Aleksandr Michajłowicz Kuszczew (; ur. w Moskwie, zm. 14 stycznia 1975 w Mińsku) – radziecki dowódca wojskowy, generał pułkownik, Bohater Związku Radzieckiego (1945).
Życiorys Ukończył szkołę kolejową, pracował w fabryce, od lutego 1917 służył w rosyjskiej armii, skończył szkołę wojskową i został młodszym podoficerem. W grudniu 1917 wstąpił do Czerwonej Gwardii, od 1918 był żołnierzem Armii Czerwonej, uczestniczył w wojnie domowej jako dowódca oddziału partyzanckiego, kompanii i batalionu. Od 1920 należał do partii komunistycznej, w 1927–1928 dowodził pułkiem piechoty w Kańsku, w 1932 ukończył Akademię Wojskową im. Frunzego, a w 1932–1936 był dowódcą pułku strzelców na Dalekim Wschodzie i szefem sztabu 26 Dywizji Strzeleckiej. W 1937 ukończył Akademię Sztabu Generalnego Armii Czerwonej, w 1939 był szefem sztabu wydzielonego 57 Korpusu rozlokowanego w Mongolii w stopniu kombriga; na tym stanowisku brał udział w bitwie nad Chałchin-Goł.
29 czerwca 1939 został aresztowany w Ułan Bator przez funkcjonariuszy Wydziału Specjalnego Zabajkalskiego Okręgu Wojskowego pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Japonii i 19 listopada 1940 skazany przez Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR na 20 lat pozbawienia wolności, utratę praw, konfiskatę mienia i degradację. Za wstawiennictwem Gieorgija Żukowa 14 czerwca 1943 został zwolniony z więzienia i przywrócony do służby wojskowej, jednak nie przywrócono mu wcześniejszego stopnia, dając mu rangę pułkownika.
W grudniu 1943 został skierowany na front II wojny światowej, 8 czerwca 1944 wyznaczono go szefem sztabu 5 Armii Uderzeniowej w składzie 3 Frontu Ukraińskiego, 13 września 1944 otrzymał stopień generała majora. Brał udział w operacji jassko-kiszyniowskiej, w listopadzie 1944 wraz z armią znalazł się w składzie 1 Frontu Białoruskiego, uczestniczył w operacji wiślańsko-odrzańskiej, na czele 5 Armii Uderzeniowej sforsował Pilicę i Odrę (w rejonie Kostrzyna), 11 lipca 1945 został generałem porucznikiem.
Do kwietnia 1947 był szefem sztabu armii, w 1953–1955 szefem sztabu Nadwołżańskiego Okręgu Wojskowego, w 1955–1968 przedstawicielem głównodowodzącego Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw-Stron Układu Warszawskiego (od 8 sierpnia 1955 w stopniu generała pułkownika), 4 marca 1965 został w pełni oczyszczony z zarzutów, w 1968 zakończył służbę wojskową.
Odznaczenia Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (29 maja 1945) Order Lenina (dwukrotnie) Order Czerwonego Sztandaru (trzykrotnie) Order Kutuzowa I klasy Order Kutuzowa II klasy Medal jubileuszowy „XX lat Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal „Za wyzwolenie Warszawy” Medal „Za zdobycie Berlina”
Bibliografia https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=2727 (ros.)
Kategoria:Absolwenci Akademii Wojskowej im. M. Frunzego Kategoria:Absolwenci Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K.J. Woroszyłowa Kategoria:Rosyjscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Generałowie pułkownicy Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za wyzwolenie Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Rosyjscy komuniści Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1975 Kategoria:Członkowie Czerwonej Gwardii (Rosja)