Energetyka w Sudanie – Sudan jest eksporterem netto energii, głównie w postaci ropy naftowej. Prawie połowę zużycia energii pokrywa biomasa, głównie spalanie drewna i węgla drzewnegoJeszcze w 1999 roku było to 78%..
__TOC__ Wskaźniki ogólne i bilans W 2013 Sudan wyprodukował 15,65 Mtoe energii, z czego 0,94 Mtoe wyeksportowano. Emisja ditlenku węgla wyniosła przy tym 13,58 Mt.
Produkowanymi nośnikami energii jest przede wszystkim biomasa (9,085 Mtoe), ropa naftowa (5,854 Mtoe), i woda (0,715 Mtoe; hydroelektrownie). Importowane są przede wszystkim produkty ropopochodne (1,194 Mtoe). Eksportowana jest ropa naftowa (1,875 Mtoe) i jej pochodne (0,263 Mtoe).
Ponad połowa importowanych paliw spalana jest krajowych elektrowniach cieplnych (0,613 Mtoe). Prawie 70% wydobywanej ropy naftowej jest przetwarzane w lokalnych rafineriach.
Zużycie energii, w Mtoe, rok 2011 Sektor Prod. ropopochodne Drewno i biomasa Prąd elektry. Razem Przemysł 0,464 0,667 0,110 1,241 Transport 2,727 0 0 2,727 Gosp. domowe 0,206 3,672 0,368 4,246 Handel i usługi 0,137 1,086 0,155 1,377 Rolnictwo i leśnictwo 0,044 0 0,046 0,091 Rybołówstwo i rybactwo 0 0 0 0 Niewyszczególnione 0,165 0 0 0,165 Zużycie nie w celach energetycznych 0,183 0 0 0,183 Razem 3,926 5,424 0,679 10,030
Ropa naftowa 250px|right|thumb|Produkcja ropy naftowej w Sudanie i Sudanie Południowym. 250px|right|thumb|Pola naftowe i infrastruktura naftowa w Sudanie i Sudanie Południowym. Sudan wyprodukował w 2013 roku 5,75 mln ton ropy naftowej, z czego 3,908 mln ton zostało przetworzonych w krajowych rafineriach, a 1,842 mln ton wyeksportowano.
W 2013 roku oba państwa sudańskie eksportowały 133 000 baryłek surowej ropy naftowej dziennie. Głównym odbiorcą były Chiny (86%), Japonia (8%), Indie (5%), i Korea Południowa (1%).
Do 2011, Sudan był drugim pod względem znaczenia producentem ropy naftowej w Afryce. Secesja Sudanu Południowego spowodowała spadek dochodów ze sprzedaży ropy naftowej z 11 mld USD do 1,8 mld USD. W latach 2013–2014 produkcja ropy naftowej osiągnęła poziom prawie połowy produkcji sprzed secesji, przy czym zmniejszyła się dysproporcja terytorialna - w Sudanie Południowym wydobywa się około 60% a nie ok. 80% tego surowca. Dodatkowo, Sudan Południowy musi korzystać z infrastruktury przesyłowej Sudanu.
W Sudanie i Sudanie Południowym działa pięć głównych firm naftowych: Greater Nile Petroleum Operating Company (GNPOC; z 40% udziałem chińskim, 30% udziałem malezyjskim i 25% udziałem indyjskim), Dar Petroleum Operating Company (DPOC; 47% kapitału chińskiego, 40% malezyjskiego), Sudd Petroleum Operating Company (SPOC; 34% udziału malezyjskiego, 24% udziału indyjskiego), Petro Energy (E&P; 95% kapitału chińskiego), i Star Oil (66% kapitału jemeńskiego).
Bilans prod. ropopochodnych, w mln ton, rok 2011 Rodzaj Produkcja Import Eksport Nafta 0,016 0 0 Ciekłe gazy napędowe (nienaturalne) 0,298 0,167 0,01 Benzyna samochodowa 1,042 0,041 0,230 Benzyna lotnicza 0 0 0 Nafta lotnicza 0,115 0,129 0 Inne nafty 0,003 0 0 Olej napędowy (ON) 1,620 0,611 0,015 Inne oleje napędowe 0,387 0,027 0
Pola naftowe Wydobycie ropy naftowej w Sudanie skupione jest na polach naftowych Heglig, Bamboo (pole roponośne Block 2), Diffra, Neem (pole Block 4), Fula, Hadida (Block 6), i al-Barasaya (Block 17).
Infrastruktura Pierwsza rafineria w Sudanie powstała w 1964 w Port Sudan, przy współpracy British Petroleum i Shell (od 1976 ze współwłasnością państwa). Obecnie może ona przetwarzać 21,7 tys. baryłek dziennie. Największa rafineria, al-Jaili, położona jest koło Chartum (wydajność 100 tys. baryłek dziennie). Trzy mniejsze rafinerie to: El Obeid i Shajirah (po 10 tys. baryłek dziennie), oraz Abu Gabra (2 tys. baryłek dziennie).
Przez Sudan przebiegają dwa rurociągi eksportujące. Jeden przebiega z pól Block 3 i 7 do terminalu morskiego Bashayer, na południe od Port Sudan. Ma on długość 1360 km i przepustowość maksymalną 500 tys. baryłek dziennie. Operatorem jest DPOC. Drugi, którego operatorem jest GNPOC, łączy pola Block 2 i 4 w Sudanie i pola 1 i 5A w Sudanie Południowym z terminalem Bashayer. Ma on 1600 km długości i przepustowość maksymalną 450 tys. baryłek dziennie.
Krótszy, 720-kilometrowy rurociąg należący do CNPC, łączy pole Block 6 z rafinerium w Chartum. Niespełna 100-kilometrowy rurociąg firmy SPOC przebiega od pola Block 5A do Heglig, gdzie dalej ropa biegnie rurociągiem firmy GNPOC do Port Sudan.
Energia elektryczna 250px|thumb|right|Tama i hydroelektrownia Merowe W 2013 roku zużyto tam 7,895 TWh energii elektrycznej, tj. 210 kWh/osobę. Energetyka oparta jest przede wszystkim o hydroelektrownie (8,315 TWh brutto) i o elektrownie na ropę naftową (1,969 TWh brutto). Problemem krajowym jest słabo rozwinięta sieć dystrybucyjna.
Zużycie energii elektrycznej, rok 2011 Sektor Zużycie [TWh] Przemysł 1,279 Transport 0 Gosp. domowe 4,279 Handel i usługi 1,801 Rolnictwo i leśnictwo 0,536 Rybołówstwo i rybactwo 0 Inne 0
Po doliczeniu strat (2,356 TWh) i zużycia własnego (0,033 TWh), produkcja brutto energii elektrycznej wyniosła 10,284 TWh.
Elektrownie wodne stanowią podstawę (80%) produkcji energii elektrycznej w Sudanie. Dostępną moc zainstalowano w trzech siłowniach położonych w południowo-wschodnim krańcu kraju: zapora Merowe (1250 MW; Nil), zapora Roseires (275MW; Nil Błękitny), zapora Sennar (15 MW; Nil Błękitny), zapora Khashm El Girba (13 MW; Atbara).
Geotermika W Sudanie jako potencjalne źródła energii geotermalnej wskazano kilka obszarów (Dżabal Marra, Sawakin, obszary wulkaniczne), ale wymagają one dalszych badań.
Rezerwy energetyczne Sudan posiada znaczne rezerwy paliw kopalnych, szacowane w 2010 (czyli jeszcze wraz z Sudanem Południowym), na 6,8 mld baryłek ropy naftowej (20. miejsce na świecie) i prawie 85 mld m³ gazu ziemnego. Nie odkryto żadnych dużych złóż węgla kamiennego. Dzięki położeniu geograficznemu, Sudan posiada jednocześnie ogromny potencjał wytwarzania energii słonecznej, szacowany w 2008 roku na 8702 TWh/rocznie, co plasowało go na 9. miejscu na świecie.
Przypisy
Linki zewnętrzne Mapy i dane o sieci elektroenergetycznej Sudanu
Kategoria:Gospodarka Sudanu Sudan