Marten van Cleve (starszy)Inne warianty nazwiska: Maarten van Cleef, Maerten van Cleef, Marten van Cleef, Marten van Cleef (der Ältere), Maarten van Cleve, Maerten van Cleve, Martin van Cleve, Marten I van Cleve (ur. 1527 w Antwerpii, zm. 1577 lub 1581 tamże) – niderlandzki malarz i rysownik okresu manieryzmu.

Edukacja i działalność artystyczna Pochodził z rodziny malarzy i rysowników flamandzkich wywodzących się z Kleve, a która na przełomie XV i XVI wieku przeniosła się do Antwerpii. Był synem Willema van Cleve Starszego, od 1518 mistrza antwerpskiej gildii św. Łukasza. Miał starszego brata Hendrika van Cleve zwanego również Hendrikiem III oraz młodszego Willema van Cleve. Obaj byli również malarzami i rysownikami. W 1551 roku Marten van Cleve został mistrzem (wijnmeester) antwerpskiej gildii św. Łukasza. W latach 1553–1555 pracował w pracowni Fransa Florisa. Około 1556–1558 założył własną pracownię, gdzie kształciło się kilku późniejszych malarzy, m.in. Hans Jordaens. Uważa się go za twórcę malarskiego wątku tematycznego o „pijącym królu” (fasolowym królu), popularnego w XVII wiecznej Holandii.

Żoną Martena van Cleve była Maria de Greve, z którą ożenił się 7 stycznia 1556. Mieli czterech synów: Gillis II, Marten II, Joris i Nicolaas, a każdy z nich kształcił się w pracowni ojca i został malarzem.

Twórczość Tworzył głównie obrazy ze scenami z życia chłopów (wesela i tańce, kiermasze, żołnierze plądrujący wieś) oraz krajobrazy; jego styl przypomina twórczość Pietera Bruegela oraz Pietera Aertsena. Tylko pięć jego dzieł jest sygnowanych i odpowiednio udokumentowanych. Dwa znajdują się w wiedeńskim Kunsthistorisches Museum, a kolejne podpisane i datowane prace w zbiorach Ermitażu, (Petersburg).

Tytuł obrazu Rok powstania Metoda Wielkość Miejsce przechowywania Uwagi Grafika Wnętrze chłopskiej chaty 1555–1560 olej na desce 123 × 144 cm, Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu obraz sygnowany 140px Sprawiony wół 1566 olej na desce 68 × 53,5 cm Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu obraz sygnowany 140px Panna młoda prowadzona do łoża weselnego 1570 olej na desce 68,1 × 93,7 cm kolekcja prywatna (sprzedany na aukcji Christie’s 20–21 listopada 2013 w Amsterdamie)Aukcja Christie's 140px Ślubna procesja olej na desce 155,3 X 256 cm kolekcja prywatna obraz sprzedany na aukcji Christie’s w 2014 rokuAukcja Christie's140px Bójka chłopów z pielgrzymem II połowa XVI w. olej na desce 93,5 × 126 cm Muzeum Narodowe we Wrocławiu 140px Dobry pasterz olej na desce 49,9 × 73 cm kolekcja prywatna obraz sprzedany na aukcji Sotheby’sSotheby's aukcja 140px Bijatyka między żołnierzami i chłopami 1565–1570 olej na desce 47,3 × 51 cm Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu 140px Wnętrze kuchni 1565 olej na desce 81 x 116 cm SkoklosterSkoklaster 140px Taniec chłopski w tawernie 1565 olej na desce 169,9 × 220,7 cm. kolekcja prywatna 140px Żebracy 1579 olej na desce 191,8 × 269,2 cm Ermitaż obraz sygnowany i datowany 140px Chrystus w drodze na Kalwarię 1567 olej na desce 84,7 x 127 cm kolekcja prywatna obraz sygnowany i datowany P. BRVGEL / AN 1567, sprzedany na aukcji domu aukcyjnego Sotheby’s w 2013Aukcja Sotheby's 140px Wiejski kiermasz św. Sebastiana i uroczystości weselne 1567 olej na desce 110,5 x 172 cm kolekcja prywatna sprzedany na aukcji domu aukcyjnego Sotheby’s w 2015Aukcja Sotheby's 140px Dzień św. Sebastiana 1567 olej na desce 137,2 × 270,5 cm kolekcja prywatna sprzedany na aukcji domu aukcyjnego Christie’s w 2013Aukcja Christie's 140px Masakra niewiniątek olej na desce 92,4 x 125,6 cm kolekcja prywatna sprzedany na aukcji domu aukcyjnego Christie’s w 2014Aukcja Christie's 140px Wiejski kiermasz św. Sebastiana i uroczystości weselne olej na desce 173,2 × 251,7 cm kolekcja prywatna sprzedany na aukcji londyńskiego domu aukcyjnego Christie’s w 2013Aukcja Christie's, sygnowany MVC 140px

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Flamandzcy malarze okresu manieryzmu Kategoria:Urodzeni w 1527 Kategoria:Zmarli w 1581 Kategoria:Ludzie urodzeni w Antwerpii Kategoria:Artyści związani z Antwerpią