Galapagosek wulkaniczny (Nesoryzomys fernandinae) – gatunek ssaka z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae), występujący endemicznie na wyspach Galapagos.
Zasięg występowania Galapagosek wulkaniczny występuje wyłącznie na wyspie Fernandina w archipelagu Galapagos należącym do Ekwadoru, o powierzchni około 640 km², z czego zasięg występowania gryzonia to przypuszczalnie mniej niż 20 km².
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1979 roku niemieccy zoolodzy Rainer Hutterer i Udo Hirsch nadając mu nazwę Nesoryzomys fernandinae. Holotyp pochodził z wyspy Fernandina, na Galapagos, w Ekwadorze. Gatunek opisano na podstawie pozostałości znalezionych w wypluwkach sów.
N. fernandinae jest uznawany za blisko spokrewniony z wymarłym N. darwini. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.
Etymologia Nesoryzomys: nēsos „wyspa” (tj. Galapagos); rodzaj Oryzomys (ryżniak). fernandinae: wyspa Fernandina, Galapagos, Ekwador.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 100–121 mm, długość ogona 77–100 mm, długość ucha 15–19 mm, długość tylnej stopy 21–27 mm; masa ciała 22–63 g (samic średnio 27 g, samców średnio 38 g).
Ekologia Jest spotykany w różnych częściach wyspy, najczęściej w gęstej roślinności na obrzeżach krateru wulkanu, na wysokości 1300 m n.p.m. Lokalnie jest pospolity.
Jest to zwierzę nocne, prowadzi naziemny tryb życia. Nie wiadomo, czym się żywi. Na Fernandinie występuje także inny gatunek z tego rodzaju, galapagosek kraterowy.
Populacja Gatunek ma ograniczony zasięg występowania, nie wiadomo jaki jest trend zmian jego liczebności. Największym zagrożeniem dla niego jest sprowadzenie na wyspę obcych gatunków, takich jak szczur śniady i mysz domowa. W przeszłości był uznawany za gatunek wymarły, ale został ponownie odkryty. Jest obecnie uznawany za gatunek narażony na wyginięcie.
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Bawełniaki Kategoria:Fauna endemiczna Galapagos Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1979 roku