– dzieło japońskiego mistrza zen Dōgena. Składają się na nie notatki z rozmów z jego mistrzem Rujingiem, najprawdopodobniej sporządzone w latach 1225–1227, podczas pobytu Dōgena w Chinach.
Historia tekstu Oryginalnym językiem zapisków był chiński. Przeznaczone były do użytku osobistego, nie do publikacji. Zostały odkryte i skopiowane wkrótce po śmierci Dōgena, w 1253, przez jego ucznia Ejō:
Tytuł dzieła nawiązuje do czasu jego powstania: ery Baoqing (jap. Hōkyō) za panowania cesarza Lizonga z dynastii Song, czyli lat 1225–1227. Nie jest jednak pewne, czy oryginalne zapiski nosiły tytuł Hōkyōki. Najstarsza zachowana kopia nie ma w ogóle żadnego tytułu. W kronikach klasztoru Eihei-ji zachowała się jednak informacja, że własnoręcznie skopiowany egzemplarz Hōkyōki znajdował się w posiadaniu Kangana Giina (1217–1300), co oznacza, że tytuł ten funkcjonował już w XIII wieku.
Niektórzy badacze uważają, że Hōkyōki nie powstały podczas pobytu Dōgena w Chinach, lecz dopiero pod koniec jego życia i mówią więcej o poglądach samego Dōgena niż o nauczaniu Rujinga. Argumentem, który ma za tym przemawiać, są rozbieżności między obrazem Rujinga i jego poglądów w pismach Dōgena a tym, co wiemy na podstawie innych źródeł (o ile są autentyczne).
Treść Zbiór Hōkyōki otwiera list Dōgena do Rujinga z prośbą o nauczanie i odpowiedź mistrza. Następnie, w zależności od wydania, przedstawione są 42 lub 52 krótkie passusy zawierające jedno pytanie Dōgena i odpowiedź na nie Rujinga bądź też zapis indywidualnych pouczeń wygłaszanych przez Rujinga. Na końcu dołączone są dwa kolofony: dopisek Ejō na temat okoliczności odnalezienia i przepisania tekstu oraz dopisek Giuna (1253–1333), który zapoznał się z tekstem w 1299 roku.
Relacjonowane przez Dōgena poglądy Rujinga stanowią w znacznym stopniu polemikę z opiniami popularnymi w większości szkół chan w jego czasach: podział chan na pięć szkół, podważający jedność wszystkich form buddyzmu; odrębność zen wobec innych odmian buddyzmu; ścisłe oddzielanie praktyki zen od przekazu opartego na sutrach; „herezję naturalizmu”, afirmującą rzeczywistość bez jej przekształcania; skłonność niektórych szkół chan do lekceważenia zasady przyczynowości i prawa karmy.
Analizując treść Hōkyōki, współczesny autor Michio Takeuchi (ur. 1922) wskazuje, że około jednej trzeciej zapisków dotyczy doktryny, około jednej trzeciej praktyki zazen, zaś pozostałe głównie wskazań i rytuałów.
Przypisy
Linki zewnętrzne Zapiski z ery Baoqing – polski przekład Macieja Kanerta
Kategoria:Japoński buddyzm zen Kategoria:Literatura buddyjska