Władysław Jan Wrażej (ur. 23 marca 1894 we Lwowie, zm. 14 lipca 1975 w Ottawie) – polski metalurg, wykładowca uniwersytecki, działacz niepodległościowy, podpułkownik uzbrojenia Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Michała i Olimpii z domu Dreher. Dzieciństwo spędził w Jarosławiu. Od 1910 należał do skautingu, a w latach 1913–1914 był członkiem Drużyn Strzeleckich we Lwowie. Tam też wiosną 1914 zdał maturę. 14 wrześniu tego samego roku, w czasie I wojny światowej ochotniczo wstąpił w szeregi 90 pułku piechoty armii austro-węgierskiej. W 1915 został ranny. Służbę zakończył w randze porucznika.

1 listopada 1918 wstąpił do odradzającego się Wojska Polskiego. Brał udział w obronie Lwowa oraz w wojnie polsko-bolszewickiej – w szeregach 5 pułk artylerii polowej, z której powrócił z Krzyżem Walecznych. Za bohaterstwo wykazane podczas wojny polsko-ukraińskiej w 1922 został odznaczony orderem „Virtuti Militari” V klasy. Do rezerwy przeszedł w stopniu kapitana uzbrojenia, do 1934 był oficerem rezerwy. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 i 2. lokatą w korpusie oficerów rezerwy uzbrojenia.

Od 1919 z przerwami na służbę w wojsku studiował metalurgię, w 1923 uzyskał na Politechnice Lwowskiej stopień inżyniera, a następnie został asystentem prof. Stanisława Anczyca w Katedrze Technologii Metali. W 1926 uzyskał stopień doktora nauk technicznych, a następnie doktora habilitowanego. Po śmierci prof. Anczyca w lutym 1927 został profesorem i kierownikiem Katedry Technologii Metali. Po trzech latach przestał pracować na Politechnice Lwowskiej, został na zlecenie rządu metalurgiem w przemyśle zbrojeniowym tj. prowadził prace laboratoryjne w fabryce w Starachowicach, część swoich prac opatentowałPatent "Sposób ochrony powierzchni blachy i płyt przed nawęglaniem podczas procesu jednostronnego nawęglania (cementowania) ich dowolnym środkiem nawęglającym" Urząd Patentowy RP 22 czerwca 1935. W 1936 został inspektorem naukowym w Hucie Batory należącej do koncernu Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych w Hajdukach Wielkich, a rok później zamieszkał w Warszawie, gdzie pracował w Ministerstwie Spraw Wojskowych jako rzeczoznawca w zakresie uzbrojenia.

Po wybuchu II wojny światowej został jako major oddelegowany do akcji ewakuacji złota stanowiącego rezerwy Skarbu Państwa. Przedostał się do Rumunii, a następnie w przez Francję do Wielkiej Brytanii, gdzie łączył pracę badawczą ze służbą w Polskich Siłach Zbrojnych. Pracował w Laboratorium Krystalograficznym (Cavendish Laboratory) Uniwersytetu w Cambridge, w 1946 był jednym z siedemdziesięciu sześciu polskich oficerów Polskich Sił Zbrojnych, którzy zostali oficjalnie pozbawieni obywatelstwa przez Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej.

Od 1946 do 1949 był profesorem metalurgii w Polish University College, w 1951 wyjechał do Kanady. Rząd kanadyjski uhonorował dr. Władysława Wrażeja tytułem „Senior Scientist” w sekcji metalurgicznej departamentu „Mines and Technical Surveys”. Wykładał w tamtejszej filii Polskiego Uniwersytetu Na Obczyźnie, w 1969 został uhonorowany tytułem doctor honoris causa Wydziału Mechanicznego tej uczelniDoktorzy honoris causa PUNO. Należał do Stowarzyszenia Inżynierów Polskich w KanadzieLista Zarzadow Oddziału, Stowarzyszenie Inżynierów Polskich w Kanadzie, Oddział w Ottawie, od 1952 przez dwie kadencje pełnił funkcję sekretarza. Razem z Romanem Gapskim angażował się w organizowanie polskiego ruchu skautingowego w Kanadzie (harcerzem był już podczas studiów we Lwowie), do 1964 stał na czele ZHP w Kanadzie"Wici harcerskie Kanady" (193) Grudzień 2015. W 1962 został wybrany przez PUNO profesorem delegatem na Kanadę oraz przystąpił do Rady Akademickiej Szkół Technicznych. W 1964 przeszedł na emeryturę, należał do Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w KanadzieLista obecnych i dawnych członków Koła SPK Nr 8, Stowarzyszenie Polskich Kombatantów w Kanadzie, Koło nr. 8 w Ottawie.

3 maja 1985 pośmiertnie został odznaczony przez władze RP na uchodźstwie Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Był żonaty i miał córkę Marię (ur. 15 sierpnia 1922).

Ordery i odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5729 – 10 sierpnia 1922 Krzyż Walecznych Medal Niepodległości – 15 kwietnia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Srebrny Krzyż Zasługi – pośmiertnie, 1985 Odznaka pamiątkowa „Orlęta”

Przypisy

Bibliografia

Wybór członków Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, Polskie Towarzystwo Naukowe na Ojczyźnie s. 23 Nekrolog, The Ottawa Journal from Ottawa, 15 lipca 1975 s. 34 St. Mary Queen of Poland Church, Wilno, Ontario

Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie Kategoria:Doktorzy honoris causa Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie Kategoria:Harcerze Kategoria:Majorowie uzbrojenia II Rzeczypospolitej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Lwowskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową „Orlęta” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Oficerowie 5 Lwowskiego Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Podpułkownicy uzbrojenia Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy metalurdzy Kategoria:Polonia w Kanadzie Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1975 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Kanadzie po II wojnie światowej Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie