thumb|Odnożyca pośrednia i włostka brązowa thumb
Włostka brązowa (Bryoria fuscescens (Gyeln.) Brodo & D. Hawksw.) – gatunek grzybów należący do rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostówWiesław Fałtynowicz. The Lichenes, Lichenicolous and allied Fungi of Poland. Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, ..
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Bryoria, Parmeliaceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1932 r. Vilmos Kőfaragó-Gyelnik, nadając mu nazwę Alectoria fuscescens. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w 1977 r. Irwin Murray Brodo i David Leslie Hawksworth, przenosząc go do rodzaju Bryoria.
Wyróżniono dwie odmiany: Bryoria fuscescens (Gyeln.) Brodo & D. Hawksw., 1977, var. fuscescens Bryoria fuscescens var. positiva (Gyeln.) Brodo & D. Hawksw. 1977 Nazwa polska według W. Fałtynowicza.
Morfologia Plecha nitkowata, rozgałęziona, zwisająca, o długości do 20 cm. Do podłoża przyczepiona jest matową lub lekko błyszczącą, miedzianobrunatną nasadą. Rozgałęzia się silnie, widełkowato lub nieregularnie. Przy nasadzie główna gałązka ma grubość około 0,5 mm, na końcach ok. 0,1 mm. Nitki plechy mają obły lub spłaszczony przekrój, są łukowato pogięte, a w niektórych miejscach poskręcane. Powierzchnia o barwie od blado brązowej do średnio brązowej lub nieco szarawa, zwykle znacznie jaśniejsza u nasady niż na wierzchołkach. Często niektóre jej części są czarniawe. Pseudocyfelli brakWójciak Hanna, Porosty, mszaki, paprotniki, Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010, .
Na nitkach plechy występują zazwyczaj licznie soralia. Są szczelinowate, białawe i omączone, początkowo wypukłe, po odpadnięciu urwistków wklęsłe. W pełni dojrzałe są często szersze od nitek.
Reakcje barwne: kora i rdzeń K–, C–, KC–, UV–, P– lub P+ czerwony, soralia: P+ czerwono-pomarańczowy. Kwasy porostowe: kwas fumarioprotocetrariowy, kwas protocetrariowy, chloroatranorin.
Apotecja pojawiają się bardzo rzadko. Mają średnicę 3 mm i brunatne tarczki.
Gatunki podobne: Jest wiele podobnych gatunków włostek. Ich rozróżnienie wymaga badań mikroskopowych i reakcji barwnych. Występowanie i siedlisko Włostka brązowa występuje głównie na półkuli północnej. Jest tutaj szeroko rozprzestrzeniona w Ameryce Północnej i Eurazji, a także na niektórych wyspach. Na północy sięga po Spitsbergen (78,59 stopień szerokości geograficznej). Na półkuli południowej podano nieliczne stanowiska w Afryce i na Madagaskarze, występuje także w Australii i na wyspie Nowa Gwinea. W Polsce podano stanowiska na obszarze całego kraju. Dawniej była częsta, obecnie jest bardzo rzadka. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status VU – gatunek narażony na wyginięcie w stanie dzikim w regionieZbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, PAN, 2006, .. W Polsce była gatunkiem ściśle chronionymZałączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (), od 17 października 2014 podlega ochronie częściowej – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów.
Rośnie na korze drzew, zarówno liściastych, jak i szpilkowych, czasami również na drewnie, rzadziej na skałach.
Przypisy
Kategoria:Grzyby chronione Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Porosty Kategoria:Tarczownicowate