Mandragora – pismo poświęcone poszukiwaniom kulturowym wydawane we Wrocławiu w latach 1983–1990, związane z Ośrodkiem Twórczym „Dom” i Forum Poszukiwań Kulturowych „Mandragora”.

Ukazało się osiem numerów pisma. Wydawcami byli: OT „Dom” działający przy Akademickim Centrum Kultury „Pałacyk” we Wrocławiu, mieszczącym się w pałacu Schaffgotschów oraz (od nr 6) Akademickie Biuro Kultury i Sztuki ZSP „Alma-Art”. Środowisko „Mandragory” stanowiły formalne i nieformalne grupy działające na obrzeżach kultury oraz świata akademickiego, w tym te, które powstały z inicjatywy OT „Dom” i FPK, np. Uniwersytet Kultury Otwartej, Forum Humanum, Wobec Czasu i Wartości, Galeria „W trakcie”, Wychowanie dla Życia, Makrobiotyka.

Najważniejsze motywy, które według twórców pisma określały jego przesłanie, to krytyczna diagnoza kultury współczesnej oraz wynikające z niej poszukiwania nowych wartości, form i sposobów życia oraz twórczości. Pojęcia kluczowe dla obu motywów to: otwartość, dialog, podmiotowość, pluralizm, globalność, wspólnota versus partykularność, uprzedmiotowienie, monopole racji i wartości.

Na łamach „Mandragory” ukazywały się prace (oryginalne i tłumaczone) o charakterze naukowym, publicystyka, eseistyka i poezja, zwłaszcza debiuty. W piśmie widoczny był nurt analiz i diagnoz psychospołecznych inspirowanych m.in. psychologią humanistyczną, kulturą Wschodu, ekofilozofią, filozofią techniki, które redakcja starała się implementować na grunt polski, wskazując tym samym obszar możliwych – intelektualnych i artystycznych – poszukiwań.

Istotnym wątkiem w realizacji przesłania pisma był międzypokoleniowy i międzykulturowy dialog, ujmowany w formę rozmów (wywiadów) z uznanymi reprezentantami kultury i nauki z jednej strony (m.in. Kazimierz Dąbrowski, Jerzy Prokopiuk, Andrzej Sadowski, Wojciech Eichelberger, Józef Szajna, Jacek Bunsch, , Tadeusz Margul, Włodzimierz Pawluczuk, Wiesław Łukaszewski, , Henryk Skolimowski) oraz wypowiedzi i rozmów z reprezentantami młodej kultury z drugiej strony. Każdy z numerów zawierał również kronikę aktualnych wydarzeń w środowisku Mandragory.

W Mandragorze swoje najwcześniejsze teksty publikowali m.in. Olga Tokarczuk, Natasza Goerke, Jacek Orłowski, Piotr Bałtroczyk, Michał Fostowicz, a także późniejsi przedstawiciele nauki: Wojciech Chlebda, Tadeusz Doktór, Włodzisław Duch, Bogusław Jasiński, Krzysztof Koseła, Piotr Wilczek i in.

Recenzje Mandragory ukazały się w „Politechniku” nr 37/1984, „Kulturze Dolnośląskiej” nr 1–2/1987, „Odrze” nr 5/1987, „Studencie” nr 13/1985 oraz 5/1988.

W skład redakcji i zespołu współpracowników wchodzili: Zbigniew Bierzański, Jan K. Górecki, Bożena Kochman, Roman Lewandowski, Elżbieta Małkiewicz, Lech A. Mergler, Iwona Opoczyńska, Jacek Orłowski, Wojciech Ostrowski, Anna Ropiecka, Jerzy Ropiecki, Bożena Ryszawska, Alicja Senejko, Sokratis Spiridis i Urszula Włodarska (korekta). Autorzy oprawy graficznej oraz fotografii: nr 1–3 Jerzy Ropiecki, Ikar Kozak, Tomasz Kaczmarek; nr 4 – AJJA; nr 5–8 Alicja Jodko, Mariusz Jodko.

Przypisy W punkcie zwrotnym, rozmowa z prof. Alexandrem Kingiem, tamże, s. 140–145. P. Bałtroczyk, Z listu Michała do Piotra, „Mandragora”, nr 6, Wrocław 1987, s. 28–29; Naszą perspektywą jest brak perspektyw, tamże, s. 35–36. Na Zachodzie każdy sobie, rozmowa z prof. Eileen Barker, tamże, s. 71–87. Historia, patyk i lokomotywa, rozmowa z Jackiem Bunschem, tamże, s. 76–90. W. Chlebda, Tak i nie czy tak lub nie. Refleksje o myśleniu dychotomicznym, „Mandragora”, nr 2/84, s. 31–43; Dwa kroki w samotność, „Mandragora”, nr 3/84, s. 23–33. Heroizm wrażliwości, rozmowa z prof. Kazimierzem Dąbrowskim, „Mandragora”, Wrocław, 1983 (bez numeracji), s. 19–24. T. Doktór, W poszukiwaniu utraconego raju, „Mandragora”, nr 6/87, s. 105–112. Przekroczyć ego?, rozmowa z Wojciechem Eichelbergerem, „Mandragora”, nr 5, Wrocław, 1986, s. 29–42. M. Fostowicz, Poezja i poznanie (1), „Mandragora”, nr 7, Wrocław 1988, s. 111–125; Poezja i przestwór, „Mandragora”, nr 8, Wrocław 1988, s. 114. N. Goerke, Wiersze, „Mandragora”, nr 8, Wrocław, 1990, s. 45–46. B. Jasiński, Granice estetyki, „Mandragora”, 1983 (bez numeracji), s. 31–41; Poemat o dialogu, nr 2/83, s. 77–82. K. Koseła, Grupy pogranicza nauki i religii, „Mandragora”, nr 6/87, s. 113–118. „Mandragora", Wrocław, 1983 (bez numeracji), s. 113–116; nr 2, Wrocław, 1983, s. 139–142; nr 3, Wrocław, 1983, s. 141–144; nr 4, Wrocław, 1984, s. 149–151; nr 5, Wrocław, 1986, s. 149–155; nr 6, Wrocław, 1987, s. 189–192 ,90; nr 7, Wrocław, 1988, s. 217–222; nr 8, Wrocław, 1990, s. 214–217. Epidemia, rozmowa z prof. Wiesławem Łukaszewskim, „Mandragora”, nr 8, Wrocław, 1990, s. 5–21. „Mandragora” , 1983 (bez numeracji), s. 113–116; nr 2, Wrocław, 1983, s. 44–50, 139–142; nr 3, Wrocław, 1983, s. 141–144; nr 4, Wrocław, 1984, s. 83–87, 149–151; nr 5, Wrocław, 1986, s. 110–118; 129–132, 149–155; nr 6, Wrocław, 1987, s. 189–192, 90; nr 7, Wrocław, 1988, s. 217–222; nr 8, Wrocław, 1990, s. 214–217.

Dlaczego warto poznawać Wschód, rozmowa z prof. Tadeuszem Margulem, „Mandragora”, nr 3, Wrocław, 1983, s. 119–122 Nota redakcyjna, „Mandragora”, 1983 (bez numeracji), s. 5; Dyskusja redakcyjna, „Mandragora”, nr 2, Wrocław, 1983, s. 27–30; Program seminarium OT „Dom” i „Mandragory”, nr 5, s. 149–150. T. Sołtysiak, Świat znaczy DOM, „Politechnik”, nr 37/1984, s. 1–6; T. Skoczek, Mandragora, „Student” nr 13/1985, s. 13; Mandragora 6, „Student”, nr 5/1988, s. 13; Uwaga na Mandragorę, „Odra”, nr 5/1988, s. 105/106. J. Orłowski, Właściwie radość, „Mandragora”, nr 6, s. 47–55; Teatr potrzebny (1), „Mandragora, nr 7, Wrocław, 1988, s. 90–108; Teatr potrzebny (2), „Mandragora”, nr 8, Wrocław, 1990, s. 86–95. Ogląd z pozycji Marsjan. Nie tylko Polska wygląda śmiesznawo, rozmowa z prof. Włodzimierzem Pawluczukiem, „Mandragora” nr 7, Wrocław, 1988, s. 4–29. Przemieniać siebie, innych i Ziemię, rozmowa z Jerzym Prokopiukiem, „Mandragora”, nr 2, Wrocław, 1983, s. 59–64. „Mandragora", nr 2, Wrocław, 1983, s. 13–21; 27–31; nr 3, Wrocław, 1983, s. 74–86; 104–119; nr 4, Wrocław, 1984, s. 64–67; nr 6, Wrocław, 1987, s.28–70, 124–132; nr 7, Wrocław 1988, s. 31–64; nr 8, Wrocław, 1990, s. 22–44; 115–123. Szarlatani byli zawsze potrzebni, rozmowa z Andrzejem Sadowskim, „Mandragora”, nr 4, Wrocław, 1984, s. 19–26. Wszyscy zajmujemy się życiem, rozmowa z prof. Henrykiem Skolimowskim, tamże, s. 149–161 Kim jesteśmy?, rozmowa z Józefem Szajną, „Mandragora”, nr 6, Wrocław, 1987, s. 4–25. O. Tokarczuk, Oddział psychogeriatryczny, „Mandragora, nr 4, Wrocław 1984, s. 105–109; Powrót na niebo, „Mandragora” nr 8, Wrocław, 1990, s. 142–145. W. Duch, Fizyka i Tao, „Mandragora", nr 4/84, s. 119–124; Stany świadomości, nr 5/86, s. 24–29. P. Wilczek, Bo gdzie jest skarb wasz, tam jest i serce wasze, „Mandragora”, nr 6/87, s. 56–63; Dwa razy o tym samym, „Mandragora”, nr 7/88, s. 48–54.

Linki zewnętrzne Spisy treści wszystkich numerów

Kategoria:Czasopisma w języku polskim Kategoria:Czasopisma wydawane od 1983 Kategoria:Czasopisma wydawane do 1990 Kategoria:Niewydawane czasopisma polskie Kategoria:Polskie czasopisma literackie Kategoria:Prasa we Wrocławiu (Polska Ludowa)