Azja Express (wybrane edycje jako Ameryka Express lub Afryka Express) – polski program telewizyjny typu reality show oparty na niderlandzko-belgijskim formacie Peking Express emitowany od 2016 roku (z przerwami) na antenie telewizji TVN.
Pierwsze trzy edycje programu prowadziła Agnieszka Woźniak-Starak, kolejne trzy Daria Ładocha, a od siódmej serii gospodynią programu jest Izabella Krzan. Producentem wykonawczym jest Grupa TVN, która współpracuje z Eccholine (właścicielem praw do międzynarodowego formatu).
Zasady programu W programie bierze udział osiem par, w których skład wchodzą postacie polskiego show-biznesu oraz ich przyjaciele. Uczestnicy wyruszają w podróż za granicę (w pierwszej, drugiej, piątej, szóstej i ósmej – do Azji, w trzeciej i czwartej – do Ameryki Południowej, a w siódmej – do Afryki). W każdym z państw muszą przebyć wyznaczoną trasę, dysponując budżetem w kwocie jednego dolara na dzień na osobę. Najszybsi otrzymują immunitet chroniący przed eliminacjami. W co drugim odcinku drużyna, która dotarła jako ostatnia do wyznaczonego celu, jest eliminowana z dalszej rywalizacji.
W czwartym odcinku drugiej edycji przegrana para otrzymała informację o tym, że jedna osoba pozostaje w programie i gra w duecie z osobą z pary, która odpada w szóstym odcinku. Nowo utworzoną parą zostali Stanisław Karpiel-Bułecka i Marta Wierzbicka. W trzeciej edycji doszło do analogicznej sytuacji, w wyniku której nową parę stworzyły Magda Steczkowska i Katarzyna Meller.
Emisja programu EdycjaKontynentOdcinkiPierwsza emisja telewizyjna (TVN)ŹródłoSezonPoczątek emisjiFinał emisjiPora emisjiŚrednia oglądalność1. Azja 1–13 (13)jesień 2016 7 września 2016 30 listopada 2016 środa 21.301,62 mln2. 14–26 (13)jesień 2017 6 września 2017 29 listopada 20171,42 mln3. Ameryka 27–39 (13)jesień 2018 5 września 2018 28 listopada 20181,53 mln4.40–52 (13)wiosna 20204 marca 202027 maja 20201,08 mln5.Azja53–65 (13)wiosna 20234 marca 202327 maja 2023sobota 20.00931 tys.6.66–77 (12)jesień 2024 31 sierpnia 202416 listopada 2024sobota 19.30756 tys.7.Afryka78–89 (12)jesień 20256 września 202522 listopada 2025sobota 19.45822 tys.8.Azja90–101 (12)jesień 20265 września 2026b.d. W serwisie Player.pl udostępniano dodatkowe materiały towarzyszące głównym wydaniom programu. Dla kolejnych edycji były to: Azja Express. Więcej, Azja Express: Domówka, Ameryka Express: Domówka, Ameryka Express: La Impreza, Azja Express. Po powrocie (jeden odcinek, VOD.pl), , Afryka Express Extra.
Trasy pokonywane przez uczestników
EdycjaPaństwa1., , , 2., 3., 4., 5., , 6. , 7., 8., ,
Wyniki rozgrywki
Pierwsza edycja (2016) MiejsceUczestnicy 1. Michał Żurawski i Ludwik Borkowski 2. Agnieszka Włodarczyk i Maria Konarowska 3. Izabella Miko i Leszek Stanek 4. Pascal Brodnicki i Paweł Dobrzański 5. Renata Kaczoruk i Weronika Budziło 6. Hanna Lis i Łukasz Jemioł 7. Małgorzata Rozenek i Radosław Majdan 8. Przemysław Saleta i Dariusz Kuźniak
Druga edycja (2017) MiejsceUczestnicy 1. Antoni Pawlicki i Paweł Ławrynowicz 2. Michał Piróg i Piotr Czaykowski 3. Stanisław Karpiel-Bułecka i Marta Wierzbicka 4. Joanna Przetakiewicz i Łukasz Jakóbiak 5. Zuzanna Bijoch i Julia Bijoch 6. Dorota Gardias i Katarzyna Domeracka 7. Oliwia Cabaj i Szymon Chyc-Magdzin 8. Tymon Tymański i Lucas Heller
Trzecia edycja (2018) MiejsceUczestnicy1. Aleksandra Domańska i Dawid Domański2.Pamela Stefanowicz i Mateusz Janusz3.Maciej Musiałowski i Anna Małysa4.Tomasz Karolak i Jakub Urbański 5. Filip Chajzer i Zygmunt Chajzer 6. Lara Gessler i Piotr Sałata 7.Magda Steczkowska i Piotr Królik 8. Monika Zagajewska i Katarzyna Meller
Czwarta edycja (2020) MiejsceUczestnicy 1. Karolina Pisarek i Marta Gajewska-Komorowska 2. Grzegorz i Rafał Collinsowie 3. Paweł Deląg i Dariusz Lipka 4. Małgorzata Heretyk i Ernest Musiał 5. Patrycja Markowska i Żaneta Lubera 6. Marcin Różalski i Bartosz Fabiński7.Grażyna Wolszczak i Filip Sikora 8. Iwona i Reggie Benjaminowie
Piąta edycja (2023) MiejsceUczestnicy1.Angelika „Andziaks” i Łukasz „Luka” Trochonowiczowie2.Paulina Krupińska i Izabela Połeć3.Reni Jusis i Remigiusz Dorawa4.Adam i Dariusz Zdrójkowscy5.Katarzyna i Andrzej Gąsienicowie6.Wojciech Łozowski i Bartosz Kochanek7.Krystian i Oliwia Pestowie8.Czesław i Dorota Mozilowie
Szósta edycja (2024) MiejsceUczestnicy1.Jan Błachowicz i Józef Gąsienica-Gładczan2.Gabi Drzewiecka i Jagna Niedzielska3.Piotr i Agnieszka Głowaccy4.Mandaryna i Fabienne Wiśniewska5.Jacek Jelonek i Oliwer Kubiak6.Aleksandra Adamska i Ewelina Porczyk7.Wiktor Dyduła i Anna Chrzanowska8.Jessica Mercedes i Justin Kirschner Siódma edycja (2025) MiejsceUczestnicy1.Edyta Zając i Michał Mikołajczak2.Nikodem Rozbicki i Paweł Kurkowski3.Monika Hoffman–Piszora i Iga Hoffman 4.Ewa Gawryluk i Piotr Domaniecki5.Wiktoria i Mateusz Gąsiewscy6.Katarzyna Niezgoda i Paweł Markiewicz7.Tomasz Iwan i Karolina Woźniak8.Izu i Antonina Ugonoh Ósma edycja (2026) MiejsceUczestnicyMateusz i Aldona BanasiukowieMichał i Paweł DanilczukowieEdyta Herbuś i Piotr BukowieckiBłażej Król i Robert „DrySkull” Krawczyk Maria Jeleniewska i Zoja SkubisMałgorzata Socha i Mariusz Szydel Katarzyna Zillmann i Janja Lesar8.Adam „Naruciak” Zimmermann i Jakub „Dezydery” Stulin
Odbiór i krytyka Hanna Frejlak z magazynu „Kontakt” skrytykowała Azję Express jako „narzędzie reprodukujące stereotypy na temat Wschodu, cementujące i naturalizujące tym samym europocentryczny obraz świata i nierówny układ sił – politycznych i symbolicznych”. Frejlak stwierdziła, iż program telewizji TVN „banalizuje problem globalnych nierówności i biedy w krajach rozwijających się, sprowadzając je do egzotycznej ciekawostki, tła dodającego dramaturgii zmaganiom bohaterów”. Karol Kopańko z portalu Spider’s Web ironicznie zauważał, iż w Azji Express „zamiast dowiedzieć się tego, jak żyje się w Azji, widzimy celebrytów, którzy pojechali na żebry”.
Program był nominowany do Telekamer 2017 w kategorii Program rozrywkowy.
Kontrowersje W 10. odcinku trzeciej edycji, premierowo wyemitowanym 7 listopada 2018, jedno z zadań wymagało, by uczestnicy – Filip Chajzer, Tomasz Karolak i Jakub Urbański – pocałowali w usta przypadkową osobę płci przeciwnej, czego dokonali bez wyraźnej zgody spotkanych kobiet. Filip Chajzer dodatkowo bez pozwolenia dotknął piersi jednej z nich. Cała sytuacja wywołała kontrowersje w mediach, a uczestnikom zarzucono molestowanie seksualne, w związku z czym do prokuratury wpłynęło zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa wystosowane przez Fundację Feminoteka i Fundację przeciwko Kulturze Gwałtu im. Margarete Hodgkinson. Dodatkowo do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji trafiło sześć skarg na wyemitowany odcinek, który pod wpływem krytyki został usunięty z serwisu VOD Player, a produkcja i nadawca programu TVN wystosowali przeprosiny względem widzów.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa programu
Kategoria:Programy TVN Kategoria:Programy typu reality show