Vaxxed: From Cover-Up to Catastrophe – amerykański pseudonaukowy film dokumentalny z 2016 roku o rzekomej próbie tuszowania faktów przez amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) dotyczących powiązania pomiędzy szczepionką MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce) a autyzmem. Według czasopisma „Variety” „film ma na celu zbadać twierdzenia pracownika naukowego amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób, jakoby CDC niszczyły dane potrzebne do ważnej pracy badającej związek między autyzmem, a szczepionką MMR”. Krytycy twierdzą, że film jest propagandą ruchu antyszczepionkowców.
Reżyserem filmu jest Andrew Wakefield, który w Wielkiej Brytanii ma zakaz wykonywania zawodu lekarza w związku z nieetycznymi działaniami i sfałszowaniem badań nad zależnością między szczepionkami i autyzmem. Film miał mieć swoją premierę na Festiwalu Filmowym Tribeca w 2016 roku, ale premiera została przez festiwal odwołana.
Tło wydarzeń W 1998 Wakefield opublikował pracę w czasopiśmie naukowym „The Lancet” sugerującą, że szczepionki powodują autyzm. W 2010 praca została wycofana przez czasopismo, a brytyjska licencja lekarska Wakefielda cofnięta z powodu „uchybień etycznych i nieujawnieniem finansowych konfliktów interesów”, oraz za tworzenie fałszywych dowodów wiążących szczepionkę MMR z autyzmem. Późniejsza znaczna ilość różnych badań zaprzecza jakiemukolwiek związkowi między szczepionką a autyzmem. Wakefield został liderem ruchu antyszczepionkowego, powstałego między innymi dzięki swojej zdyskredytowanej pracy naukowej.
Del Bigtree, producent filmu Vaxxed, był wcześniej producentem amerykańskiego talk-show The Doctors. Brytyjskie czasopismo naukowe „British Medical Journal” po przyjrzeniu się programowi wydało ostrzeżenie, że „widzowie programu powinni pozostać sceptyczni co do podanych rekomendacji … jako że nie zawierają one szczegółów i mniej niż połowa z nich oparta jest na wiarygodnych, lub częściowo wiarygodnych, podstawach naukowych”.
Film został wyprodukowany przez Autism Media Channel, którego Wakefield jest dyrektorem.
Narracja thumb|Informacje organizacji CDC o szczepionce MMR z 2012 roku – kwestionowane w filmie. Magazyn „Variety” opisuje, że film „ma na celu zbadanie oskarżeń naukowca z organizacji Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), że CDC rzekomo zmanipulowała i zniszczyła dane dotyczące ważnego badania o autyzmie i szczepionce MMR” Film opisuje narrację tzw. „informatora z CDC”, która oparta jest na pracy prof. Briana Hookera, aktywisty antyszczepionkowego, opisującej twierdzenia podane przez Williama Thompsona, pracownika CDC, jakoby organizacja ta nie wspomniała w raportach o odkrytej korelacji pomiędzy szczepieniami a autyzmem u afroamerykańskich chłopców. (Korelacje te są podważane przez badaczy jako nieprawdopodobne z punktu widzenia biologii i prawdopodobnie fałszywe). Film zawiera fragmenty rozmów telefonicznych pomiędzy Hookerem a Thompsonem, nagranych bez wiedzy Thompsona. Praca Hookera z 2014 roku, dotycząca tego tematu, została wycofana ze względu na „poważne obawy o wiarygodność wniosków”, a w 2015 roku CDC potwierdziła, że wszystkie tego rodzaju korelacje przestały istnieć po podjęciu dogłębniejszej analizy dzieci z badania.
Owe nagrania rozmów, często poskładane z różnych fragmentów, nieautoryzowane, są według magazynu „Houston Press” „sednem całego filmu”. Odnośnie do narracji „informatora z CDC” dr Philip LaRussa, profesor medycyny pediatrycznej w Columbia University Medical Center, napisał: „[Filmowcy] uważają, że … CDC ukrywa [informacje podane przez informatora] i że nikt nie badał tej sprawy, co nie jest prawdą”. Thompson nie pojawia się w filmie i nie widział go przed premierą. W 2014 roku Thomson wydał oświadczenie opisane w czasopiśmie „The New York Times” w sprawie kontrowersji związanej z filmem: „mimo że kwestionował prezentacje niektórych danych w badaniu z 2004 roku, nigdy nie zalecałby ludziom wstrzymywanie się od szczepień”. W oświadczeniu Thompson „wyraził żal, że pominięto statystycznie istotną informację, która sugerowała związek pomiędzy przyjęciem szczepionki MMR przed 36 miesiącem życia w grupie afroamerykańskich chłopców a podwyższonym ryzykiem wystąpienia autyzmu”.
Premiera i dystrybucja Film miał mieć swoją premierę na Festiwalu Filmowym Tribeca w 2016 roku, co było powszechnie krytykowane, zwłaszcza za umożliwienie Wakefieldowi szerzenia swoich zdyskredytowanych teorii. Aktor Robert De Niro, współfundator festiwalu, początkowo bronił decyzji o wyświetleniu filmu, pisząc na Facebooku że film jest dla niego „bardzo osobisty”, gdyż sam ma dziecko z autyzmem i twierdząc, że film umożliwiłby dialog dotyczący kontrowersji. Ale krótko przed festiwalem De Niro ogłosił, że film nie będzie pokazany, podając, że konsultacje z reprezentantami festiwalu i naukowcami przekonały go, wyświetlenie filmu nie przyczyni się pozytywnie do dyskusji w tej sprawie.
Po usunięciu filmu z Festiwalu Tribeca, dystrybucją zajęła się firma Cinema Libre. Film miał swoją premierę w Angelika Film Center w Nowym Jorku 1 kwietnia 2016 roku dla niewielkiej widowni.
W reakcji na decyzję firmy Cinema Libre o dystrybucji filmu, Todd Drezner, ojciec dziecka ze spektrum autystycznym i autor filmu o neuro-różnorodności dystrybuowanego przez Cinema Libre, napisał do nich otwarty list krytykujący film Vaxxed i decyzję o dystrybucji pisząc: „Wypuszczając Vaxxed Cinema Libre aktywnie krzywdzi tysiące autystycznych dzieci. Podczas gdy powinniśmy dyskutować o sposobach najlepszego wsparcia dla ludzi z autyzmem i pomóc im w pełnym przeżywaniu życia, wy zamiast tego każecie nam podążać za zdyskredytowanym naukowcem i nieuczciwym filmowcem w kierunku dawno obalonych teorii spiskowych. Jestem głęboko rozczarowany”.
Film miał także prywatny pokaz w Cannes w 2017 w trakcie trwającego Festiwalu Filmowego w Cannes i w tym czasie Cinema Libre ogłosiła, że film zarobił 1,2 miliona USD i podpisali umowy o dystrybucji we Włoszech, w Niemczech, Polsce i Chinach.
Odbiór Na stronie z recenzjami filmowymi Rotten Tomatoes film ma ocenę 33% na podstawie 12 recenzji i średnią ocenę 4.1/10.
Penny Lane, amerykańska reżyserka filmów dokumentalnych, napisała:
Na „Medical Daily”, stronie zajmującej się nauką i zdrowiem, w recenzji filmu możemy przeczytać:
Na niezależnej stronie z informacjami o filmach Indiewire można przeczytać:
Magazyn „Variety” w swojej recenzji filmu opisuje go jako „zręcznie wyprodukowaną, ale wątpliwą naukowo papkę swobodnej paranoi” i przestrzega przed
Mick LaSalle z czasopisma „San Francisco Chronicle” w swojej recenzji napisał, że był „wzruszony materiałem i osobistymi opowieściami dzieci i ich rodziców”. Napisał też:
Philip LaRussa, pediatra, napisał, że „film Wakefielda udaje, jakby jego badania nie zostały uznane za fałszywe”:
Strona „Houston Press” opisuje film jako „tragiczne oszustwo” i zauważa:
Profesor David Gorski nazywa aferę z „informatorem CDC” „centralną teorią spiskową ruchu antyszczepionkowego” i pyta:
Czasopismo „The Age” krytykuje film Wakefielda i pisze:
Zobacz też Kontrowersja szczepionkowa
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna
Vaxxed w Rotten Tomatoes Vaxxed w Metacritic
Kategoria:Amerykańskie filmy dokumentalne Kategoria:Oszustwa medyczne