11 Batalion Saperów Kolejowych (11 bsap kolej.) – oddział saperów Polskich Sił Zbrojnych.
Historia batalionu Jesienią 1941 roku na terenie Związku Radzieckiego z żołnierzy, którzy byli przed wojną pracownikami PKP, a zostali internowani lub uwięzieni w Rosji została sformowana jednostka pod nazwą „Baon Kolejowy”. Batalion składał się początkowo z trzech niekompletnych kompanii i był rozlokowany był w miejscowościach: Tockoje, Buzułuk i Kołtubianka.
Rozkazem Dowództwa Polskich Sił Zbrojnych w ZSSR Sztab. Oddział V L.dz. 80/Org./Tjn./42 z dnia 9 stycznia 1942 r. dowódcą batalionu został mianowany kpt. Julian Ustrzycki. W styczniu 1942 roku batalion zebrawszy wszystkie kompanie, odjechał z Tockoje na południe Rosji, początkowo do Karasu, następnie do Kermine, gdzie nastąpiło uzupełnienie stanów osobowych. Nazwa „Baon Kolejowy” rozkazem nr 9 z 7 lutego 1942 roku została zamieniona na „Grupa Kolejowa”. Wiosną 1942 roku Grupa Kolejowa na podstawie Rozkazu Dowództwa Polskich Sił Zbrojnych i 7 Dywizji Piechoty L.dz. 23/3/351/42 oraz rozkazu Dowództwa Grupy Kolejowej Nr 48 z dnia 25 marca 1942 roku wyjechała z Rosji i po przebyciu Morza Kaspijskiego znalazła się na terenie Iranu, a następnie nastąpił wyjazd do Palestyny. Tu rozpoczęto tworzenie pierwszych placówek kolejowych, których obsady wyjechały do Egiptu (El-Kantara) i Palestyny (Gilbana). W Palestynie nazwa oddziału została ponownie zmieniona z „Grupy Kolejowej” na „Batalion Kolejowy”.
Od kwietnia 1942 roku podczas pobytu w Palestynie kompania kolejowa budowała linię kolejową łączącą Hajfę z Bejrutem. 2 Kompania utrzymywała ruch na odcinku 250 km linii kolejowej we Włoszech. 3 Kompania warsztatowa wykonywała remonty parowozów i wagonów.
W lipcu 1942 roku na podstawie rozkazu dowódcy Ośrodka Zapasowego Wojsk Polskich na Środkowym Wschodzie, L.dz. 1662/I/Tjn. z 2 lipca 1942 roku dotychczasowa nazwa oddziału „Batalion Kolejowy“ została zmieniona na „Baon Saperów Kolejowych 2 Korpusu” i nastąpił odjazd do garnizonu Barbara w Palestynie, gdzie dowódcą batalionu został mianowany mjr Wacław Damrosz.
Jesienią 1942 roku z Palestyny batalion odjechał do Iraku, gdzie ponownie zmieniono nazwę batalionu na „11 Baon Saperów Kolejowych”, a następnie po rocznym tam pobycie przez Palestynę odjechał do Egiptu, gdzie przebywał do maja 1945 roku.
7 maja 1945 roku batalion załadował się na statki i został przetransportowany drogą wodną do Włoch, gdzie przebywa ponad rok. 12 czerwca 1946 roku rozpoczął się załadunek batalionu na statki i przetransportowanie do Wielkiej Brytanii. 9 kwietnia 1947 roku batalion został przesunięty do obozu Shobdon (Herefordshire), a 7 lipca 1947 roku wszedł w skład 462 Oddziału PKPR i przestał istnieć jako samodzielny oddział.
Organizacja batalionu Dowództwo 11 batalionu saperów kolejowych kompania ruchu, kompania warsztatowa, kompania budowlana, pluton gospodarczy (pluton dowodzenia), Służba zdrowia, Kwatermistrzostwo, pluton samochodowy.
Przy dowództwie batalionu powstały referaty: Służby Trakcyjno-Ruchowej, Służby Mechaniczno-Warsztatowej, Służby Budowlano-Nawierzchniowej Oświatowej
Kadra batalionu Dowódcy batalionu kpt. Julian Ustrzycki (16.01.1942 – 24.05.1942) por. Władysław Pawlik (25.05.1942 - 09.07.1942) mjr / ppłk Wacław Damrosz (10.07.1942 – 19.10.1946) mjr Cyprian Ułaszyn (19.10.1946 do rozwiązania batalionu).
Oficerowie batalionu por. Stefan Rozbicki - dowódca kompanii budowlanej kpt. inż. Adam Kurkiewicz – dowódca kompanii ruchu kpt. Władysław Pawlik – dowódca kompanii warsztatowej por. sap. rez. Marian Alojzy Zaborowski – p.o. dowódcy kompanii warsztatowej (od 1 V 1945) ppor. sap. rez. Marian Rusinek – dowódca plutonu w kompanii budowlanej i kompanii ruchu
Odznaka 1 batalionu saperów kolejowych Odznaka ma kształt tarczy w kształcie rombu, otoczona z trzech stron wieńcem szeroko rozłożonych liści dębowych. Na wieńcu emblemat kolei z inicjałami jednostki 1 B. S. KOL. Po obu stronach miecza znajdują znaki rozpoznawcze 2 Korpusu Polskiego i 8 Armii Brytyjskiej. Romb otoczony jest wstęgą pokrytą emalią szkarłatno-czarną. Odznaka jednoczęściowa, wykonana w białym metalu, srebrzona i oksydowana. Zatwierdzona w Dzienniku Rozkazów nr 162 z 10 listopada 1947 roku. Wymiary: 45x40 mm. Projekt: Marian Kochan, wykonanie: S.A. Picchiani and Barlacchi - Firenze.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Bataliony saperów Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polskie Siły Zbrojne w ZSRR 1941–1942 Kategoria:Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie Kategoria:Armia Polska na Wschodzie Kategoria:Oddziały 2 Korpusu Strzelców