Kalendarium historii Łodzi (od roku 1989) – chronologiczne zestawienie wydarzeń z historii miasta w okresie III Rzeczypospolitej, m.in. politycznych, gospodarczych, społecznych, administracyjnych, urbanistycznych, kulturalnych i sportowych, ukazujących przemiany, które dokonały się w Łodzi od roku 1989, w którym przypadł początek transformacji ustrojowej i gospodarczej Polski, do współczesności.

Legenda mały|240px|Niezwykłe piękno Łodzi Kategorie wydarzeń: (więcej)

Łódź w III Rzeczypospolitej (od roku 1989) Kalendarium obejmuje wydarzenia od 4 czerwca 1989 roku – dnia, w którym odbyła się I tura pierwszych w Polsce po II wojnie światowej częściowo wolnych wyborów do Sejmu i całkowicie wolnych do Senatu.

1989 • 1990 • 1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 • 1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 • 2001 • 2002 • 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2021 • 2022 • 2023 • 2024 • 2025 • 2026

1989 w wyniku pierwszych częściowo wolnych wyborów do Sejmu (4 czerwca) posłami łódzkiej „Solidarności” zostali: Jerzy Dłużniewski, Maria Dmochowska, Andrzej Kern, Wiesław Kowalski i Stefan Niesiołowski; łódzkimi senatorami w przywróconym Senacie RP zostali dwaj profesorowie: Jerzy Dietl i Cezary Józefiak; otwarcie (1 września) w Bałuckim Domu Kultury „Lutnia” przy ul. Łanowej 14 pierwszej w Łodzi prywatnej szkoły podstawowej; powstanie (7 listopada) Fundacji Ulicy Piotrkowskiej; jej statut został zatwierdzony 22 stycznia 1990; wielki pożar piętrowego pawilonu handlowego przy ul. Traugutta 19 (1 grudnia), należącego do Przedsiębiorstwa Handlu Chemikaliami „Chemia”. Pawilon został podpalony ok. godz. 2:15; akcję gaśniczą zakończono po ponad dobie; w czasie jej trwania ewakuowano mieszkańców 7 okolicznych kamienic oraz zawieszono z powodu dużego zadymienia zatrzymywanie się tramwajów na odległym o 120 m przystanku w ul. Kilińskiego przed dworcem Łódź Fabryczna; pawilon spłonął doszczętnie wraz z towarem i nie został odbudowany; wartość samego towaru wynosiła 420 mln złotych i 180 tys. DEM; ujęty w pobliżu mężczyzna okazał się świadkiem podpalenia; sprawca bądź sprawcy pozostali nieznani; pierwszym prezydentem Łodzi w III RP i wojewodą (od 29 grudnia) został Waldemar Bohdanowicz; obie funkcje pełnił do 27 maja 1990; zarejestrowanie (w grudniu) spółki Międzynarodowe Targi Łódzkie.

1990–2000 stopniowy upadek większości łódzkich zakładów przemysłowych, zwłaszcza włókienniczych, wynikający ze zmiany realiów ekonomicznych i politycznych (m.in. zerwanie kontaktów z rynkiem rosyjskim); gwałtowny wzrost bezrobocia w latach 1990–1993 (pracę w Łodzi w krótkim czasie straciło ok. 100 tys. ludzi) i głębokie zmiany w strukturze zatrudnienia mieszkańców Łodzi; w ciągu dekady zlikwidowano całkowicie 38 dużych przedsiębiorstw, z których tylko 14 sprzedano.

1990 mały|180px|Andrzej Ostoja-Owsiany, pierwszy niekomunistyczny przewodniczący Rady Miejskiejw Łodzi mały|180px|Pomnik Katyński(lipiec 2011) nadanie (1 stycznia) łódzkiemu Muzeum Sztuki statusu muzeum narodowego; ukazanie się (16 lutego) pierwszego, 4-stronicowego wydania „Gazety Łódzkiej” – lokalnej edycji „Gazety Wyborczej”, redagowanej przez czterech dziennikarzy; otwarcie (20 marca) przy ul. Piotrkowskiej 181 czwartej w Polsce księgarni Zakładu Narodowego im. Ossolińskich; mecz towarzyski (28 marca) piłkarskiej reprezentacji Polski z Jugosławią na stadionie Widzewa; spotkanie zakończyło się wynikiem nierozstrzygniętym 0:0; był to pierwszy w historii występ piłkarskiej reprezentacji narodowej seniorów na stadionie przy al. Piłsudskiego, a jedenasty w Łodzi; reaktywowanie (2 kwietnia) w diecezji łódzkiej charytatywnej organizacji „Caritas” przez bp. Władysława Ziółka; pierwsze po II wojnie światowej wolne wybory samorządowe (27 maja) – w Łodzi 50 mandatów radnych zdobyli przedstawiciele Łódzkiego Porozumienia Obywatelskiego, 24 mandaty przypadły członkom Wojewódzkiego Komitetu Obywatelskiego, a 6 mandatów – Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej; przewodniczącym Rady Miejskiej w Łodzi został Andrzej Ostoja-Owsiany; przywrócenie (30 maja) Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego (od końca 1949 r. nosiła imię Ludwika Waryńskiego); nadanie (w maju) przez Uniwersytet Łódzki Karlowi Dedeciusowi tytułu doktora honoris causa; ukazanie się (w maju) zbioru opowiadań Wiedźmin łodzianina Andrzeja Sapkowskiego; ów debiut książkowy przyniósł autorowi wielką popularność; prezydentem Łodzi został (od 6 czerwca) Grzegorz Palka; funkcję pełnił do czerwca 1994; pierwsza po transformacji ustrojowej uchwała Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie nazewnictwa miejskiego (12 czerwca) – zmieniono wówczas nazwę ulicy Armii Czerwonej i wschodniego odcinka alei Mickiewicza na aleję marszałka Józefa Piłsudskiego; uchwała ta zainicjowała wprowadzanie licznych zmian w nazewnictwie miejskim, które trwało do uchwalenia w 2008 r. przez radę miejską moratorium w tej sprawie; odsłonięcie (16 września) Pomnika Katyńskiego przed kościołem Matki Boskiej Zwycięskiej przy ul. Łąkowej 40/42; pierwsze Międzynarodowe Targi Łączności „Intertelecom ’90” (2–5 października); wizyta królowej Hiszpanii Zofii (2 października), małżonki Jana Karola I, na otwarciu wystawy malarstwa hiszpańskiego w Muzeum Sztuki; podczas pobytu w Łodzi, trwającego zaledwie 57 minut, królowa zwiedziła także Galerię Muzyki im. Artura Rubinsteina w Muzeum Historii Miasta Łodzi; otwarcie (23 października) Widzewskiej Galerii Ekslibrisu w Domu Kultury „502” przy ul. Maksyma Gorkiego 16, jedynej w Łodzi stałej galerii ekslibrisów; otwarcie (w grudniu) przy ul. Piotrkowskiej 126 pierwszego w Łodzi i województwie łódzkim baru typu fast food, wzorowanego na barach amerykańskiej sieci McDonald’s; lokal został otwarty w pomieszczeniach dawnej kawiarni „Akademickiej” przez Powszechną Spółdzielnię Gastronomiczną „Społem” i amerykańską firmę Boreas International Inc.; wprowadzenie do eksploatacji 10 nowych tramwajów Konstal 805NS oraz pierwszych sprowadzonych z Bielefeld używanych tramwajów Düwag GT6; Łódź liczyła 848 258 mieszkańców.

1991 ustanowienie (13 lutego) przez Radę Miejską w Łodzi Odznaki „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”; oddanie do użytku (14 marca) I piętra Domu Handlowego „Central II” przy al. Piłsudskiego 6; otwarcie (w marcu) pierwszego w powojennej Łodzi kasyna gier w hotelu „Centrum” przy ul. Kilińskiego 59/63 (hotel wyburzono na przełomie lat 2014–2015); zdemontowanie (18 kwietnia) pomnika Juliana Marchlewskiego na Starym Rynku; pierwsze Międzynarodowe Targi Szkła i Ceramiki „Interglass ’91” (8–11 maja); beatyfikowanie (9 czerwca) o. Rafała Chylińskiego, kapłana zakonu franciszkanów konwentualnych w Łagiewnikach, przez papieża Jana Pawła II; pierwsze Targi Dewocjonaliów „Inter Christiana ’91” (4–7 września); wizyta Margaret Thatcher (2 października); premier Wielkiej Brytanii (w latach 1979–1990) odwiedziła zakłady Wólczanki oraz Fundację Rozwoju Przedsiębiorczości przy ul. Piotrkowskiej 86 (6 czerwca 2014 r. odsłonięto w tym miejscu specjalną tablicę upamiętniającą wizytę Lady Margaret Thatcher w Łodzi); 15 października 2009 r. otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego; pierwsze Międzynarodowe Targi Kwiatów „Interflower ’91” (14–17 listopada) w Hali Giełdy Kwiatowej przy ul. św. Teresy od Dzieciątka Jezus 56/58; ukazanie się pierwszej „Kroniki Miasta Łodzi” – czasopisma kwartalnika wydawanego przez Zarząd Miasta początkowo jako rocznik, a od 2003 r. jako kwartalnik; wydawane są także numery specjalne, tematyczne.

1992 zlikwidowanie (1 stycznia) podmiejskiej linii tramwajowej nr „44” do Aleksandrowa Łódzkiego; torowiska i infrastrukturę rozebrano w 1995 r. nadanie (w styczniu) przez Uniwersytet Łódzki Leszkowi Kołakowskiemu tytułu doktora honoris causa; wyniesienie (25 marca) diecezji łódzkiej do rangi archidiecezji, bezpośrednio podległej Stolicy Świętej (na mocy bulli papieża Jana Pawła II Totus Tuus Poloniae Populus); uruchomienie (21 kwietnia) miejskiej stacji meteorologicznej przy skrzyżowaniu ulic Kilińskiego i Składowej; w stacji mierzono temperaturę i wilgotność powietrza, temperaturę gruntu, prędkość i kierunek wiatru; została zlikwidowana w 2012 r. w związku z zajęciem terenu pod budowę nowego dworca Łódź Fabryczna; wznowienie (10 czerwca) przez Radę Miejską w Łodzi, po 73 latach, przyznawania honorowego obywatelstwa miasta Łodzi; 2 września otrzymali je: Artur Brauner, Karl Dedecius, o. Stefan Miecznikowski SJ i abp Władysław Ziółek; zdobycie przez piłkarzy wodnych „Anilany” Łódź pierwszego mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn (kolejne w roku 1993); sukces powtórzyli piłkarze Łódzkiego Sportowego Towarzystwa Waterpolowego (sukcesor „Anilany”), w latach: 1999, 2000, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2013, 2014 i 2015; pierwsze Światowe Spotkanie Łodzian (15–19 września); uczestniczyło w nim 350 osób z siedemnastu krajów, m.in. Artur Brauner i Karl Dedecius; zainstalowanie (we wrześniu) pierwszych w Łodzi 16 automatów telefonicznych na kartę magnetyczną (w urzędach pocztowych i hotelu „Grand”); zainstalowanie (we wrześniu) pierwszego bankomatu w I Oddziale PKO BP przy al. Kościuszki 15; powołanie (26 października) spółki Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne – Łódź Sp. z o.o. (działalność rozpoczęła 1 stycznia 1993); powstanie (4 grudnia) spółki Centrum Filmowe „Helios 2000” Sp. z o.o. (później Centrum Filmowe „Helios” S.A., obecnie Helios S.A.); utworzenie oddzielnego Muzeum Sztuki w pałacu Edwarda Herbsta na Księżym Młynie; po raz pierwszy Radio Łódź zorganizowało plebiscyt na Łodzianina Roku; tytuł przyznano Jaromirowi Jedlińskiemu, Andrzejowi Ostoja-Owsianemu i Andrzejowi Pawelcowi.

1993 mały|180px|Święto Łodzi (maj 2010) mały|180px|Fabryka Ferdynanda Goldnera, obecnie AHE (sierpień 2007) mecz eliminacyjny do mistrzostw świata (28 kwietnia) piłkarskiej reprezentacji Polski z San Marino na stadionie Widzewa; Polacy wygrali 1:0 (0:0); bramkę dla Polski w 75 min. zdobył Jan Furtok; był to drugi w historii występ piłkarskiej reprezentacji narodowej seniorów na stadionie przy al. Piłsudskiego, a dwunasty w Łodzi; zainicjowanie (w dniach 14–16 maja) Święta Łodzi; miało ono upamiętniać rocznicę nadania przywileju lokacyjnego przez kapitułę włocławską (15 maja 1414); podczas święta odbywają się koncerty, pokazy, wystawy, happeningi; od 2012 r. obchody święta przeniesiono na lipiec, wiążąc je z rocznicą nadania Łodzi praw miejskich przypadającą 29 lipca; zlikwidowanie (1 czerwca) podmiejskiej linii tramwajowej nr „42” do Rzgowa; torowiska i infrastrukturę rozebrano częściowo w 1996 r., ostatecznie w latach 2011–2012 podczas przebudowy ul. Rudzkiej; zdobycie przez piłkarzy wodnych „Anilany” Łódź drugiego mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn; odsłonięcie (29 sierpnia) przy kościele Podwyższenia Świętego Krzyża u zbiegu ulic Sienkiewicza i Tuwima pomnika – Krzyża Pamięci Ofiar Stanu Wojennego i Walki o Godność Człowieka (autorem i wykonawcą był architekt Bogusław Solski); rozpoczęcie (9 września) prac nad pierwszą rewitalizacją ulicy Piotrkowskiej; jako pierwszy został ukończony odcinek między ul. Tuwima a al. Piłsudskiego; całość prac na odcinku od pl. Wolności do al. Piłsudskiego ukończono w 1997 r.; otwarcie (3 października) nowego gmachu dworca Łódź Kaliska (stacja kolejowa), wybudowanego według projektu Rudolfa Lacherta; całości nowej infrastruktury we wschodniej części dworca nie ukończono do dziś; utworzenie (5 października) Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej (od 1 kwietnia 2009 r. Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna), największej w Łodzi i jednej z największych w Polsce uczelni niepaństwowych (w 2005 studiowało w niej około 23 tys. osób); AHE jest współtwórcą Polskiego Uniwersytetu Wirtualnego; powstanie pierwszej komercyjnej stacji radiowej w Łodzi – Radia „Manhattan”; w 2000 r. wchłonięta przez sieć Radia „Eska”;