 84 45 23 68 59 – – – – — 1993–94 New York Rangers NHL 71 28 24 52 58 – – – – — 1993–94 Toronto Maple Leafs NHL 10 6 6 12 4 18 5 6 11 14 1994–95 Toronto Maple Leafs NHL 38 12 8 20 6 5 2 2 4 2 1995–96 Toronto Maple Leafs NHL 82 35 19 54 52 6 4 1 5 4 1996–97 Phoenix Coyotes NHL 82 32 31 63 38 7 1 2 3 4 1997–98 Phoenix Coyotes NHL 60 12 15 27 24 5 1 0 1 18 OMJHL razem 129 75 94 169 181 4 1 0 1 2 NHL razem 1432 708 627 1335 1159 122 43 50 93 125

Międzynarodowe Rok Drużyna Turniej   M G A Pkt Kary 1978 Kanada MŚJ 6 3 3 6 4 1981 Kanada MŚ 8 4 0 4 8 1982 Kanada MŚ 10 3 2 5 6 1983 Kanada MŚ 10 4 1 5 12 1984 Kanada CC 8 3 2 5 10 1987 Kanada CC 9 2 2 4 6 1993 Kanada MŚ 7 3 4 7 12 Juniorskie razem 6 3 3 6 4 Seniorskie razem 52 19 11 30 54

Przypisy

Kategoria:Urodzeni w 1959 Kategoria:Członkowie Hockey Hall of Fame Kategoria:Hokeiści Minnesota North Stars Kategoria:Hokeiści New York Rangers Kategoria:Hokeiści Phoenix Coyotes Kategoria:Hokeiści Toronto Maple Leafs Kategoria:Hokeiści Washington Capitals Kategoria:Kanadyjscy hokeiści