Stanisława Lewandowska, z d. Grzybowska (ur. 9 czerwca 1924 w Wilnie, zm. 2 marca 2009) – polska historyk, badaczka dziejów najnowszych, specjalizująca się w badaniach nad konspiracją i życiem codziennym w Polsce, w czasie II wojny światowej.
Życiorys W czasie II wojny światowej była żołnierzem Armii Krajowej, walczyła jako sanitariusza w powstaniu warszawskim. Po upadku powstania dostała się do niewoli, po zakończeniu wojny przebywała w Belgii. Do Polski wróciła w 1946. Była absolwentką Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego (mgr – 1950; uczennica Mariana Małowista). Od 1948 pracowała w Ministerstwie Oświaty, po reorganizacji w Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego, od 1954 w Państwowym Wydawnictwie Naukowym, była kierownikiem działu, a następnie sekretarzem redakcji „Kwartalnika Historycznego, była także sekretarzem redakcji pisma „Dzieje Najnowsze”. Od 1968 była zatrudniona w Zakładzie Historii Polski w II wojnie światowej w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. W 1971 obroniła pracę doktorską Okupacja i ruch oporu na Podlasiu w latach II wojny światowej”, napisaną pod kierunkiem Czesława Madajczyka, w 1979 otrzymała stopień doktora habilitowanego, na podstawie pracy Polska prasa konspiracyjna 1939-1945. W 1981 mianowana docentem, w 1987 profesorem nadzwyczajnym, w 1993 otrzymała tytuł profesora zwyczajnego. Należała do Komitetu Redakcyjnego „Dziejów Najnowszych”. W 1994 przeszła na emeryturę, poświęciła się wówczas badaniom nad miastem rodzinnym w okresie II wojny światowej.
Wybrane publikacje Ruch oporu na Podlasiu 1939-1944, Warszawa: Wydaw. Ministerstwa Obrony Narodowej 1976 (wyd. 2 popr. i uzup. 1982). Polska konspiracyjna prasa informacyjno-polityczna 1939-1945, Warszawa: Czytelnik, 1982. Kryptonim "legalizacja" 1939-1945, Warszawa: Książka i Wiedza, 1984. Okupowanego Mazowsza dni powszednie 1939-1945, Warszawa: Książka i Wiedza, 1993. Prasa okupowanej Warszawy 1939-1945, Warszawa: IH PAN 1992. Prasa polskiej emigracji wojennej 1939-1945, Warszawa: Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 1993. Życie codzienne Wilna w latach II wojny światowej, Warszawa: Neriton – Instytut Historii PAN, 1997. Nadbużańskiego Podlasia okupacyjny dzień powszedni 1939-1944, Warszawa: Trio, 2003. Losy wilnian: zapis rzeczywistości okupacyjnej: ludzie, fakty, wydarzenia 1939-1945, Warszawa: Neriton – Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2004. Wilno 1944-1945: oczekiwania i nastroje, Warszawa: Wydawnictwo Neriton – Instytut Historii PAN, 2007. Wilno 1921-1944: czasy i ludzie, Warszawa: Wydawnictwo Neriton - Instytut Historii PAN, 2009.
Bibliografia Krzysztof Dunin-Wąsowicz, Jubileusz prof. Stanisławy Lewandowskiej, w: „Dzieje Najnowsze”, nr 1/1995, s. 185-186 Tadeusz Kondracki, Odeszła Prof. dr hab. Stanisława Sławomira Lewandowska (1924-2009), w: „Dzieje Najnowsze”, nr 2/2009, s. 269-272 Agnieszka Cieślikowa, Stanisława Lewandowska (1924-2009), „Zeszyty Prasoznawcze” 52 (2009), nr 3/4, s. 206-207.
Linki zewnętrzne
Publikacje Stanisławy Lewandowskiej w Katalogu Biblioteki Narodowej
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Sanitariuszki w powstaniu warszawskim Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2009 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie